Vishnu Sahasranamam
Complete Original Text — 1000 Names, 108 Shlokas

ॐ विश्वं विष्णुर्वषट्कारो भूतभव्यभवत्प्रभुः ।

Oṃ viśvaṃ viṣṇur-vaṣaṭkāro bhūta-bhavya-bhavat-prabhuḥ — Names 1–4

ॐ श्रीपरमात्मने नमः । नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् । देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत् ॥

oṃ śrīparamātmane namaḥ | nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam | devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet ||

ॐ अथ सकलसौभाग्यदायकं श्रीविष्णुसहस्रनामस्तोत्रम् । हरिः ॐ ॥

oṃ atha sakalasaubhāgyadāyakaṃ śrīviṣṇusahasranāmastotram | hariḥ oṃ ||

शुक्लाम्बरधरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम् । प्रसन्नवदनं ध्यायेत् सर्वविघ्नोपशान्तये ॥ १॥

śuklāmbaradharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujam | prasannavadanaṃ dhyāyet sarvavighnopaśāntaye || 1||

यस्य द्विरदवक्त्राद्याः पारिषद्याः परः शतम् । विघ्नं निघ्नन्ति सततं विष्वक्सेनं तमाश्रये ॥ २॥

yasya dviradavaktrādyāḥ pāriṣadyāḥ paraḥ śatam | vighnaṃ nighnanti satataṃ viṣvaksenaṃ tamāśraye || 2||

व्यासं वसिष्ठनप्तारं शक्तेः पौत्रमकल्मषम् । पराशरात्मजं वन्दे शुकतातं तपोनिधिम् ॥ ३॥

vyāsaṃ vasiṣṭhanaptāraṃ śakteḥ pautramakalmaṣam | parāśarātmajaṃ vande śukatātaṃ taponidhim || 3||

व्यासाय विष्णुरूपाय व्यासरूपाय विष्णवे । नमो वै ब्रह्मनिधये वासिष्ठाय नमो नमः ॥ ४॥

vyāsāya viṣṇurūpāya vyāsarūpāya viṣṇave | namo vai brahmanidhaye vāsiṣṭhāya namo namaḥ || 4||

अविकाराय शुद्धाय नित्याय परमात्मने । सदैकरूपरूपाय विष्णवे सर्वजिष्णवे ॥ ५॥

avikārāya śuddhāya nityāya paramātmane | sadaikarūparūpāya viṣṇave sarvajiṣṇave || 5||

यस्य स्मरणमात्रेण जन्मसंसारबन्धनात् । विमुच्यते नमस्तस्मै विष्णवे प्रभविष्णवे ॥ ६॥

yasya smaraṇamātreṇa janmasaṃsārabandhanāt | vimucyate namastasmai viṣṇave prabhaviṣṇave || 6||

(नमः समस्तभूतानामादिभूताय भूभृते । अनेकरूपरूपाय विष्णवे प्रभविष्णवे ॥)

(namaḥ samastabhūtānāmādibhūtāya bhūbhṛte | anekarūparūpāya viṣṇave prabhaviṣṇave ||)

ॐ नमो विष्णवे प्रभविष्णवे ॥

oṃ namo viṣṇave prabhaviṣṇave ||

श्रुत्वा धर्मानशेषेण पावनानि च सर्वशः । युधिष्ठिरः शान्तनवं पुनरेवाभ्यभाषत ॥ ७॥

śrutvā dharmānaśeṣeṇa pāvanāni ca sarvaśaḥ | yudhiṣṭhiraḥ śāntanavaṃ punarevābhyabhāṣata || 7||

किमेकं दैवतं लोके किं वाप्येकं परायणम् । स्तुवन्तः कं कमर्चन्तः प्राप्नुयुर्मानवाः शुभम् ॥ ८॥

kimekaṃ daivataṃ loke kiṃ vāpyekaṃ parāyaṇam | stuvantaḥ kaṃ kamarcantaḥ prāpnuyurmānavāḥ śubham || 8||

को धर्मः सर्वधर्माणां भवतः परमो मतः । किं जपन्मुच्यते जन्तुर्जन्मसंसारबन्धनात् ॥ ९॥

ko dharmaḥ sarvadharmāṇāṃ bhavataḥ paramo mataḥ | kiṃ japanmucyate janturjanmasaṃsārabandhanāt || 9||

जगत्प्रभुं देवदेवमनन्तं पुरुषोत्तमम् । स्तुवन् नामसहस्रेण पुरुषः सततोत्थितः ॥ १०॥

jagatprabhuṃ devadevamanantaṃ puruṣottamam | stuvan nāmasahasreṇa puruṣaḥ satatotthitaḥ || 10||

तमेव चार्चयन्नित्यं भक्त्या पुरुषमव्ययम् । ध्यायन् स्तुवन् नमस्यंश्च यजमानस्तमेव च ॥ ११॥

tameva cārcayannityaṃ bhaktyā puruṣamavyayam | dhyāyan stuvan namasyaṃśca yajamānastameva ca || 11||

अनादिनिधनं विष्णुं सर्वलोकमहेश्वरम् । लोकाध्यक्षं स्तुवन्नित्यं सर्वदुःखातिगो भवेत् ॥ १२॥

anādinidhanaṃ viṣṇuṃ sarvalokamaheśvaram | lokādhyakṣaṃ stuvannityaṃ sarvaduḥkhātigo bhavet || 12||

