
Bilvashtakam
Traditional
English Transliteration
Om Bilvashtakam
tridalaṃ triguṇākāraṃ trinetraṃ ca tryāyudham |
trijanmapāpasaṃhāram ekabilvaṃ śivārpaṇam ||1||
triśākhair bilvapatraiśca hyacchidraiḥ komalaiḥ śubhaiḥ |
śivapūjāṃ kariṣyāmi ekabilvaṃ śivārpaṇam ||2||
akhaṇḍabilvapatreṇa pūjite nandikeśvare |
śuddhayati sarvapāpebhyo ekabilvaṃ śivārpaṇam ||3||
śāligrāmaśilāmekāṃ viprāṇāṃ jātu cārpayet |
somayajña mahāpuṇyaṃ ekabilvaṃ śivārpaṇam ||4||
dantikoṭisahasrāṇi aśvamedhaśatāni ca |
koṭikanyāmahādānam ekabilvaṃ śivārpaṇam ||5||
lakṣmyāḥ stanam utpannaṃ mahādevasya ca priyam |
bilvavṛkṣaṃ prayacchāmi ekabilvaṃ śivārpaṇam ||6||
darśanaṃ bilvavṛkṣasya sparśanaṃ pāpanāśanam |
aghorapāpasaṃhāram ekabilvaṃ śivārpaṇam ||7||
mūlato brahmarūpāya madhyato viṣṇurūpiṇe |
agrataḥ śivarūpāya ekabilvaṃ śivārpaṇam ||8||
bilvāṣṭakamidaṃ puṇyaṃ yaḥ paṭhet śivasannidhau |
sarvapāpavinirmuktaḥ śivalokamavāpnuyāt ||9||Verse-by-Verse Meaning
Tap “Show meaning” under any verse to read its meaning.
त्रिदलं त्रिगुणाकारं त्रिनेत्रम् च त्र्यायुधम् । त्रिजन्मपापसंहारम् एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।१।।
tridalaṃ triguṇākāraṃ trinetraṃ ca tryāyudham | trijanmapāpasaṃhāram ekabilvaṃ śivārpaṇam ||1||
Show meaningHide meaning
This three-leaved bilva leaf embodies the three gunas (sattva, rajas and tamas), and represents Shiva's three eyes and his trident. It destroys the accumulated sins of three lifetimes. I offer this one bilva leaf to Shiva.
त्रिशाखैर्बिल्वपत्रैश्च ह्यच्छिद्रैः कोमलैः शुभैः । शिवपूजां करिष्यामि एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।२।।
triśākhair bilvapatraiśca hyacchidraiḥ komalaiḥ śubhaiḥ | śivapūjāṃ kariṣyāmi ekabilvaṃ śivārpaṇam ||2||
Show meaningHide meaning
With three-branched bilva leaves that are unblemished, tender and auspicious, I shall worship Lord Shiva. I offer this one bilva leaf to Shiva.
अखण्डबिल्वपत्रेण पूजिते नन्दिकेश्वरे । शुद्धयति सर्वपापेभ्यो एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।३।।
akhaṇḍabilvapatreṇa pūjite nandikeśvare | śuddhayati sarvapāpebhyo ekabilvaṃ śivārpaṇam ||3||
Show meaningHide meaning
When Nandikeshvara, the lord of Nandi, is worshipped with a single unbroken bilva leaf, the worshipper is cleansed of all sins. I offer this one bilva leaf to Shiva.
शालिग्रामशिलामेकां विप्राणां जातु चार्पयेत् । सोमयज्ञ महापुण्यं एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।४।।
śāligrāmaśilāmekāṃ viprāṇāṃ jātu cārpayet | somayajña mahāpuṇyaṃ ekabilvaṃ śivārpaṇam ||4||
Show meaningHide meaning
Just as offering a single shaligrama stone to brahmins once bestows the great merit of a Soma sacrifice, so does offering one bilva leaf to Shiva. I offer this one bilva leaf to Shiva.
