
ଭଗବାନ ଶିବ (ଲିଙ୍ଗରାଜ / ଲୋକନାଥ)
ମହା ଶିବରାତ୍ରି (ଜାଗର) ପୂଜା ବିଧି
Last updated: 14 June 2026
ଓଡ଼ିଶାରେ ମହା ଶିବରାତ୍ରି "ଜାଗର" ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା — ସାରା ରାତ୍ରି ଜାଗି ଶିବ ପୂଜା ଓ ଧ୍ୟାନ କରାଯାଏ। ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଲିଙ୍ଗରାଜ ଓ ପୁରୀର ଲୋକନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ବିଶାଳ ମହାଦୀପ ଜ୍ୱଳାଯାଏ।
Occasionଫାଲ୍ଗୁନ କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ (ଫେବ୍ରୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ)
Muhuratରାତ୍ରି ୪ ପ୍ରହର — ନିଶୀଥ କାଳ ମୁଖ୍ୟ
Puja Samagri (Items Required)
5 items
Puja Procedure — Steps (4 steps)
विस्तृत पूजा विधि देखने के लिए किसी भी चरण (Step) पर क्लिक करें
Step 1ସ୍ନାନ ଓ ଉପବାସ
चरण 1 विधिପ୍ରାତଃ ସ୍ନାନ ପରେ ସଂକଳ୍ପ ନିଅନ୍ତୁ — ସାରା ଦିନ ଉପବାସ (ଫଳ ଓ ଦୁଧ ଅନୁମୋଦିତ)। ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରନ୍ତୁ।
Step 2ଚତୁଃ ପ୍ରହର ପୂଜା
चरण 2 विधिରାତ୍ରିର ୪ ପ୍ରହରରେ ୪ ଥର ଶିବଲିଙ୍ଗ ଅଭିଷେକ — ପ୍ରଥମ ପ୍ରହରରେ ଦୁଧ, ଦ୍ୱିତୀୟରେ ଦହି, ତୃତୀୟରେ ଘୃତ, ଚତୁର୍ଥରେ ମଧୁ। ପ୍ରତି ଥର ବେଲ ପତ୍ର ଓ ଧୁସ୍ତୁରା ଅର୍ପଣ। "ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ" ଜପ। 4 Abhisheka on Shivalinga at 4 Praharas — 1st: milk, 2nd: curd, 3rd: ghee, 4th: honey.
Step 3ମହାଦୀପ ଜ୍ୱଳାନ
चरण 3 विधिଲିଙ୍ଗରାଜ/ଲୋକନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ବିଶାଳ ମହାଦୀପ ଜ୍ୱଳାଯାଏ — ଘରେ ମଧ୍ୟ ସରିଷ ତେଲ ଦୀପ ସାରା ରାତ୍ରି ଜ୍ୱଳାନ୍ତୁ।
Step 4ଜାଗର — ରାତ୍ରି ଜାଗରଣ
चरण 4 विधिସାରା ରାତ୍ରି ଜାଗି ଶିବ ଭଜନ, ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ ଓ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତୁ। ପ୍ରାତଃ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରେ ବ୍ରତ ଭାଙ୍ଗନ୍ତୁ।
Main Mantra
ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ ।
ମହାଦେବ ମହାଦେବ ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱର ।
କର୍ପୂର ଗୌରଂ କରୁଣାବତାରଂ ।
Benefits of this Puja
ଶିବଙ୍କ ପରମ ଅନୁଗ୍ରହ, ପାପ ନାଶ, ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି, ସମସ୍ତ ମନସ୍କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ।
Important Notes
• ଜାଗର ଅର୍ଥାତ୍ ସାରା ରାତ୍ରି ଜାଗିବା — ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
• ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିରରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭକ୍ତ ଆସନ୍ତି — ପୂର୍ବ ଯୋଜନା କରନ୍ତୁ।
• ନିଶୀଥ କାଳ (ମଧ୍ୟରାତ୍ରି) ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୂଜା ସମୟ।
• ବେଲ ପତ୍ର ତ୍ରିଦଳ (ତିନୋଟି ପତ୍ର ଏକାଠି) ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ମହା ଶିବରାତ୍ରି (ଜାଗର) ପୂଜା ବିଧି କେବେ କରାଯାଏ ଏବଂ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କଣ?
ଫାଲ୍ଗୁନ କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ (ଫେବ୍ରୁଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ) — ରାତ୍ରି ୪ ପ୍ରହର — ନିଶୀଥ କାଳ ମୁଖ୍ୟ
ମହା ଶିବରାତ୍ରି (ଜାଗର) ପୂଜା ବିଧି ପାଇଁ କେଉଁ ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ ଦରକାର?
ବେଲ ପତ୍ର, ଦୁଧ, ଜଳ, ଦହି, ମଧୁ, ଘୃତ, ଧୁସ୍ତୁରା ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ଦୀପ, ଭାଙ୍ଗ (Bhang
ମହା ଶିବରାତ୍ରି (ଜାଗର) ପୂଜା ବିଧିରେ କେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରାଯାଏ?
ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ ।
ମହାଦେବ ମହାଦେବ ମହାଦେବ ମହେଶ୍ୱର ।
କର୍ପୂର ଗୌରଂ କରୁଣାବତାରଂ ।
ମହା ଶିବରାତ୍ରି (ଜାଗର) ପୂଜା ବିଧି କଲେ କେଉଁ ଲାଭ ମିଳେ?
ଶିବଙ୍କ ପରମ ଅନୁଗ୍ରହ, ପାପ ନାଶ, ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି, ସମସ୍ତ ମନସ୍କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ।
Other Regional Traditions