ब्रह्मण्यं सर्वधर्मज्ञं लोकानां कीर्तिवर्धनम् । लोकनाथं महद्भूतं सर्वभूतभवोद्भवम् ॥ १३॥

brahmaṇyaṃ sarvadharmajñaṃ lokānāṃ kīrtivardhanam | lokanāthaṃ mahadbhūtaṃ sarvabhūtabhavodbhavam || 13||

एष मे सर्वधर्माणां धर्मोऽधिकतमो मतः । यद्भक्त्या पुण्डरीकाक्षं स्तवैरर्चेन्नरः सदा ॥ १४॥

eṣa me sarvadharmāṇāṃ dharmo'dhikatamo mataḥ | yadbhaktyā puṇḍarīkākṣaṃ stavairarcennaraḥ sadā || 14||

परमं यो महत्तेजः परमं यो महत्तपः । परमं यो महद्ब्रह्म परमं यः परायणम् ॥ १५॥

paramaṃ yo mahattejaḥ paramaṃ yo mahattapaḥ | paramaṃ yo mahadbrahma paramaṃ yaḥ parāyaṇam || 15||

पवित्राणां पवित्रं यो मङ्गलानां च मङ्गलम् । दैवतं दैवतानां च भूतानां योऽव्ययः पिता ॥ १६॥

pavitrāṇāṃ pavitraṃ yo maṅgalānāṃ ca maṅgalam | daivataṃ daivatānāṃ ca bhūtānāṃ yo'vyayaḥ pitā || 16||

यतः सर्वाणि भूतानि भवन्त्यादियुगागमे । यस्मिंश्च प्रलयं यान्ति पुनरेव युगक्षये ॥ १७॥

yataḥ sarvāṇi bhūtāni bhavantyādiyugāgame | yasmiṃśca pralayaṃ yānti punareva yugakṣaye || 17||

तस्य लोकप्रधानस्य जगन्नाथस्य भूपते । विष्णोर्नामसहस्रं मे शृणु पापभयापहम् ॥ १८॥

tasya lokapradhānasya jagannāthasya bhūpate | viṣṇornāmasahasraṃ me śṛṇu pāpabhayāpaham || 18||

यानि नामानि गौणानि विख्यातानि महात्मनः । ऋषिभिः परिगीतानि तानि वक्ष्यामि भूतये ॥ १९॥

yāni nāmāni gauṇāni vikhyātāni mahātmanaḥ | ṛṣibhiḥ parigītāni tāni vakṣyāmi bhūtaye || 19||

ऋषिर्नाम्नां सहस्रस्य वेदव्यासो महामुनिः । छन्दोऽनुष्टुप् तथा देवो भगवान् देवकीसुतः ॥ २०॥

ṛṣirnāmnāṃ sahasrasya vedavyāso mahāmuniḥ | chando'nuṣṭup tathā devo bhagavān devakīsutaḥ || 20||

अमृतांशूद्भवो बीजं शक्तिर्देवकीनन्दनः । त्रिसामा हृदयं तस्य शान्त्यर्थे विनियोज्यते ॥ २१॥

amṛtāṃśūdbhavo bījaṃ śaktirdevakīnandanaḥ | trisāmā hṛdayaṃ tasya śāntyarthe viniyojyate || 21||

विष्णुं जिष्णुं महाविष्णुं प्रभविष्णुं महेश्वरम् । अनेकरूपदैत्यान्तं नमामि पुरुषोत्तमम् ॥ २२॥

viṣṇuṃ jiṣṇuṃ mahāviṣṇuṃ prabhaviṣṇuṃ maheśvaram | anekarūpadaityāntaṃ namāmi puruṣottamam || 22||

पूर्वन्यासः

pūrvanyāsaḥ

ॐ अस्य श्रीविष्णोर्दिव्यसहस्रनामस्तोत्रमहामन्त्रस्य । श्रीवेदव्यासो भगवान् ऋषिः । अनुष्टुप् छन्दः । श्रीमहाविष्णुः परमात्मा श्रीमन्नारायणो देवता । अमृतांशूद्भवो भानुरिति बीजम् । देवकीनन्दनः स्रष्टेति शक्तिः । उद्भवः क्षोभणो देव इति परमो मन्त्रः । शङ्खभृन्नन्दकी चक्रीति कीलकम् । शार्ङ्गधन्वा गदाधर इत्यस्त्रम् । रथाङ्गपाणिरक्षोभ्य इति नेत्रम् । त्रिसामा सामगः सामेति कवचम् । आनन्दं परब्रह्मेति योनिः । ऋतुः सुदर्शनः काल इति दिग्बन्धः । श्रीविश्वरूप इति ध्यानम् । श्रीमहाविष्णुप्रीत्यर्थे सहस्रनामस्तोत्रपाठे विनियोगः ॥

oṃ asya śrīviṣṇordivyasahasranāmastotramahāmantrasya | śrīvedavyāso bhagavān ṛṣiḥ | anuṣṭup chandaḥ | śrīmahāviṣṇuḥ paramātmā śrīmannārāyaṇo devatā | amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti bījam | devakīnandanaḥ sraṣṭeti śaktiḥ | udbhavaḥ kṣobhaṇo deva iti paramo mantraḥ | śaṅkhabhṛnnandakī cakrīti kīlakam | śārṅgadhanvā gadādhara ityastram | rathāṅgapāṇirakṣobhya iti netram | trisāmā sāmagaḥ sāmeti kavacam | ānandaṃ parabrahmeti yoniḥ | ṛtuḥ sudarśanaḥ kāla iti digbandhaḥ | śrīviśvarūpa iti dhyānam | śrīmahāviṣṇuprītyarthe sahasranāmastotrapāṭhe viniyogaḥ ||

