Last updated: 14 June 2026

लक्ष्मी देवी — धन-समृद्धी
कोजागिरी पौर्णिमा — लक्ष्मी पूजन विधी (महाराष्ट्र)
Last updated: 14 June 2026
कोजागिरी = अश्विन पौर्णिमा. लक्ष्मी देवी रात्री विचारतात "को जागर्ति?" (कोण जागे आहे?). मसाला दूध पिणे, चंद्राला अर्घ्य, मध्यरात्री लक्ष्मी पूजन. महाराष्ट्रातील अनोखी परंपरा.
Occasionअश्विन पौर्णिमा (ऑक्टोबर)
Muhuratमध्यरात्री — चंद्र डोक्यावर असताना
Puja Samagri (Items Required)
7 items
Puja Procedure — Steps (4 steps)
विस्तृत पूजा विधि देखने के लिए किसी भी चरण (Step) पर क्लिक करें
Step 1तयारी व सजावट
चरण 1 विधिसंध्याकाळी घराची स्वच्छता. गच्चीवर / अंगणात चांदणे मिळेल अशा ठिकाणी जागा सजवा. रांगोळी काढा. लक्ष्मीची मूर्ती/फोटो स्थापन. दिवे लावा. मसाला दूध तयार करा (केशर, वेलची, बदाम, जायफळ, साखर).
Step 2चंद्राला अर्घ्य
चरण 2 विधिचंद्र उगवल्यावर चांदीच्या/तांब्याच्या भांड्यात दूध घ्या. चंद्राला अर्घ्य द्या. "ॐ चन्द्राय नमः". चंद्रप्रकाशात दूध ठेवा (चंद्रकिरणांची "औषधी शक्ती" दुधात उतरते).
Step 3मध्यरात्री लक्ष्मी पूजन
चरण 3 विधिमध्यरात्री 12:00 AM लक्ष्मी पूजन. हळद-कुंकू, फुलं, अक्षता अर्पण. "ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः" — १०८ वेळा. दिवा-उदबत्ती. "को जागर्ति?" = "मी जागे आहे" — लक्ष्मी कृपा.
Step 4मसाला दूध सेवन व प्रसाद
चरण 4 विधिचंद्रप्रकाशातील मसाला दूध सर्वांना वाटा. पोहे/लाह्या = प्रसाद. कुटुंबासह चांदण्यात बसा. भजन-गाणी. जागरण करा.
Main Mantra
ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः ।
को जागर्ति? को जागर्ति? ।
लक्ष्मीर्या लोकपालनी ।
त्वदीयं वैभवं देहि शरणागतवत्सले ॥
Benefits of this Puja
लक्ष्मी कृपा, धन-समृद्धी, आरोग्य (मसाला दूध = शरद ऋतूचे औषध), कौटुंबिक ऐक्य.
Important Notes
• "को जागर्ति?" = "कोण जागे आहे?" — जे जागे ते लक्ष्मीवंत.
• मसाला दूध = शरद ऋतूत आरोग्यदायी.
• चांदण्यात दूध ठेवणे = पारंपरिक.
• मध्यरात्री पूजा = अनिवार्य.
• पोहे / लाह्या = कोजागिरीचा प्रसाद.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
कोजागिरी पौर्णिमा — लक्ष्मी पूजन विधी (महाराष्ट्र) केव्हा केली जाते आणि शुभ मुहूर्त कोणता?
अश्विन पौर्णिमा (ऑक्टोबर) — मध्यरात्री — चंद्र डोक्यावर असताना
कोजागिरी पौर्णिमा — लक्ष्मी पूजन विधी (महाराष्ट्र)साठी कोणती पूजा सामग्री लागते?
मसाला दूध (केशर, वेलची, बदाम, जायफळ), पोहे / लाह्या, लक्ष्मीची मूर्ती / फोटो, चांदीचे/तांब्याचे भांडे, हळद-कुंकू, फुलं, दिवे (तूप / तेल), नारळ, सुपारी
कोजागिरी पौर्णिमा — लक्ष्मी पूजन विधी (महाराष्ट्र)मध्ये कोणता मंत्र जपला जातो?
ॐ श्रीं महालक्ष्म्यै नमः ।
को जागर्ति? को जागर्ति? ।
लक्ष्मीर्या लोकपालनी ।
त्वदीयं वैभवं देहि शरणागतवत्सले ॥
कोजागिरी पौर्णिमा — लक्ष्मी पूजन विधी (महाराष्ट्र) केल्याने कोणते लाभ मिळतात?
लक्ष्मी कृपा, धन-समृद्धी, आरोग्य (मसाला दूध = शरद ऋतूचे औषध), कौटुंबिक ऐक्य.
Other Regional Traditions