दन्तिकोटिसहस्राणि अश्वमेधशतानि च । कोटिकन्यामहादानम् एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।५।।
dantikoṭisahasrāṇi aśvamedhaśatāni ca | koṭikanyāmahādānam ekabilvaṃ śivārpaṇam ||5||
Show meaningHide meaning
The merit equal to donating thousands of crores of elephants, performing hundreds of Ashvamedha sacrifices, and the great gift of countless maidens is obtained merely by offering one bilva leaf to Shiva. I offer this one bilva leaf to Shiva.
लक्ष्म्याः स्तनम् उत्पन्नं महादेवस्य च प्रियम् । बिल्ववृक्षं प्रयच्छामि एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।६।।
lakṣmyāḥ stanam utpannaṃ mahādevasya ca priyam | bilvavṛkṣaṃ prayacchāmi ekabilvaṃ śivārpaṇam ||6||
Show meaningHide meaning
The bilva tree is said to have sprung from the bosom of Goddess Lakshmi, and it is exceedingly dear to Mahadeva. I offer this leaf of the bilva tree. I offer this one bilva leaf to Shiva.
दर्शनं बिल्ववृक्षस्य स्पर्शनं पापनाशनम् । अघोरपापसंहारम् एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।७।।
darśanaṃ bilvavṛkṣasya sparśanaṃ pāpanāśanam | aghorapāpasaṃhāram ekabilvaṃ śivārpaṇam ||7||
Show meaningHide meaning
Merely seeing and touching the bilva tree destroys sins, even the most grievous ones. I offer this one bilva leaf to Shiva.
मूलतोब्रह्मरूपाय मध्यतो विष्णुरूपिणे । अग्रतः शिवरूपाय एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।८।।
mūlato brahmarūpāya madhyato viṣṇurūpiṇe | agrataḥ śivarūpāya ekabilvaṃ śivārpaṇam ||8||
Show meaningHide meaning
At its root the bilva tree embodies Brahma, at its middle it embodies Vishnu, and at its tip it embodies Shiva himself. Thus, offering this leaf that is the form of the trinity, I offer this one bilva leaf to Shiva.
बिल्वाष्टकमिदं पुण्यं य: पठेत् शिवसन्निधौ । सर्वपापविनिर्मुक्त: शिवलोकमवाप्नुयात् ।।९।।
bilvāṣṭakamidaṃ puṇyaṃ yaḥ paṭhet śivasannidhau | sarvapāpavinirmuktaḥ śivalokamavāpnuyāt ||9||
Show meaningHide meaning
Whoever recites this sacred Bilvashtakam in the presence of Shiva is freed from all sins and attains the abode of Shiva, Shivaloka.

बिल्वाष्टकम्
पारंपरिक
Sanskrit Lyrics (मूल पाठ)
ॐ बिल्वाष्टकम्
त्रिदलं त्रिगुणाकारं त्रिनेत्रम् च त्र्यायुधम् ।
त्रिजन्मपापसंहारम् एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।१।।
त्रिशाखैर्बिल्वपत्रैश्च ह्यच्छिद्रैः कोमलैः शुभैः ।
शिवपूजां करिष्यामि एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।२।।
अखण्डबिल्वपत्रेण पूजिते नन्दिकेश्वरे ।
शुद्धयति सर्वपापेभ्यो एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।३।।
शालिग्रामशिलामेकां विप्राणां जातु चार्पयेत् ।
सोमयज्ञ महापुण्यं एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।४।।
दन्तिकोटिसहस्राणि अश्वमेधशतानि च ।
कोटिकन्यामहादानम् एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।५।।
लक्ष्म्याः स्तनम् उत्पन्नं महादेवस्य च प्रियम् ।
बिल्ववृक्षं प्रयच्छामि एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।६।।
दर्शनं बिल्ववृक्षस्य स्पर्शनं पापनाशनम् ।