अथ न्यासः । ॐ शिरसि वेदव्यासर्षये नमः । मुखे अनुष्टुप्छन्दसे नमः । हृदि श्रीकृष्णपरमात्मदेवतायै नमः । गुह्ये अमृतांशूद्भवो भानुरिति बीजाय नमः । पादयोर्देवकीनन्दनः स्रष्टेति शक्तये नमः । सर्वाङ्गे शङ्खभृन्नन्दकी चक्रीति कीलकाय नमः । करसम्पूटे मम श्रीकृष्णप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः ॥

atha nyāsaḥ | oṃ śirasi vedavyāsarṣaye namaḥ | mukhe anuṣṭupchandase namaḥ | hṛdi śrīkṛṣṇaparamātmadevatāyai namaḥ | guhye amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti bījāya namaḥ | pādayordevakīnandanaḥ sraṣṭeti śaktaye namaḥ | sarvāṅge śaṅkhabhṛnnandakī cakrīti kīlakāya namaḥ | karasampūṭe mama śrīkṛṣṇaprītyarthe jape viniyogaḥ ||

इति ऋष्यादिन्यासः ॥

iti ṛṣyādinyāsaḥ ||

अथ करन्यासः । ॐ विश्वं विष्णुर्वषट्कार इत्यङ्गुष्ठाभ्यां नमः । अमृतांशूद्भवो भानुरिति तर्जनीभ्यां नमः । ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्ब्रह्मेति मध्यमाभ्यां नमः । सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्य इत्यनामिकाभ्यां नमः । निमिषोऽनिमिषः स्रग्वीति कनिष्ठिकाभ्यां नमः । रथाङ्गपाणिरक्षोभ्य इति करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः । इति करन्यासः ॥

atha karanyāsaḥ | oṃ viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāra ityaṅguṣṭhābhyāṃ namaḥ | amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti tarjanībhyāṃ namaḥ | brahmaṇyo brahmakṛdbrahmeti madhyamābhyāṃ namaḥ | suvarṇabindurakṣobhya ityanāmikābhyāṃ namaḥ | nimiṣo'nimiṣaḥ sragvīti kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ | rathāṅgapāṇirakṣobhya iti karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ | iti karanyāsaḥ ||

अथ षडङ्गन्यासः । ॐ विश्वं विष्णुर्वषट्कार इति हृदयाय नमः । अमृतांशूद्भवो भानुरिति शिरसे स्वाहा । ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्ब्रह्मेति शिखायै वषट् । सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्य इति कवचाय हुम् । निमिषोऽनिमिषः स्रग्वीति नेत्रत्रयाय वौषट् । रथाङ्गपाणिरक्षोभ्य इत्यस्त्राय फट् । सुव्रतः सुमुखः सूक्ष्मेति ज्ञानाय हृदयाय नमः । सहस्रमूर्धा विश्वात्मेति ऐश्वराय शिरसे स्वाहा । सहस्रार्चिः सप्तजिह्वेति शक्त्यै शिखायै वषट् । त्रिसामा सामगः सामेति बलाय कवचाय हुम् । रथाङ्गपाणिरक्षोभ्य इति तेजसे नेत्रत्रयाय वौषट् । शार्ङ्गधन्वा गदाधर इति वीर्याय अस्त्राय फट् । ऋतुः सुदर्शनः काल इति भूर्भुवःसुवरोमिति दिग्बन्धः ॥)

atha ṣaḍaṅganyāsaḥ | oṃ viśvaṃ viṣṇurvaṣaṭkāra iti hṛdayāya namaḥ | amṛtāṃśūdbhavo bhānuriti śirase svāhā | brahmaṇyo brahmakṛdbrahmeti śikhāyai vaṣaṭ | suvarṇabindurakṣobhya iti kavacāya hum | nimiṣo'nimiṣaḥ sragvīti netratrayāya vauṣaṭ | rathāṅgapāṇirakṣobhya ityastrāya phaṭ | suvrataḥ sumukhaḥ sūkṣmeti jñānāya hṛdayāya namaḥ | sahasramūrdhā viśvātmeti aiśvarāya śirase svāhā | sahasrārciḥ saptajihveti śaktyai śikhāyai vaṣaṭ | trisāmā sāmagaḥ sāmeti balāya kavacāya hum | rathāṅgapāṇirakṣobhya iti tejase netratrayāya vauṣaṭ | śārṅgadhanvā gadādhara iti vīryāya astrāya phaṭ | ṛtuḥ sudarśanaḥ kāla iti bhūrbhuvaḥsuvaromiti digbandhaḥ ||)

इति षडङ्गन्यासः ॥

iti ṣaḍaṅganyāsaḥ ||

श्रीकृष्णप्रीत्यर्थे विष्णोर्दिव्यसहस्रनामजपमहं करिष्ये इति सङ्कल्पः । अथ ध्यानम् । क्षीरोदन्वत्प्रदेशे शुचिमणिविलसत्सैकते मौक्तिकानां मालाकॢप्तासनस्थः स्फटिकमणिनिभैर्मौक्तिकैर्मण्डिताङ्गः । शुभ्रैरभ्रैरदभ्रैरुपरिविरचितैर्मुक्तपीयूषवर्षै- रानन्दी नः पुनीयादरिनलिनगदाशङ्खपाणिर्मुकुन्दः ॥ १॥

