लक्ष्मी देवी — धन-समृद्धी

कोजागिरी पौर्णिमा — लक्ष्मी पूजन विधी (महाराष्ट्र)

Last updated: 14 June 2026

कोजागिरी = अश्विन पौर्णिमा. लक्ष्मी देवी रात्री विचारतात "को जागर्ति?" (कोण जागे आहे?). मसाला दूध पिणे, चंद्राला अर्घ्य, मध्यरात्री लक्ष्मी पूजन. महाराष्ट्रातील अनोखी परंपरा.

Occasion

अश्विन पौर्णिमा (ऑक्टोबर)

Muhurat

मध्यरात्री — चंद्र डोक्यावर असताना

Puja Samagri (Items Required)

मसाला दूध (केशर, वेलची, बदाम, जायफळ)
पोहे / लाह्या
लक्ष्मीची मूर्ती / फोटो
चांदीचे/तांब्याचे भांडे
हळद-कुंकू, फुलं
दिवे (तूप / तेल)
नारळ, सुपारी

Puja Procedure — Steps

Step 1

तयारी व सजावट

संध्याकाळी घराची स्वच्छता. गच्चीवर / अंगणात चांदणे मिळेल अशा ठिकाणी जागा सजवा. रांगोळी काढा. लक्ष्मीची मूर्ती/फोटो स्थापन. दिवे लावा. मसाला दूध तयार करा (केशर, वेलची, बदाम, जायफळ, साखर).

Step 2

चंद्राला अर्घ्य

चंद्र उगवल्यावर चांदीच्या/तांब्याच्या भांड्यात दूध घ्या. चंद्राला अर्घ्य द्या. "ॐ चन्द्राय नमः". चंद्रप्रकाशात दूध ठेवा (चंद्रकिरणांची "औषधी शक्ती" दुधात उतरते).

Step 3

मध्यरात्री लक्ष्मी पूजन

मध्यरात्री 12:00 AM लक्ष्मी पूजन. हळद-कुंकू, फुलं, अक्षता अर्पण. "ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः" — १०८ वेळा. दिवा-उदबत्ती. "को जागर्ति?" = "मी जागे आहे" — लक्ष्मी कृपा.

Step 4

मसाला दूध सेवन व प्रसाद

चंद्रप्रकाशातील मसाला दूध सर्वांना वाटा. पोहे/लाह्या = प्रसाद. कुटुंबासह चांदण्यात बसा. भजन-गाणी. जागरण करा.

Main Mantra

ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः ।

को जागर्ति? को जागर्ति? ।

लक्ष्मीर्या लोकपालनी ।
त्वदीयं वैभवं देहि शरणागतवत्सले ॥

Benefits of this Puja

लक्ष्मी कृपा, धन-समृद्धी, आरोग्य (मसाला दूध = शरद ऋतूचे औषध), कौटुंबिक ऐक्य.

Important Notes

• "को जागर्ति?" = "कोण जागे आहे?" — जे जागे ते लक्ष्मीवंत.
• मसाला दूध = शरद ऋतूत आरोग्यदायी.
• चांदण्यात दूध ठेवणे = पारंपरिक.
• मध्यरात्री पूजा = अनिवार्य.
• पोहे / लाह्या = कोजागिरीचा प्रसाद.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न