अघोरपापसंहारम् एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।७।।
मूलतोब्रह्मरूपाय मध्यतो विष्णुरूपिणे ।
अग्रतः शिवरूपाय एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।८।।
बिल्वाष्टकमिदं पुण्यं य: पठेत् शिवसन्निधौ ।
सर्वपापविनिर्मुक्त: शिवलोकमवाप्नुयात् ।।९।।श्लोक अर्थ सहित — श्लोक दर श्लोक
हर श्लोक के नीचे “अर्थ देखें” दबाकर उसका भावार्थ पढ़ें।
त्रिदलं त्रिगुणाकारं त्रिनेत्रम् च त्र्यायुधम् । त्रिजन्मपापसंहारम् एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।१।।
tridalaṃ triguṇākāraṃ trinetraṃ ca tryāyudham | trijanmapāpasaṃhāram ekabilvaṃ śivārpaṇam ||1||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
यह त्रिदल बिल्वपत्र मानो सत्त्व, रज और तम — तीनों गुणों का साकार रूप है, भगवान शिव के तीन नेत्रों और उनके त्रिशूल का प्रतीक है। यह तीन जन्मों के संचित पापों का नाश करने वाला है। मैं यह एक बिल्वपत्र शिव को अर्पित करता हूँ।
त्रिशाखैर्बिल्वपत्रैश्च ह्यच्छिद्रैः कोमलैः शुभैः । शिवपूजां करिष्यामि एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।२।।
triśākhair bilvapatraiśca hyacchidraiḥ komalaiḥ śubhaiḥ | śivapūjāṃ kariṣyāmi ekabilvaṃ śivārpaṇam ||2||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
तीन शाखाओं वाले, बिना छिद्र के, कोमल और शुभ बिल्वपत्रों से मैं भगवान शिव की पूजा करूँगा। मैं यह एक बिल्वपत्र शिव को अर्पित करता हूँ।
अखण्डबिल्वपत्रेण पूजिते नन्दिकेश्वरे । शुद्धयति सर्वपापेभ्यो एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।३।।
akhaṇḍabilvapatreṇa pūjite nandikeśvare | śuddhayati sarvapāpebhyo ekabilvaṃ śivārpaṇam ||3||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
नंदी के स्वामी भगवान शिव की जब अखंडित बिल्वपत्र से पूजा की जाती है, तब वह पूजक को समस्त पापों से शुद्ध कर देती है। मैं यह एक बिल्वपत्र शिव को अर्पित करता हूँ।
शालिग्रामशिलामेकां विप्राणां जातु चार्पयेत् । सोमयज्ञ महापुण्यं एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।४।।
śāligrāmaśilāmekāṃ viprāṇāṃ jātu cārpayet | somayajña mahāpuṇyaṃ ekabilvaṃ śivārpaṇam ||4||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
जिस प्रकार ब्राह्मणों को एक शालिग्राम शिला अर्पित करने से सोमयज्ञ जैसा महान पुण्य प्राप्त होता है, उसी प्रकार शिव को एक बिल्वपत्र अर्पित करने से वही महापुण्य प्राप्त होता है। मैं यह एक बिल्वपत्र शिव को अर्पित करता हूँ।
दन्तिकोटिसहस्राणि अश्वमेधशतानि च । कोटिकन्यामहादानम् एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।५।।
dantikoṭisahasrāṇi aśvamedhaśatāni ca | koṭikanyāmahādānam ekabilvaṃ śivārpaṇam ||5||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
हजारों करोड़ हाथियों के दान, सैकड़ों अश्वमेध यज्ञों तथा करोड़ों कन्याओं के महादान के समान पुण्य केवल एक बिल्वपत्र शिव को अर्पित करने से प्राप्त हो जाता है। मैं यह एक बिल्वपत्र शिव को अर्पित करता हूँ।
लक्ष्म्याः स्तनम् उत्पन्नं महादेवस्य च प्रियम् । बिल्ववृक्षं प्रयच्छामि एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।६।।
lakṣmyāḥ stanam utpannaṃ mahādevasya ca priyam | bilvavṛkṣaṃ prayacchāmi ekabilvaṃ śivārpaṇam ||6||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