śrīkṛṣṇaprītyarthe viṣṇordivyasahasranāmajapamahaṃ kariṣye iti saṅkalpaḥ | atha dhyānam | kṣīrodanvatpradeśe śucimaṇivilasatsaikate mauktikānāṃ mālākḷptāsanasthaḥ sphaṭikamaṇinibhairmauktikairmaṇḍitāṅgaḥ | śubhrairabhrairadabhrairupariviracitairmuktapīyūṣavarṣai- rānandī naḥ punīyādarinalinagadāśaṅkhapāṇirmukundaḥ || 1||

भूः पादौ यस्य नाभिर्वियदसुरनिलश्चन्द्रसूर्यौ च नेत्रे कर्णावाशाः शिरो द्यौर्मुखमपि दहनो यस्य वास्तेयमब्धिः । अन्तःस्थं यस्य विश्वं सुरनरखगगोभोगिगन्धर्वदैत्यैः चित्रं रंरम्यते तं त्रिभुवनवपुषं विष्णुमीशं नमामि ॥ २॥

bhūḥ pādau yasya nābhirviyadasuranilaścandrasūryau ca netre karṇāvāśāḥ śiro dyaurmukhamapi dahano yasya vāsteyamabdhiḥ | antaḥsthaṃ yasya viśvaṃ suranarakhagagobhogigandharvadaityaiḥ citraṃ raṃramyate taṃ tribhuvanavapuṣaṃ viṣṇumīśaṃ namāmi || 2||

ॐ नमो भगवते वासुदेवाय ॥

oṃ namo bhagavate vāsudevāya ||

ॐ शान्ताकारं भुजगशयनं पद्मनाभं सुरेशं विश्वाधारं गगनसदृशं मेघवर्णं शुभाङ्गम् । लक्ष्मीकान्तं कमलनयनं योगिभिर्ध्यानगम्यं (योगिहृद्ध्यानगम्यं) वन्दे विष्णुं भवभयहरं सर्वलोकैकनाथम् ॥ ३॥

oṃ śāntākāraṃ bhujagaśayanaṃ padmanābhaṃ sureśaṃ viśvādhāraṃ gaganasadṛśaṃ meghavarṇaṃ śubhāṅgam | lakṣmīkāntaṃ kamalanayanaṃ yogibhirdhyānagamyaṃ (yogihṛddhyānagamyaṃ) vande viṣṇuṃ bhavabhayaharaṃ sarvalokaikanātham || 3||

मेघश्यामं पीतकौशेयवासं श्रीवत्साङ्कं कौस्तुभोद्भासिताङ्गम् । पुण्योपेतं पुण्डरीकायताक्षं विष्णुं वन्दे सर्वलोकैकनाथम् ॥ ४॥

meghaśyāmaṃ pītakauśeyavāsaṃ śrīvatsāṅkaṃ kaustubhodbhāsitāṅgam | puṇyopetaṃ puṇḍarīkāyatākṣaṃ viṣṇuṃ vande sarvalokaikanātham || 4||

नमः समस्तभूतानामादिभूताय भूभृते । अनेकरूपरूपाय विष्णवे प्रभविष्णवे ॥ ५॥

namaḥ samastabhūtānāmādibhūtāya bhūbhṛte | anekarūparūpāya viṣṇave prabhaviṣṇave || 5||

सशङ्खचक्रं सकिरीटकुण्डलं सपीतवस्त्रं सरसीरुहेक्षणम् । सहारवक्षःस्थलकौस्तुभश्रियं (स्थलशोभिकौस्तुभं) नमामि विष्णुं शिरसा चतुर्भुजम् ॥ ६॥

saśaṅkhacakraṃ sakirīṭakuṇḍalaṃ sapītavastraṃ sarasīruhekṣaṇam | sahāravakṣaḥsthalakaustubhaśriyaṃ (sthalaśobhikaustubhaṃ) namāmi viṣṇuṃ śirasā caturbhujam || 6||

छायायां पारिजातस्य हेमसिंहासनोपरि आसीनमम्बुदश्याममायताक्षमलंकृतम् । चन्द्राननं चतुर्बाहुं श्रीवत्साङ्कितवक्षसं रुक्मिणीसत्यभामाभ्यां सहितं कृष्णमाश्रये ॥ ७॥

chāyāyāṃ pārijātasya hemasiṃhāsanopari āsīnamambudaśyāmamāyatākṣamalaṃkṛtam | candrānanaṃ caturbāhuṃ śrīvatsāṅkitavakṣasaṃ rukmiṇīsatyabhāmābhyāṃ sahitaṃ kṛṣṇamāśraye || 7||

इतीदं कीर्तनीयस्य केशवस्य महात्मनः । नाम्नां सहस्रं दिव्यानामशेषेण प्रकीर्तितम् ॥ १॥

itīdaṃ kīrtanīyasya keśavasya mahātmanaḥ | nāmnāṃ sahasraṃ divyānāmaśeṣeṇa prakīrtitam || 1||

य इदं शृणुयान्नित्यं यश्चापि परिकीर्तयेत् । नाशुभं प्राप्नुयात्किञ्चित्सोऽमुत्रेह च मानवः ॥ २॥

ya idaṃ śṛṇuyānnityaṃ yaścāpi parikīrtayet | nāśubhaṃ prāpnuyātkiñcitso'mutreha ca mānavaḥ || 2||

