ଭଗବାନ ଶିବ (ଲିଙ୍ଗରାଜ / ଲୋକନାଥ)

ମହା ଶିବରାତ୍ରି (ଜାଗର) ପୂଜା ବିଧି

Last updated: 14 June 2026

ଓଡ଼ିଶାରେ ମହା ଶିବରାତ୍ରି "ଜାଗର" ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା — ସାରା ରାତ୍ରି ଜାଗି ଶିବ ପୂଜା ଓ ଧ୍ୟାନ କରାଯାଏ। ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଲିଙ୍ଗରାଜ ଓ ପୁରୀର ଲୋକନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ବିଶାଳ ମହାଦୀପ ଜ୍ୱଳାଯାଏ।

Occasion

ଫାଲ୍ଗୁନ କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ (ଫେବ୍ରୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ)

Muhurat

ରାତ୍ରି ୪ ପ୍ରହର — ନିଶୀଥ କାଳ ମୁଖ୍ୟ

Puja Samagri (Items Required)

ବେଲ ପତ୍ର
ଦୁଧ, ଜଳ, ଦହି, ମଧୁ, ଘୃତ
ଧୁସ୍ତୁରା ଫୁଲ
ଧୂପ ଓ ଦୀପ
ଭାଙ୍ଗ (Bhang

Puja Procedure — Steps

Step 1

ସ୍ନାନ ଓ ଉପବାସ

ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାନ ପରେ ସଂକଳ୍ପ ନିଅନ୍ତୁ — ସାରା ଦିନ ଉପବାସ (ଫଳ ଓ ଦୁଧ ଅନୁମୋଦିତ)। ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରନ୍ତୁ।

Step 2

ଚତୁଃ ପ୍ରହର ପୂଜା

ରାତ୍ରିର ୪ ପ୍ରହରରେ ୪ ଥର ଶିବଲିଙ୍ଗ ଅଭିଷେକ — ପ୍ରଥମ ପ୍ରହରରେ ଦୁଧ, ଦ୍ୱିତୀୟରେ ଦହି, ତୃତୀୟରେ ଘୃତ, ଚତୁର୍ଥରେ ମଧୁ। ପ୍ରତି ଥର ବେଲ ପତ୍ର ଓ ଧୁସ୍ତୁରା ଅର୍ପଣ। "ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ" ଜପ। 4 Abhisheka on Shivalinga at 4 Praharas — 1st: milk, 2nd: curd, 3rd: ghee, 4th: honey.

Step 3

ମହାଦୀପ ଜ୍ୱଳାନ

ଲିଙ୍ଗରାଜ/ଲୋକନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ବିଶାଳ ମହାଦୀପ ଜ୍ୱଳାଯାଏ — ଘରେ ମଧ୍ୟ ସରିଷ ତେଲ ଦୀପ ସାରା ରାତ୍ରି ଜ୍ୱଳାନ୍ତୁ।

Step 4

ଜାଗର — ରାତ୍ରି ଜାଗରଣ

ସାରା ରାତ୍ରି ଜାଗି ଶିବ ଭଜନ, ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ ଓ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତୁ। ପ୍ରାତଃ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରେ ବ୍ରତ ଭାଙ୍ଗନ୍ତୁ।

Main Mantra

ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ ।

ମହାଦେବ ମହାଦେବ ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱର ।

କର୍ପୂର ଗୌରଂ କରୁଣାବତାରଂ ।

Benefits of this Puja

ଶିବଙ୍କ ପରମ ଅନୁଗ୍ରହ, ପାପ ନାଶ, ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି, ସମସ୍ତ ମନସ୍କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ।

Important Notes

• ଜାଗର ଅର୍ଥାତ୍ ସାରା ରାତ୍ରି ଜାଗିବା — ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
• ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିରରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭକ୍ତ ଆସନ୍ତି — ପୂର୍ବ ଯୋଜନା କରନ୍ତୁ।
• ନିଶୀଥ କାଳ (ମଧ୍ୟରାତ୍ରି) ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୂଜା ସମୟ।
• ବେଲ ପତ୍ର ତ୍ରିଦଳ (ତିନୋଟି ପତ୍ର ଏକାଠି) ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ।

ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