ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ (ବାଗ୍ ଦେବୀ)

ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ / ସରସ୍ୱତୀ ପୂଜା ବିଧି

Last updated: 14 June 2026

ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ / ସରସ୍ୱତୀ ପୂଜା ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଗୃହରେ ପାଳିତ ହୁଏ। ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ବିଦ୍ୟା, ସଙ୍ଗୀତ, କଳା ଓ ବୁଦ୍ଧି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସରସ୍ୱତୀ ମାତାଙ୍କ ପୂଜା କରନ୍ତି।

Occasion

ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀ (ଜାନୁଆରୀ-ଫେବ୍ରୁଆରୀ)

Muhurat

ସକାଳ ପ୍ରାତଃ — ବସନ୍ତ ଋତୁ ଆରମ୍ଭ

Puja Samagri (Items Required)

ସରସ୍ୱତୀ ପ୍ରତିମା ବା ଚିତ୍ର
ପୁସ୍ତକ, କଲମ, ବାଦ୍ୟୟନ୍ତ୍ର
ହଳଦିଆ ଫୁଲ, ଜବା ଫୁଲ
ଧୂପ, ଦୀପ, ନଡ଼ିଆ
ଖିଚୁଡ଼ି ଓ ବେଗୁଣ ଭଜା

Puja Procedure — Steps

Step 1

ସରସ୍ୱତୀ ସ୍ଥାପନ

ସରସ୍ୱତୀ ପ୍ରତିମା ବା ଚିତ୍ର ସ୍ୱଛ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ। ସର୍ବ ପୁସ୍ତକ, କଲମ ଓ ବାଦ୍ୟୟନ୍ତ୍ର ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ନିକଟରେ ରଖନ୍ତୁ।

Step 2

ସରସ୍ୱତୀ ପୂଜା

ହଳଦିଆ ଫୁଲ, ସିନ୍ଦୂର, ଚନ୍ଦନ ଅର୍ପଣ। "ଓଁ ସରସ୍ୱତ୍ୟୈ ନମଃ" ମନ୍ତ୍ର ଜପ। ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସାମୂହିକ ପୂଜା — ସମସ୍ତ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଅଂଶଗ୍ରହଣ।

Step 3

ବିଦ୍ୟା ଆରମ୍ଭ ଓ ଅକ୍ଷର ଆରମ୍ଭ

ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କର ହାଟେ ଖଡ଼ି ବା କଲମ ଦେଇ ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷର ଲେଖାନ୍ତୁ — ଏହା "ବିଦ୍ୟା ଆରମ୍ଭ" / "ହାତେ ଖଡ଼ି" ସଂସ୍କାର।

Step 4

ପ୍ରସାଦ ବଣ୍ଟନ

ଖିଚୁଡ଼ି ଓ ବେଗୁଣ ଭଜା ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ ପରେ ପ୍ରସାଦ ବଣ୍ଟନ। ମିଠା ଓ ଫଳ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତୁ।

Main Mantra

ଓଁ ସରସ୍ୱତ୍ୟୈ ନମଃ ।

ସରସ୍ୱତୀ ନମସ୍ତୁଭ୍ୟଂ ବରଦେ କାମରୂପିଣୀ ।
ବିଦ୍ୟାରମ୍ଭଂ କରିଷ୍ୟାମି ସିଦ୍ଧିର୍ ଭବତୁ ମେ ସଦା ।

Benefits of this Puja

ବିଦ୍ୟା ଓ ବୁଦ୍ଧି ବୃଦ୍ଧି, ପରୀକ୍ଷାରେ ସଫଳତା, କଳା ଓ ସଙ୍ଗୀତରେ ନିପୁଣତା।

Important Notes

• ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗ ବସନ୍ତ ଋତୁ ଓ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ — ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧନ୍ତୁ।
• ପୂଜା ଦିନ ପୁସ୍ତକ ପଢ଼ିବା ନିଷେଧ — ସରସ୍ୱତୀ ବିଶ୍ରାମ ନେଉଛନ୍ତି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ।
• ବିଦ୍ୟାଳୟ ବନ୍ଦ ଦିନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ।
• ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କ ବିଦ୍ୟା ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିନ।

ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