वेदान्तगो ब्राह्मणः स्यात्क्षत्रियो विजयी भवेत् । वैश्यो धनसमृद्धः स्याच्छूद्रः सुखमवाप्नुयात् ॥ ३॥

vedāntago brāhmaṇaḥ syātkṣatriyo vijayī bhavet | vaiśyo dhanasamṛddhaḥ syācchūdraḥ sukhamavāpnuyāt || 3||

धर्मार्थी प्राप्नुयाद्धर्ममर्थार्थी चार्थमाप्नुयात् । कामानवाप्नुयात्कामी प्रजार्थी प्राप्नुयात्प्रजाम् ॥ ४॥

dharmārthī prāpnuyāddharmamarthārthī cārthamāpnuyāt | kāmānavāpnuyātkāmī prajārthī prāpnuyātprajām || 4||

भक्तिमान् यः सदोत्थाय शुचिस्तद्गतमानसः । सहस्रं वासुदेवस्य नाम्नामेतत्प्रकीर्तयेत् ॥ ५॥

bhaktimān yaḥ sadotthāya śucistadgatamānasaḥ | sahasraṃ vāsudevasya nāmnāmetatprakīrtayet || 5||

यशः प्राप्नोति विपुलं ज्ञातिप्राधान्यमेव च । अचलां श्रियमाप्नोति श्रेयः प्राप्नोत्यनुत्तमम् ॥ ६॥

yaśaḥ prāpnoti vipulaṃ jñātiprādhānyameva ca | acalāṃ śriyamāpnoti śreyaḥ prāpnotyanuttamam || 6||

न भयं क्वचिदाप्नोति वीर्यं तेजश्च विन्दति । भवत्यरोगो द्युतिमान्बलरूपगुणान्वितः ॥ ७॥

na bhayaṃ kvacidāpnoti vīryaṃ tejaśca vindati | bhavatyarogo dyutimānbalarūpaguṇānvitaḥ || 7||

रोगार्तो मुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात् । भयान्मुच्येत भीतस्तु मुच्येतापन्न आपदः ॥ ८॥

rogārto mucyate rogādbaddho mucyeta bandhanāt | bhayānmucyeta bhītastu mucyetāpanna āpadaḥ || 8||

दुर्गाण्यतितरत्याशु पुरुषः पुरुषोत्तमम् । स्तुवन्नामसहस्रेण नित्यं भक्तिसमन्वितः ॥ ९॥

durgāṇyatitaratyāśu puruṣaḥ puruṣottamam | stuvannāmasahasreṇa nityaṃ bhaktisamanvitaḥ || 9||

वासुदेवाश्रयो मर्त्यो वासुदेवपरायणः । सर्वपापविशुद्धात्मा याति ब्रह्म सनातनम् ॥ १०॥

vāsudevāśrayo martyo vāsudevaparāyaṇaḥ | sarvapāpaviśuddhātmā yāti brahma sanātanam || 10||

न वासुदेवभक्तानामशुभं विद्यते क्वचित् । जन्ममृत्युजराव्याधिभयं नैवोपजायते ॥ ११॥

na vāsudevabhaktānāmaśubhaṃ vidyate kvacit | janmamṛtyujarāvyādhibhayaṃ naivopajāyate || 11||

इमं स्तवमधीयानः श्रद्धाभक्तिसमन्वितः । युज्येतात्मसुखक्षान्तिश्रीधृतिस्मृतिकीर्तिभिः ॥ १२॥

imaṃ stavamadhīyānaḥ śraddhābhaktisamanvitaḥ | yujyetātmasukhakṣāntiśrīdhṛtismṛtikīrtibhiḥ || 12||

न क्रोधो न च मात्सर्यं न लोभो नाशुभा मतिः । भवन्ति कृतपुण्यानां भक्तानां पुरुषोत्तमे ॥ १३॥

na krodho na ca mātsaryaṃ na lobho nāśubhā matiḥ | bhavanti kṛtapuṇyānāṃ bhaktānāṃ puruṣottame || 13||

द्यौः सचन्द्रार्कनक्षत्रा खं दिशो भूर्महोदधिः । वासुदेवस्य वीर्येण विधृतानि महात्मनः ॥ १४॥

dyauḥ sacandrārkanakṣatrā khaṃ diśo bhūrmahodadhiḥ | vāsudevasya vīryeṇa vidhṛtāni mahātmanaḥ || 14||

ससुरासुरगन्धर्वं सयक्षोरगराक्षसम् । जगद्वशे वर्ततेदं कृष्णस्य सचराचरम् ॥ १५॥

sasurāsuragandharvaṃ sayakṣoragarākṣasam | jagadvaśe vartatedaṃ kṛṣṇasya sacarācaram || 15||

इन्द्रियाणि मनो बुद्धिः सत्त्वं तेजो बलं धृतिः । वासुदेवात्मकान्याहुः क्षेत्रं क्षेत्रज्ञ एव च ॥ १६॥

indriyāṇi mano buddhiḥ sattvaṃ tejo balaṃ dhṛtiḥ | vāsudevātmakānyāhuḥ kṣetraṃ kṣetrajña eva ca || 16||