बिल्ववृक्ष को माता लक्ष्मी के वक्षस्थल से उत्पन्न माना गया है और यह महादेव को अत्यंत प्रिय है। मैं यह बिल्ववृक्ष का पत्र समर्पित करता हूँ। मैं यह एक बिल्वपत्र शिव को अर्पित करता हूँ।
दर्शनं बिल्ववृक्षस्य स्पर्शनं पापनाशनम् । अघोरपापसंहारम् एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।७।।
darśanaṃ bilvavṛkṣasya sparśanaṃ pāpanāśanam | aghorapāpasaṃhāram ekabilvaṃ śivārpaṇam ||7||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
बिल्ववृक्ष के दर्शन और स्पर्श मात्र से ही पापों का नाश हो जाता है, यहाँ तक कि घोर पापों का भी संहार हो जाता है। मैं यह एक बिल्वपत्र शिव को अर्पित करता हूँ।
मूलतोब्रह्मरूपाय मध्यतो विष्णुरूपिणे । अग्रतः शिवरूपाय एकबिल्वं शिवार्पणम् ।।८।।
mūlato brahmarūpāya madhyato viṣṇurūpiṇe | agrataḥ śivarūpāya ekabilvaṃ śivārpaṇam ||8||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
बिल्ववृक्ष अपनी जड़ में ब्रह्मा का, मध्य भाग में विष्णु का और अग्रभाग में साक्षात् शिव का स्वरूप धारण करता है। इस प्रकार त्रिदेवस्वरूप बिल्वपत्र को मैं शिव को अर्पित करता हूँ। मैं यह एक बिल्वपत्र शिव को अर्पित करता हूँ।
बिल्वाष्टकमिदं पुण्यं य: पठेत् शिवसन्निधौ । सर्वपापविनिर्मुक्त: शिवलोकमवाप्नुयात् ।।९।।
bilvāṣṭakamidaṃ puṇyaṃ yaḥ paṭhet śivasannidhau | sarvapāpavinirmuktaḥ śivalokamavāpnuyāt ||9||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
जो कोई भी शिव के समीप इस पुण्यदायी बिल्वाष्टकम् का पाठ करता है, वह समस्त पापों से मुक्त होकर शिवलोक को प्राप्त करता है।
Frequently Asked Questions
What is the Bilvashtakam?
The Bilvashtakam is a sacred Hindu devotional hymn (stotram) dedicated to Shiva. VedKosh provides its complete text in Hindi and English with transliteration for regional readers.
What are the benefits of reciting the Bilvashtakam?
Reciting the Bilvashtakam with devotion is traditionally believed to invoke the grace of Shiva, calm and focus the mind, and create an auspicious, sattvic atmosphere. It is practised as an act of bhakti (devotion) rather than for any guaranteed material outcome.
When should the Bilvashtakam be recited?
The Bilvashtakam can be recited during daily morning or evening worship of Shiva, and especially on the deity's sacred days and festivals. A clean, quiet space and a steady, devotional mind are the main requirements.
अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न
बिल्वाष्टकम् क्या है?
बिल्वाष्टकम् शिव को समर्पित एक पवित्र हिन्दू भक्ति स्तोत्र है। वेदकोश पर इसका पूर्ण पाठ हिंदी और अंग्रेज़ी में (क्षेत्रीय पाठकों हेतु लिप्यंतरण सहित) उपलब्ध है।
बिल्वाष्टकम् के पाठ के क्या लाभ माने जाते हैं?
बिल्वाष्टकम् का श्रद्धापूर्वक पाठ शिव की कृपा का आह्वान करता है, मन को शांत व एकाग्र करता है और शुभ, सात्विक वातावरण बनाता है। इसे किसी निश्चित भौतिक फल की गारंटी के रूप में नहीं, बल्कि भक्ति-भाव से किया जाता है।
बिल्वाष्टकम् का पाठ कब करना चाहिए?
बिल्वाष्टकम् का पाठ शिव की प्रातः या संध्या पूजा में, तथा विशेषकर देवता के पवित्र दिनों व पर्वों पर किया जा सकता है। स्वच्छ, शांत स्थान और स्थिर भक्ति-भाव ही मुख्य आवश्यकता है।
Updated for 2026
2026 के लिए अद्यतन