ଦେବୀ ଦୁର୍ଗା

ଦୁର୍ଗାପୂଜା (କଟକ ଚାନ୍ଦି ମେଢ଼ା) ବିଧି

Last updated: 14 June 2026

କଟକର ଦୁର୍ଗାପୂଜା ଚାନ୍ଦି ମେଢ଼ା (ରୂପା ପୃଷ୍ଠଭୂମି/ବ୍ୟାକଡ୍ରପ) ପାଇଁ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସମଗ୍ର ପଣ୍ଡାଳରେ ରୂପାର ତକ୍ତା ଓ ଜରି କାମ ହୁଏ। ଷୋଡ଼ଶ ଉପଚାରରେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପୂଜା ହୁଏ ଓ ଦସରା ଦିନ ବିସର୍ଜନ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ନିକଳେ।

Occasion

ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଳ ପ୍ରତିପଦା ରୁ ଦଶମୀ (ନବରାତ୍ରି — ଅକ୍ଟୋବର)

Muhurat

ପ୍ରତିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରତି — ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ନବମୀ ମୁଖ୍ୟ

Puja Samagri (Items Required)

ଦୁର୍ଗା ପ୍ରତିମା ଓ ଚାନ୍ଦି ମେଢ଼ା (Durga Idol & Chandi Medha
ଷୋଡ଼ଶ ଉପଚାର ସାମଗ୍ରୀ (Shodasha Upachara Items
ଧୂପ, ଦୀପ, ଫୁଲମାଳ
ନଡ଼ିଆ, ପାନ, ସୁପାରି
ଖିଚୁଡ଼ି ଓ ଲବ୍ରା
ସିନ୍ଦୂର, ଚନ୍ଦନ, ଅକ୍ଷତ

Puja Procedure — Steps

Step 1

ବୋଧନ ଓ ଅଧିବାସ

ଷଷ୍ଠୀ (ଛଠି) ରେ ଦେବୀଙ୍କ ବୋଧନ — ଆବାହନ ମନ୍ତ୍ର ସହ ପ୍ରତିମାରେ ପ୍ରାଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠା। ବେଲ ଗଛ ତଳେ ବା ମଣ୍ଡପରେ ବୈଦିକ ପଦ୍ଧତିରେ ଆବାହନ।

Step 2

ଷୋଡ଼ଶ ଉପଚାର ପୂଜା

୧୬ ଉପଚାରରେ ଦେବୀଙ୍କ ସେବା — ଆସନ, ସ୍ୱାଗତ, ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ, ଆଚମନ, ସ୍ନାନ, ବସ୍ତ୍ର, ଆଭୂଷଣ, ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ, ଆଚମନ, ତାମ୍ବୂଳ, ଅର୍ଚ୍ଚନା। ପ୍ରତି ଉପଚାରରେ ବୈଦିକ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ। 16-fold service — Seat, Welcome, Padya, Arghya, Achamana, Bath, Garment, Ornament, Fragrance, Flower, Incense, Lamp, Naivedya, Achamana, Tambula, Archana.

Step 3

ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରତି ଓ ଚାନ୍ଦି ମେଢ଼ା ଦର୍ଶନ

ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ବିଶାଳ ଆରତି — ଶଙ୍ଖ, ଘଣ୍ଟା, ଢୋଲ ସହ। କଟକ ସହରର ବିଭିନ୍ନ ପଣ୍ଡାଳ (ଚୌଦ୍ୱାର, ଚାନ୍ଦିନୀ ଚୌକ, ବକ୍ସିବଜାର) ଚାନ୍ଦି ମେଢ଼ା ଦେଖିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଆସନ୍ତି।

Step 4

ଦଶମୀ ବିସର୍ଜନ

ଦଶମୀ ଦିନ ଦେବୀଙ୍କ ବିଦାୟ — ସିନ୍ଦୂର ଖେଳ (ବିବାହିତ ମହିଳାଙ୍କ ସିନ୍ଦୂର ଉତ୍ସବ) ପରେ ପ୍ରତିମା ମହାନଦୀରେ ବିସର୍ଜନ। ସମଗ୍ର କଟକ ସହର ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ଭାସେ।

Main Mantra

ଓଁ ଦୁର୍ଗାୟୈ ନମଃ ।

ସର୍ବ ମଙ୍ଗଳ ମାଙ୍ଗଲ୍ୟେ ଶିବେ ସର୍ବାର୍ଥ ସାଧିକେ ।

ଯା ଦେବୀ ସର୍ବଭୂତେଷୁ ଶକ୍ତିରୂପେଣ ସଂସ୍ଥିତା ।

Benefits of this Puja

ସକଳ ବିପଦ ନାଶ, ଶକ୍ତି ଓ ସାହସ ବୃଦ୍ଧି, ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଅପାର ଆଶୀର୍ବାଦ।

Important Notes

• ଚାନ୍ଦି ମେଢ଼ା କଟକର ଅନନ୍ୟ ପରମ୍ପରା — ବିଶ୍ୱରେ ଅନ୍ୟତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ନାହିଁ।
• ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ନବମୀ ମୂଳ ପୂଜା ଦିନ — ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରତି ଅବଶ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ।
• କଟକ ଶହରର ସଡ଼କ ବହୁତ ଭିଡ଼ ହୁଏ — ପୂର୍ବ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସହ ଆସନ୍ତୁ।
• ବିସର୍ଜନ ପରେ ସିନ୍ଦୂର ଖେଳ — ବିବାହିତ ମହିଳାଙ୍କ ପରମ୍ପରା।

ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