सर्वागमानामाचारः प्रथमं परिकल्प्यते । (परिकल्पते, परिकल्पितः) आचारप्रभवो धर्मो धर्मस्य प्रभुरच्युतः ॥ १७॥

sarvāgamānāmācāraḥ prathamaṃ parikalpyate | (parikalpate, parikalpitaḥ) ācāraprabhavo dharmo dharmasya prabhuracyutaḥ || 17||

ऋषयः पितरो देवा महाभूतानि धातवः । जङ्गमाजङ्गमं चेदं जगन्नारायणोद्भवम् ॥ १८॥

ṛṣayaḥ pitaro devā mahābhūtāni dhātavaḥ | jaṅgamājaṅgamaṃ cedaṃ jagannārāyaṇodbhavam || 18||

योगो ज्ञानं तथा साङ्ख्यं विद्याः शिल्पादिकर्म च । वेदाः शास्त्राणि विज्ञानमेतत्सर्वं जनार्दनात् ॥ १९॥

yogo jñānaṃ tathā sāṅkhyaṃ vidyāḥ śilpādikarma ca | vedāḥ śāstrāṇi vijñānametatsarvaṃ janārdanāt || 19||

एको विष्णुर्महद्भूतं पृथग्भूतान्यनेकशः । त्रींल्लोकान्व्याप्य भूतात्मा भुङ्क्ते विश्वभुगव्ययः ॥ २०॥

eko viṣṇurmahadbhūtaṃ pṛthagbhūtānyanekaśaḥ | trīṃllokānvyāpya bhūtātmā bhuṅkte viśvabhugavyayaḥ || 20||

इमं स्तवं भगवतो विष्णोर्व्यासेन कीर्तितम् । पठेद्य इच्छेत्पुरुषः श्रेयः प्राप्तुं सुखानि च ॥ २१॥

imaṃ stavaṃ bhagavato viṣṇorvyāsena kīrtitam | paṭhedya icchetpuruṣaḥ śreyaḥ prāptuṃ sukhāni ca || 21||

विश्वेश्वरमजं देवं जगतः प्रभुमव्ययम् । भजन्ति ये पुष्कराक्षं न ते यान्ति पराभवम् ॥ २२॥

viśveśvaramajaṃ devaṃ jagataḥ prabhumavyayam | bhajanti ye puṣkarākṣaṃ na te yānti parābhavam || 22||

न ते यान्ति पराभवम् ॐ नम इति ।

na te yānti parābhavam oṃ nama iti |

पद्मपत्रविशालाक्ष पद्मनाभ सुरोत्तम । भक्तानामनुरक्तानां त्राता भव जनार्दन ॥ २३॥

padmapatraviśālākṣa padmanābha surottama | bhaktānāmanuraktānāṃ trātā bhava janārdana || 23||

श्रीभगवानुवाच --- यो मां नामसहस्रेण स्तोतुमिच्छति पाण्डव । सोहऽमेकेन श्लोकेन स्तुत एव न संशयः ॥ २४॥

śrībhagavānuvāca --- yo māṃ nāmasahasreṇa stotumicchati pāṇḍava | soha'mekena ślokena stuta eva na saṃśayaḥ || 24||

स्तुत एव न संशय ॐ नम इति ।

stuta eva na saṃśaya oṃ nama iti |

वासनाद्वासुदेवस्य वासितं भुवनत्रयम् । सर्वभूतनिवासोऽसि वासुदेव नमोऽस्तु ते ॥ २५॥

vāsanādvāsudevasya vāsitaṃ bhuvanatrayam | sarvabhūtanivāso'si vāsudeva namo'stu te || 25||

श्रीवासुदेव नमोऽस्तु त ॐ नम इति । पार्वत्युवाच --- केनोपायेन लघुना विष्णोर्नामसहस्रकम् । पठ्यते पण्डितैर्नित्यं श्रोतुमिच्छाम्यहं प्रभो ॥ २६॥

śrīvāsudeva namo'stu ta oṃ nama iti | pārvatyuvāca --- kenopāyena laghunā viṣṇornāmasahasrakam | paṭhyate paṇḍitairnityaṃ śrotumicchāmyahaṃ prabho || 26||

श्रीरामरामरामेति रमे रामे मनोरमे । (रामरामेति रामेति) सहस्रनामतत्तुल्यं रामनाम वरानने ॥ २७॥

śrīrāmarāmarāmeti rame rāme manorame | (rāmarāmeti rāmeti) sahasranāmatattulyaṃ rāmanāma varānane || 27||

श्रीरामनाम वरानन ॐ नम इति । ब्रह्मोवाच --- नमोऽस्त्वनन्ताय सहस्रमूर्तये सहस्रपादाक्षिशिरोरुबाहवे । सहस्रनाम्ने पुरुषाय शाश्वते सहस्रकोटियुगधारिणे नमः ॥ २८॥

śrīrāmanāma varānana oṃ nama iti | brahmovāca --- namo'stvanantāya sahasramūrtaye sahasrapādākṣiśirorubāhave | sahasranāmne puruṣāya śāśvate sahasrakoṭiyugadhāriṇe namaḥ || 28||

सहस्रकोटियुगधारिणे नम ॐ नम इति । ॐ तत्सदिति श्रीमहाभारते शतसाहस्र्यां संहितायां वैयासिक्यामानुशासनिके पर्वणि भीष्मयुधिष्ठिरसंवादे श्रीविष्णोर्दिव्यसहस्रनामस्तोत्रम् ॥

sahasrakoṭiyugadhāriṇe nama oṃ nama iti | oṃ tatsaditi śrīmahābhārate śatasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ vaiyāsikyāmānuśāsanike parvaṇi bhīṣmayudhiṣṭhirasaṃvāde śrīviṣṇordivyasahasranāmastotram ||

यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः । तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम ॥ २९॥

yatra yogeśvaraḥ kṛṣṇo yatra pārtho dhanurdharaḥ | tatra śrīrvijayo bhūtirdhruvā nītirmatirmama || 29||

श्रीभगवानुवाच --- अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते । तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम् ॥ ३०॥

śrībhagavānuvāca --- ananyāścintayanto māṃ ye janāḥ paryupāsate | teṣāṃ nityābhiyuktānāṃ yogakṣemaṃ vahāmyaham || 30||

परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम् । धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे ॥ ३१॥

paritrāṇāya sādhūnāṃ vināśāya ca duṣkṛtām | dharmasaṃsthāpanārthāya sambhavāmi yuge yuge || 31||

आर्ता विषण्णाः शिथिलाश्च भीता घोरेषु च व्याधिषु वर्तमानाः । सङ्कीर्त्य नारायणशब्दमात्रं विमुक्तदुःखाः सुखिनो भवन्ति ॥ ३२॥ (भवन्तु)

ārtā viṣaṇṇāḥ śithilāśca bhītā ghoreṣu ca vyādhiṣu vartamānāḥ | saṅkīrtya nārāyaṇaśabdamātraṃ vimuktaduḥkhāḥ sukhino bhavanti || 32|| (bhavantu)

कायेन वाचा मनसेन्द्रियैर्वा बुद्ध्यात्मना वा प्रकृतेः स्वभावात् । (प्रकृतिस्वभावात् ।) करोमि यद्यत् सकलं परस्मै नारायणायेति समर्पयामि ॥ ३३॥

kāyena vācā manasendriyairvā buddhyātmanā vā prakṛteḥ svabhāvāt | (prakṛtisvabhāvāt |) karomi yadyat sakalaṃ parasmai nārāyaṇāyeti samarpayāmi || 33||

इति श्रीविष्णोर्दिव्यसहस्रनामस्तोत्रं सम्पूर्णम् । ॐ तत् सत् । महाभारते अनुशासनपर्वणि अध्यायः १४९ ॐ आपदामपहर्तारं दातारं सर्वसम्पदाम् । लोकाभिरामं श्रीरामं भूयो भूयो नमाम्यहम् ॥

iti śrīviṣṇordivyasahasranāmastotraṃ sampūrṇam | oṃ tat sat | mahābhārate anuśāsanaparvaṇi adhyāyaḥ 149 oṃ āpadāmapahartāraṃ dātāraṃ sarvasampadām | lokābhirāmaṃ śrīrāmaṃ bhūyo bhūyo namāmyaham ||

आर्तानामार्तिहन्तारं भीतानां भीतिनाशनम् । द्विषतां कालदण्डं तं रामचन्द्रं नमाम्यहम् ॥

ārtānāmārtihantāraṃ bhītānāṃ bhītināśanam | dviṣatāṃ kāladaṇḍaṃ taṃ rāmacandraṃ namāmyaham ||

नमः कोदण्डहस्ताय सन्धीकृतशराय च । खण्डिताखिलदैत्याय रामायापन्निवारिणे ॥

namaḥ kodaṇḍahastāya sandhīkṛtaśarāya ca | khaṇḍitākhiladaityāya rāmāyāpannivāriṇe ||

रामाय रामभद्राय रामचन्द्राय वेधसे । रघुनाथाय नाथाय सीतायाः पतये नमः ॥

rāmāya rāmabhadrāya rāmacandrāya vedhase | raghunāthāya nāthāya sītāyāḥ pataye namaḥ ||

अग्रतः पृष्ठतश्चैव पार्श्वतश्च महाबलौ । आकर्णपूर्णधन्वानौ रक्षेतां रामलक्ष्मणौ ॥

agrataḥ pṛṣṭhataścaiva pārśvataśca mahābalau | ākarṇapūrṇadhanvānau rakṣetāṃ rāmalakṣmaṇau ||

सन्नद्धः कवची खड्गी चापबाणधरो युवा । गच्छन् ममाग्रतो नित्यं रामः पातु सलक्ष्मणः ॥

sannaddhaḥ kavacī khaḍgī cāpabāṇadharo yuvā | gacchan mamāgrato nityaṃ rāmaḥ pātu salakṣmaṇaḥ ||

अच्युतानन्तगोविन्दनामोच्चारणभेषजात् । नश्यन्ति सकला रोगास्सत्यं सत्यं वदाम्यहम् ॥

acyutānantagovindanāmoccāraṇabheṣajāt | naśyanti sakalā rogāssatyaṃ satyaṃ vadāmyaham ||

सत्यं सत्यं पुनस्सत्यमुद्धृत्य भुजमुच्यते । वेदाच्छास्त्रं परं नास्ति न दैवं केशवात्परम् ॥ (न देवः केशवात्परः - गरुडपुराण ३.१०.५५)

satyaṃ satyaṃ punassatyamuddhṛtya bhujamucyate | vedācchāstraṃ paraṃ nāsti na daivaṃ keśavātparam || (na devaḥ keśavātparaḥ - garuḍapurāṇa 3.10.55)

