ମା ସମ୍ଳେଶ୍ୱରୀ / ଇଷ୍ଟଦେବୀ

ନୂଆଖାଇ ପୂଜା ବିଧି

Last updated: 14 June 2026

ନୂଆଖାଇ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବବୃହତ୍ ଧାନ ଅମଳ ଉତ୍ସବ। ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀରେ ଚାଷୀ ନବାନ୍ନ (ନୂଆ ଧାନର ଅନ୍ନ) ଇଷ୍ଟଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି ପ୍ରଥମେ ସେବନ କରନ୍ତି। ସମ୍ବଲପୁର, ବଲାଙ୍ଗିର ଆଦି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହା ପ୍ରଧାନ ଉତ୍ସବ।

Occasion

ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀ (ଅଗଷ୍ଟ-ସେପ୍ଟେମ୍ବର)

Muhurat

ନୂଆଖାଇ ବେଳ — ଓଡ଼ିଆ ପଞ୍ଜିକା ଅନୁସାରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ (ସାଧାରଣତଃ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ)

Puja Samagri (Items Required)

ନବାନ୍ନ
ମଣ୍ଡା ପିଠା, କାକରା ପିଠା
କ୍ଷୀର, ଫଳ, ଗୁଡ଼
ଧୂପ, ଦୀପ, ଫୁଲ, ନଡ଼ିଆ
ସିନ୍ଦୂର, ଅକ୍ଷତ

Puja Procedure — Steps

Step 1

ସକାଳ ପ୍ରସ୍ତୁତି

ସ୍ନାନ ପରେ ଘର ସଫା କରନ୍ତୁ, ଦ୍ୱାରପାଲ ରଞ୍ଜନ ଓ ଝୋଟି (ଓଡ଼ିଆ ରଙ୍ଗୋଳୀ) ଆଙ୍କନ୍ତୁ। ନୂଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧନ୍ତୁ। ମଣ୍ଡା ପିଠା ଓ କାକରା ପିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ।

Step 2

ଇଷ୍ଟଦେବୀ ପୂଜା

ଇଷ୍ଟଦେବୀଙ୍କୁ ଷୋଡ଼ଶ ଉପଚାରରେ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ଫୁଲ, ସିନ୍ଦୂର, ଅକ୍ଷତ, ନଡ଼ିଆ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ସମ୍ବଲପୁରରେ ମା ସମ୍ଳେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ବିଶେଷ ପୂଜା ହୁଏ।

Step 3

ନୂଆଖାଇ ବେଳ — ନବାନ୍ନ ଅର୍ପଣ

ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଶୁଭ ବେଳରେ ନୂଆ ଧାନର ଅନ୍ନ ଇଷ୍ଟଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ସମସ୍ତ ପରିବାର ଏକାଠି ବସି ନବାନ୍ନ ସେବନ କରନ୍ତି — ଏହା ନୂଆଖାଇର ମୁଖ୍ୟ ରୀତି।

Step 4

ଜୁହାର — ସାମୂହିକ ବନ୍ଦନ

ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଦ ଛୁଇଁ "ନୂଆଖାଇ ଜୁହାର" ବୋଲି ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତୁ। ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ, ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କୁ ମିଳନ୍ତୁ। ସମ୍ବଲପୁର ସହରରେ ସାମୂହିକ ନୃତ୍ୟ (ଡାଲଖାଇ, ରସରକେଲି) ହୁଏ।

Main Mantra

ଓଁ ସମ୍ଳେଶ୍ୱର୍ୟୈ ନମଃ ।

ନୂଆ ଧାନ ଦେ ମା, ନୂଆ ପାଣି ଦେ ମା ।

ଓଁ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣାୟୈ ନମଃ ।

Benefits of this Puja

ଅମଳ ସମୃଦ୍ଧି, ଇଷ୍ଟଦେବୀଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ, ସାମାଜିକ ସଂହତି ଓ ପରିବାର ମିଲନ।

Important Notes

• ନୂଆଖାଇ ବେଳ ପୂର୍ବରୁ ନୂଆ ଧାନ ଖାଇବା ନିଷେଧ।
• ମଣ୍ଡା ପିଠା (ଚାଉଳ ଗୁଣ୍ଡ + ନଡ଼ିଆ + ଗୁଡ଼, ବାଷ୍ପରେ ସିଝା) — ନୂଆଖାଇର ବିଶେଷ ପିଠା।
• ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ସବୁ ଜାତି-ବର୍ଣ୍ଣ ଏହା ପାଳନ କରନ୍ତି।
• ସମ୍ବଲପୁରରେ ନୂଆଖାଇ ହେଉଛି ଅଣ-ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଜାତୀୟ ଉତ୍ସବ।

ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