હોલિકા દહન અને ધૂળેટી પૂજા વિધિ
હોલી / ધૂળેટી ગુજરાતમાં ફાગણ સુદ પૂર્ણિમાએ ઊજવાય છે. પહેલા દિવસે "હોલિકા દહન" — લાકડાં-છાણાંની હોળી પ્રગટાવી, અગ્નિની પ્રદક્ષિણા, ખજૂર-ધાણી-ચણા-પોપકોર્નનો ભોગ. બીજા દિવસે "ધૂળેટી" — રંગ-ગુલાલથી હોળી રમવું. ગુજરાતમાં "ધૂળેટી" = રંગોનો તહેવાર!
ફાગણ સુદ પૂર્ણિમા — ફેબ્રુઆરી/માર્ચ
હોલિકા દહન — સંધ્યા/રાત્રી (સૂર્યાસ્ત બાદ)
Puja Samagri (Items Required)
- હોળી = લાકડાં, છાણાં, ઝાડાંની ડાળીઓ
- ખજૂર, ધાણી, ચણા, પોપકોર્ન
- નારિયેળ, ગોળ
- ફૂલ-માળા, કુમકુમ, અક્ષત
- ગુલાલ, રંગ, પિચકારી (ધૂળેટી માટે)
- ઘીનો દીવો
Puja Procedure — Steps
હોળી-સ્થાપના
મહોલ્લા/શેરીમાં હોળી — લાકડાં, છાણાં, ઝાડાંની ડાળીઓથી ઢગલો કરો. વચ્ચે "પ્રહ્લાદ-પુતળું" (શુભ) મૂકો.
હોલિકા દહન
રાત્રે શુભ મુહૂર્તમાં હોળી પ્રગટાવો. અગ્નિની ૫/૭ પ્રદક્ષિણા (ગોળ ફરવું). ખજૂર-ધાણી-ચણા-પોપકોર્ન-નારિયેળ-ગોળ = અગ્નિમાં ભોગ. "ૐ નૃસિંહાય નમઃ" જાપ.
પ્રાર્થના
"જેમ હોલિકા બળી અને પ્રહ્લાદ બચ્યો, તેમ અમારાં પાપ-દુ:ખ-બુરાઈ બળી જાય, અને સત્ય-ધર્મ-ભક્તિ જીવિત રહે."
ધૂળેટી — રંગોનો ઉત્સવ
બીજા દિવસે — ગુલાલ-રંગ-પિચકારી! ગુજરાતમાં ધૂળેટી = રંગોનું ઉન્મત્ત ઉત્સવ. ઠંડાઈ-ભાંગ (પ્રૌઢો માટે), ગુજિયા-ફૂટાણા. "બુરા ન માનો, હોલી હૈ!"
Main Mantra
ॐ नृसिंहाय नमः । फाल्गुनस्य पूर्णिमायां होलिकादहनं शुभम् । असतो मा सद्गमय, तमसो मा ज्योतिर्गमय ।
Benefits of this Puja
હોલિકા દહનથી પાપ-નાશ, નકારાત્મકતાનો નાશ, રોગ-નિવારણ, અને નવી ઋતુ (વસંત)ની શરૂઆત. ધૂળેટી = સામાજિક-સંવાદિતા, ભેદભાવ-વિહીન ઉત્સવ.
Important Notes
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
હોલિકા દહન અને ધૂળેટી પૂજા વિધિ ક્યારે કરવામાં આવે છે અને શુભ મુહૂર્ત કયું છે?
ફાગણ સુદ પૂર્ણિમા — ફેબ્રુઆરી/માર્ચ — હોલિકા દહન — સંધ્યા/રાત્રી (સૂર્યાસ્ત બાદ)
હોલિકા દહન અને ધૂળેટી પૂજા વિધિ માટે કઈ પૂજા સામગ્રી જોઈએ?
હોળી = લાકડાં, છાણાં, ઝાડાંની ડાળીઓ, ખજૂર, ધાણી, ચણા, પોપકોર્ન, નારિયેળ, ગોળ, ફૂલ-માળા, કુમકુમ, અક્ષત, ગુલાલ, રંગ, પિચકારી (ધૂળેટી માટે), ઘીનો દીવો
હોલિકા દહન અને ધૂળેટી પૂજા વિધિમાં કયો મંત્ર જપાય છે?
ॐ नृसिंहाय नमः । फाल्गुनस्य पूर्णिमायां होलिकादहनं शुभम् । असतो मा सद्गमय, तमसो मा ज्योतिर्गमय ।
હોલિકા દહન અને ધૂળેટી પૂજા વિધિ કરવાથી કયા લાભ થાય છે?
હોલિકા દહનથી પાપ-નાશ, નકારાત્મકતાનો નાશ, રોગ-નિવારણ, અને નવી ઋતુ (વસંત)ની શરૂઆત. ધૂળેટી = સામાજિક-સંવાદિતા, ભેદભાવ-વિહીન ઉત્સવ.