Home › Pooja Vidhi › गणेश चतुर्थी — पार्थिव गणेश स्थापना विधी (महाराष्ट्र) Last updated: 14 June 2026
श्री गणेश (गणपती बाप्पा) — विघ्नहर्ता
गणेश चतुर्थी — पार्थिव गणेश स्थापना विधी (महाराष्ट्र) Last updated: 14 June 2026
गणेश चतुर्थी = महाराष्ट्राचा सर्वात मोठा सण। पार्थिव (मातीच्या) गणेशमूर्तीची प्राणप्रतिष्ठा, षोडशोपचार पूजा, मोदकांचा नैवेद्य, आरती आणि विसर्जन. "गणपती बाप्पा मोरया, पुढच्या वर्षी लवकर या!" — महाराष्ट्राची ओळख.
Occasion भाद्रपद शुक्ल चतुर्थी (ऑगस्ट-सप्टेंबर)
Muhurat मध्यान्ह काळ — दुपारी 11:00 AM ते दुपारी 1:30 PM — स्थापनेसाठी शुभ
Puja Samagri (Items Required) 12 items
Puja Procedure — Steps (5 steps) सभी चरण एक साथ खोलें विस्तृत पूजा विधि देखने के लिए किसी भी चरण (Step) पर क्लिक करें
Step 1 शुद्धीकरण व स्थापना
चरण 1 विधि सकाळी स्नान करून शुद्ध वस्त्र परिधान. चौरंगावर लाल वस्त्र पसरवा. गणेश मूर्ती उत्तर किंवा पश्चिम दिशेला तोंड करून ठेवा. मूर्तीवर गंगाजल/शुद्ध पाणी शिंपडून शुद्धीकरण.
Step 2 प्राणप्रतिष्ठा व षोडशोपचार
चरण 2 विधि "ॐ गं गणपतये नमः" मंत्रजप करा. मूर्तीच्या डोळ्यांवरून दूर्वा फिरवा (प्राणप्रतिष्ठा). षोडशोपचार पूजा — आवाहन, आसन, पाद्य, अर्घ्य, आचमनीय, स्नान, वस्त्र, यज्ञोपवीत, गंध, पुष्प, धूप, दीप, नैवेद्य, तांबूल, दक्षिणा, आरती.
Step 3 अभिषेक व दूर्वा अर्पण
चरण 3 विधि पंचामृत अभिषेक (दूध, दही, तूप, मध, साखर). शुद्ध जलाने स्नान. हळद-कुंकू लावा. २१ दूर्वांकुर अर्पण करा (गणपतीला दूर्वा अत्यंत प्रिय). जास्वंद फुलं, शमीची पाने अर्पण.
Step 4 नैवेद्य व आरती
चरण 4 विधि मोदकांचा नैवेद्य दाखवा (उकडीचे मोदक = विशेष). "सुखकर्ता दुःखहर्ता" आरती करा. कापूर-आरती. "गणपती बाप्पा मोरया, पुढच्या वर्षी लवकर या!" घोषणा. प्रसाद वाटप.
Step 5 उत्तरपूजा व विसर्जन
चरण 5 विधि दीड / पाच / सात / दहा दिवसांनी उत्तरपूजा. "यथास्थानं प्रतिष्ठ" मंत्र म्हणा. मूर्तीला हळद-कुंकू, फुलं, दूर्वा अर्पण. मूर्तीला उचलून विसर्जन मिरवणूक. जवळच्या नदी/तलावात विसर्जन.
Main Mantraॐ गं गणपतये नमः ।
वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटिसमप्रभ ।
निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा ॥
सुखकर्ता दुःखहर्ता वार्ता विघ्नाची ।
नुरवी पुरवी प्रेम कृपा जयाची ॥ Benefits of this Puja विघ्ननाशन, बुद्धी-वृद्धी, कुटुंबातील सुख-समृद्धी, महाराष्ट्राची सांस्कृतिक ओळख.
Important Notes • पार्थिव मूर्ती = मातीची, पर्यावरणपूरक.
• दूर्वा = गणपतीला अत्यंत प्रिय — २१ अंकुर अर्पण.
• उकडीचे मोदक = पारंपरिक नैवेद्य.
• "मोरया" = मोरगावचे गणपती मंदिर.
• विसर्जन = "पुनरागमनाय च" — पुन्हा या!
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्नगणेश चतुर्थी — पार्थिव गणेश स्थापना विधी (महाराष्ट्र) केव्हा केली जाते आणि शुभ मुहूर्त कोणता? भाद्रपद शुक्ल चतुर्थी (ऑगस्ट-सप्टेंबर) — मध्यान्ह काळ — दुपारी 11:00 AM ते दुपारी 1:30 PM — स्थापनेसाठी शुभ
गणेश चतुर्थी — पार्थिव गणेश स्थापना विधी (महाराष्ट्र)साठी कोणती पूजा सामग्री लागते? पार्थिव (मातीची) गणेश मूर्ती, चौरंग / पाट (लाकडी), लाल वस्त्र, दूर्वा (दुर्वांकुर), मोदक (उकडीचे/तळलेले), जास्वंद फुलं (हिबिस्कस), पंचामृत (दूध, दही, तूप, मध, साखर), अक्षता (तांदूळ), हळद-कुंकू, सुपारी, नारळ, विड्याची पाने, अगरबत्ती, कापूर, उदबत्ती, पाच फळे (फळांचा नैवेद्य)
गणेश चतुर्थी — पार्थिव गणेश स्थापना विधी (महाराष्ट्र)मध्ये कोणता मंत्र जपला जातो? ॐ गं गणपतये नमः ।
वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटिसमप्रभ ।
निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा ॥
सुखकर्ता दुःखहर्ता वार्ता विघ्नाची ।
नुरवी पुरवी प्रेम कृपा जयाची ॥
गणेश चतुर्थी — पार्थिव गणेश स्थापना विधी (महाराष्ट्र) केल्याने कोणते लाभ मिळतात? विघ्ननाशन, बुद्धी-वृद्धी, कुटुंबातील सुख-समृद्धी, महाराष्ट्राची सांस्कृतिक ओळख.
Other Regional Traditions