शरीरे जर्जरीभूते व्याधिग्रस्ते कलेवरे । औषधं जाह्नवीतोयं वैद्यो नारायणो हरिः ॥

śarīre jarjarībhūte vyādhigraste kalevare | auṣadhaṃ jāhnavītoyaṃ vaidyo nārāyaṇo hariḥ ||

आलोड्य सर्वशास्त्राणि विचार्य च पुनः पुनः । इदमेकं सुनिष्पन्नं ध्येयो नारायणो हरिः ॥

āloḍya sarvaśāstrāṇi vicārya ca punaḥ punaḥ | idamekaṃ suniṣpannaṃ dhyeyo nārāyaṇo hariḥ ||

यदक्षरपदभ्रष्टं मात्राहीनं तु यद्भवेत् । तत्सर्वं क्षम्यतां देव नारायण नमोऽस्तु ते ॥

yadakṣarapadabhraṣṭaṃ mātrāhīnaṃ tu yadbhavet | tatsarvaṃ kṣamyatāṃ deva nārāyaṇa namo'stu te ||

विसर्गबिन्दुमात्राणि पदपादाक्षराणि च । न्यूनानि चातिरिक्तानि क्षमस्व पुरुषोत्तम ॥

visargabindumātrāṇi padapādākṣarāṇi ca | nyūnāni cātiriktāni kṣamasva puruṣottama ||

नमः कमलनाभाय नमस्ते जलशायिने । नमस्ते केशवानन्त वासुदेव नमोऽस्तुते ॥

namaḥ kamalanābhāya namaste jalaśāyine | namaste keśavānanta vāsudeva namo'stute ||

नमो ब्रह्मण्यदेवाय गोब्राह्मणहिताय च । जगद्धिताय कृष्णाय गोविन्दाय नमो नमः ॥

namo brahmaṇyadevāya gobrāhmaṇahitāya ca | jagaddhitāya kṛṣṇāya govindāya namo namaḥ ||

आकाशात्पतितं तोयं यथा गच्छति सागरम् । सर्वदेवनमस्कारः केशवं प्रति गच्छति ॥

ākāśātpatitaṃ toyaṃ yathā gacchati sāgaram | sarvadevanamaskāraḥ keśavaṃ prati gacchati ||

एष निष्कण्टकः पन्था यत्र सम्पूज्यते हरिः । कुपथं तं विजानीयाद् गोविन्दरहितागमम् ॥

eṣa niṣkaṇṭakaḥ panthā yatra sampūjyate hariḥ | kupathaṃ taṃ vijānīyād govindarahitāgamam ||

सर्ववेदेषु यत्पुण्यं सर्वतीर्थेषु यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति स्तुत्वा देवं जनार्दनम् ॥

sarvavedeṣu yatpuṇyaṃ sarvatīrtheṣu yatphalam | tatphalaṃ samavāpnoti stutvā devaṃ janārdanam ||

यो नरः पठते नित्यं त्रिकालं केशवालये । द्विकालमेककालं वा क्रूरं सर्वं व्यपोहति ॥

yo naraḥ paṭhate nityaṃ trikālaṃ keśavālaye | dvikālamekakālaṃ vā krūraṃ sarvaṃ vyapohati ||

दह्यन्ते रिपवस्तस्य सौम्याः सर्वे सदा ग्रहाः । विलीयन्ते च पापानि स्तवे ह्यस्मिन् प्रकीर्तिते ॥

dahyante ripavastasya saumyāḥ sarve sadā grahāḥ | vilīyante ca pāpāni stave hyasmin prakīrtite ||

येन ध्यातः श्रुतो येन येनायं पठ्यते स्तवः । दत्तानि सर्वदानानि सुराः सर्वे समर्चिताः ॥

yena dhyātaḥ śruto yena yenāyaṃ paṭhyate stavaḥ | dattāni sarvadānāni surāḥ sarve samarcitāḥ ||

इह लोके परे वापि न भयं विद्यते क्वचित् । नाम्नां सहस्रं योऽधीते द्वादश्यां मम सन्निधौ ॥

iha loke pare vāpi na bhayaṃ vidyate kvacit | nāmnāṃ sahasraṃ yo'dhīte dvādaśyāṃ mama sannidhau ||

शनैर्दहन्ति पापानि कल्पकोटिशतानि च । अश्वत्थसन्निधौ पार्थ ध्यात्वा मनसि केशवम् ॥

śanairdahanti pāpāni kalpakoṭiśatāni ca | aśvatthasannidhau pārtha dhyātvā manasi keśavam ||

पठेन्नामसहस्रं तु गवां कोटिफलं लभेत् । शिवालये पठेन्नित्यं तुलसीवनसंस्थितः ॥

paṭhennāmasahasraṃ tu gavāṃ koṭiphalaṃ labhet | śivālaye paṭhennityaṃ tulasīvanasaṃsthitaḥ ||

नरो मुक्तिमवाप्नोति चक्रपाणेर्वचो यथा । ब्रह्महत्यादिकं घोरं सर्वपापं विनश्यति ॥

naro muktimavāpnoti cakrapāṇervaco yathā | brahmahatyādikaṃ ghoraṃ sarvapāpaṃ vinaśyati ||

विलयं यान्ति पापानि चान्यपापस्य का कथा । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति ॥

vilayaṃ yānti pāpāni cānyapāpasya kā kathā | sarvapāpavinirmukto viṣṇulokaṃ sa gacchati ||

॥ हरिः ॐ तत्सत् ॥

|| hariḥ oṃ tatsat ||