
बसंत पंचमी बिधि
बसंत पंचमी डुग्गर विच माता सरस्वती दी पूजा दा दिन ऐ। माघ शुक्ल पंचमी दे दिन पीले कपड़े पा के, सरस्वती मां गी पुस्तकें, वीणा ते कमल दा फूल चढ़ा के पूजा होंदी ऐ। डोगरा घरें विच बच्चें दा "अक्षर अभ्यास" (विद्या आरम्भ) एस दिन कराया जंदा ऐ। पीले रंग दा खास महत्त्व ऐ — पीला खाना, पीले कपड़े ते पीले फूल। पतंगें भी उड़ाइयां जंदीयां न।
माघ शुक्ल पंचमी (जनवरी–फरवरी)
सवेरे — पूर्वाह्न (दोपैह्र तूं पैह्ले)
Puja Samagri (Items Required)
- सरस्वती मां दी मूर्ति / तस्वीर
- पीले फूल (गेंदा, सरसों फूल)
- पुस्तकें, कलम, स्लेट
- कमल दा फूल
- पीलीं मिठाइयां (केसरी हलवा, बूंदी)
- हल्दी, पीला कपड़ा
- अगरबत्ती, दीया, कपूर
- पतंग ते डोर
Puja Procedure — Steps
तैयारी ते पीला सिंगार
सवेरे नहा के पीले कपड़े पाओ। सरस्वती मां दी मूर्ति जां तस्वीर पूजा दी थाह्वें उप्पे पीले कपड़े उप्पे रखो। पीले फूल, पुस्तकें ते सामग्री तैयार करो।
सरस्वती पूजा
सरस्वती मां गी हल्दी-कुमकुम लगाओ, पीले फूल ते कमल चढ़ाओ। पुस्तकें, कलम ते वाद्ययंत्र मां दे चरणें विच रखो। "ॐ ऐं सरस्वत्यै नमः" दा 108 बारी जाप करो।
अक्षर अभ्यास — विद्या आरम्भ
छोटे बच्चें दा "अक्षर अभ्यास" कराओ — बच्चे गी "ॐ" जां "अ" लिखवाओ। एह् डोगरा परम्परा विच विद्या दी शुरुआत दा सबतूं शुभ दिन ऐ। मां सरस्वती तूं बच्चे दी बुद्धि दी प्रार्थना करो।
भोग ते पतंगबाज़ी
पीलीं मिठाइयां (केसरी हलवा, बूंदी, रुट्ट) दा भोग लगाओ ते प्रसाद बंडो। दोपैह्र बाद पतंगें उड़ाओ — बसंत दी खुशी मनाओ। "बसंत आई रे" गीत गाओ।
Main Mantra
ॐ ऐं सरस्वत्यै नमः। या कुन्देन्दुतुषारहारधवला, या शुभ्रवस्त्रावृता। बसंत आई रे, डुग्गर विच पीला रंग छाया, सरस्वती मां गी पूजा करो, बच्चें गी विद्या दा राह् दिखाया।
Benefits of this Puja
बसंत पंचमी कन्नै माता सरस्वती दा आशीर्वाद, विद्या-बुद्धि, कला-संगीत विच निपुणता, बच्चें दी उन्नति ते जीवन विच ज्ञान दा प्रकाश मिलदा ऐ।