शिव-पार्वती — अखंड सौभाग्य

हरतालिका व्रत विधी (महाराष्ट्र — शिव-पार्वती पूजा)

Last updated: 14 June 2026

हरतालिका = गणेश चतुर्थीच्या आदल्या दिवशी (भाद्रपद शुक्ल तृतीया). सुवासिनी निर्जला उपवास करतात. वाळूच्या/मातीच्या शिव-पार्वती मूर्ती बनवून पूजा. अखंड सौभाग्यासाठी.

Occasion

भाद्रपद शुक्ल तृतीया (ऑगस्ट-सप्टेंबर)

Muhurat

प्रदोष काळ — संध्याकाळी पूजा, रात्री जागरण

Puja Samagri (Items Required)

वाळू / माती (शिव-पार्वती मूर्ती बनवण्यासाठी)
बेल-पत्र
धतुर्‍याची फुलं
फुलं (मोगरा, जास्वंद, सोनचाफा)
हळद-कुंकू
पंचामृत
केळीची पाने
सोळा शृंगाराच्या वस्तू

Puja Procedure — Steps

Step 1

मूर्ती तयार करणे

पहाटे स्नान. वाळू/मातीच्या शिव-पार्वतीच्या मूर्ती बनवा (शिवलिंग + पार्वती). केळीच्या पानावर ठेवा. सभोवती रांगोळी काढा.

Step 2

षोडशोपचार पूजन (16-step Worship)

शिव-पार्वतीला पंचामृत अभिषेक. बेल-पत्र (शिवाला), फुलं, धतुरा अर्पण. हळद-कुंकू, अक्षता. "ॐ नमः शिवाय" + "ॐ गौर्यै नमः". सोळा शृंगार पार्वतीला अर्पण.

Step 3

हरतालिका कथा वाचन

हरतालिकेची कथा वाचा — पार्वतीने शिवाला पती म्हणून मिळवण्यासाठी कठोर तप केले. "हरत" = हरण करणे, "अलिका" = सखी — सखीने पार्वतीला हरण करून नेले. कथा ऐकताना निर्जला उपवास सुरू.

Step 4

रात्री जागरण व विसर्जन

रात्री जागरण — भजन, किर्तन, गाणी. दुसर्‍या दिवशी सकाळी मूर्ती विसर्जन (पाण्यात). उपवास सोडा — फलाहार/भोजन. सुवासिनींना हळद-कुंकू लावा.

Main Mantra

ॐ नमः शिवाय ।

ॐ उमा-महेश्वराभ्यां नमः ।

देवि पार्वति सन्तुष्टा मम सौभाग्यं ददातु ।

Benefits of this Puja

अखंड सौभाग्य, पतीचे दीर्घायुष्य, शिव-पार्वतीसारखे दाम्पत्यसुख.

Important Notes

• निर्जला (पाणीही नाही) उपवास = कठोर.
• वाळूच्या मूर्ती = पारंपरिक.
• गणेश चतुर्थीच्या आदल्या दिवशी = तृतीया.
• रात्री जागरण अनिवार्य.
• अविवाहित मुलीही करतात — चांगला पती मिळावा.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न