दसरा — सरस्वती पूजन व सीमोल्लंघन विधी (महाराष्ट्र)
दसरा = अश्विन शुक्ल दशमी (विजयादशमी). महाराष्ट्रात — शस्त्र/अवजारे/पुस्तकांची पूजा (सरस्वती पूजन), सीमोल्लंघन (सीमा/गावाबाहेर जाणे), शमी/आपट्याची पाने वाटणे = "सोने". "शमी शमयते पापम्" मंत्र.
अश्विन शुक्ल दशमी (ऑक्टोबर)
दुपारी — अपराह्न काळ; सीमोल्लंघन = संध्याकाळी
Puja Samagri (Items Required)
- आपट्याची/शमीची पाने
- शस्त्रे / अवजारे / पुस्तके
- हळद-कुंकू, फुलं
- श्रीखंड-पुरी
- दिवा, अगरबत्ती
Puja Procedure — Steps
शस्त्र/सरस्वती पूजन
दुपारी शस्त्रे, अवजारे, पुस्तके, वाद्ये सजवा. हळद-कुंकू, फुलं, अक्षता अर्पण. "ॐ सरस्वत्यै नमः". विद्यार्थी पुस्तकांची, कलाकार वाद्यांची, शेतकरी अवजारांची पूजा करतात.
सीमोल्लंघन
संध्याकाळी गावाच्या/शहराच्या सीमेबाहेर जा (सीमोल्लंघन). शमी/आपट्याच्या झाडाजवळ जा. शमीची पूजा करा — "शमी शमयते पापम्". श्रीरामाने लंकेवर विजय मिळवला — विजयस्मरण.
आपट्याची पाने वाटणे
आपट्याची/शमीची पाने तोडा. "हे सोने घ्या!" म्हणत एकमेकांना वाटा (पाने = सोन्याचे प्रतीक). नातेवाईक, शेजारी, मित्रांना "सोने" द्या.
नैवेद्य व भोजन
श्रीखंड-पुरी = दसर्याचे पारंपरिक जेवण. प्रसाद वाटप. "विजयादशमीच्या शुभेच्छा!".
Main Mantra
ॐ सरस्वत्यै नमः । शमी शमयते पापं शमी लोहितकण्टका । धारिण्यर्जुनबाणानां रामस्य प्रियदर्शिनी ॥
Benefits of this Puja
विजय, विद्या वृद्धी, पापनाश (शमी), नवीन सुरुवात, सामाजिक ऐक्य.
Important Notes
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
दसरा — सरस्वती पूजन व सीमोल्लंघन विधी (महाराष्ट्र) केव्हा केली जाते आणि शुभ मुहूर्त कोणता?
अश्विन शुक्ल दशमी (ऑक्टोबर) — दुपारी — अपराह्न काळ; सीमोल्लंघन = संध्याकाळी
दसरा — सरस्वती पूजन व सीमोल्लंघन विधी (महाराष्ट्र)साठी कोणती पूजा सामग्री लागते?
आपट्याची/शमीची पाने, शस्त्रे / अवजारे / पुस्तके, हळद-कुंकू, फुलं, श्रीखंड-पुरी, दिवा, अगरबत्ती
दसरा — सरस्वती पूजन व सीमोल्लंघन विधी (महाराष्ट्र)मध्ये कोणता मंत्र जपला जातो?
ॐ सरस्वत्यै नमः । शमी शमयते पापं शमी लोहितकण्टका । धारिण्यर्जुनबाणानां रामस्य प्रियदर्शिनी ॥
दसरा — सरस्वती पूजन व सीमोल्लंघन विधी (महाराष्ट्र) केल्याने कोणते लाभ मिळतात?
विजय, विद्या वृद्धी, पापनाश (शमी), नवीन सुरुवात, सामाजिक ऐक्य.