
दुर्गा पूजा / झिझिया नृत्य विधि (मिथिला — नवरात्रि)
दुर्गा पूजा मिथिला शैली — "खुर्दी" (मिट्टी के बर्तन में दीपक) एवं "झिझिया" नृत्य — नवरात्रि के दौरान। झिझिया = छिद्रयुक्त मिट्टी के बर्तन सिर पर रखकर महिलाओं का लोक-नृत्य। खुर्दी = मिट्टी बर्तन दीपक — घर-घर। मिथिला की विशेष नवरात्रि परम्परा। अरिपन सजावट।
आश्विन शुक्ल प्रतिपदा से नवमी — नवरात्रि (सितम्बर–अक्टूबर)
प्रातः — दुर्गा पूजा; सन्ध्या — झिझिया नृत्य
Puja Samagri (Items Required)
- खुर्दी (मिट्टी बर्तन दीपक)
- झिझिया बर्तन (छिद्रयुक्त)
- दुर्गा मूर्ति/चित्र
- पुष्प, हल्दी, कुमकुम
- नारियल, फल, मिठाई
- घी दीपक, अगरबत्ती
- अरिपन पाउडर
Puja Procedure — Steps
दुर्गा स्थापना एवं अरिपन
दुर्गा मूर्ति/चित्र स्थापित। अरिपन बनाएँ — नवदुर्गा डिज़ाइन। खुर्दी (मिट्टी दीपक) जलाएँ। पुष्प-हल्दी अर्पित।
नवरात्रि पूजा
9 दिन दुर्गा पूजा — प्रतिदिन विशेष स्वरूप। हल्दी-कुमकुम-पुष्प। "ॐ दुर्गायै नमः"। नारियल, फल अर्पित। 9-day Durga puja — different form daily.
झिझिया नृत्य
सन्ध्या को महिलाएँ छिद्रयुक्त मिट्टी बर्तन (झिझिया) सिर पर रखकर नृत्य — बर्तन में दीपक जलता है। समूह नृत्य — लोकगीत गाते हुए। मिथिला की अनूठी नवरात्रि परम्परा।
विजयदशमी एवं प्रसाद
दशमी — दुर्गा विसर्जन। झिझिया समापन। प्रसाद वितरण — मिठाई, फल। "जय माँ दुर्गा!"
Main Mantra
ॐ दुर्गायै नमः । जय माँ दुर्गा, जय माँ दुर्गा । सर्वमंगलमांगल्ये शिवे सर्वार्थसाधिके ।
Benefits of this Puja
माँ दुर्गा कृपा, शक्ति-साहस, झिझिया नृत्य — मिथिला लोक-कला, खुर्दी — घर-घर मंगल, बुराई पर विजय।
Important Notes
बेर-बेर पुछल जाएबला प्रश्न
दुर्गा पूजा / झिझिया नृत्य विधि (मिथिला — नवरात्रि) कहिया कएल जाइत अछि आ शुभ मुहूर्त की अछि?
आश्विन शुक्ल प्रतिपदा से नवमी — नवरात्रि (सितम्बर–अक्टूबर) — प्रातः — दुर्गा पूजा; सन्ध्या — झिझिया नृत्य
दुर्गा पूजा / झिझिया नृत्य विधि (मिथिला — नवरात्रि) लेल कोन पूजा सामग्री चाही?
खुर्दी (मिट्टी बर्तन दीपक), झिझिया बर्तन (छिद्रयुक्त), दुर्गा मूर्ति/चित्र, पुष्प, हल्दी, कुमकुम, नारियल, फल, मिठाई, घी दीपक, अगरबत्ती, अरिपन पाउडर
दुर्गा पूजा / झिझिया नृत्य विधि (मिथिला — नवरात्रि) मे कोन मंत्र जपल जाइत अछि?
ॐ दुर्गायै नमः । जय माँ दुर्गा, जय माँ दुर्गा । सर्वमंगलमांगल्ये शिवे सर्वार्थसाधिके ।
दुर्गा पूजा / झिझिया नृत्य विधि (मिथिला — नवरात्रि) करबा सँ की लाभ भेटैत अछि?
माँ दुर्गा कृपा, शक्ति-साहस, झिझिया नृत्य — मिथिला लोक-कला, खुर्दी — घर-घर मंगल, बुराई पर विजय।