તુલસી વિવાહ વિધિ
તુલસી વિવાહ — કારતક સુદ અગિયારસ (દેવ-ઉઠી એકાદશી) — ગુજરાતમાં લગ્ન-સીઝનની શરૂઆત, કારણ કે ચાતુર્માસ (ચાર મહિનાનો ધાર્મિક વિરામ) સમાપ્ત થાય છે. તુલસીજી (પવિત્ર તુલસીનો છોડ) ના ભગવાન શાલિગ્રામ (વિષ્ણુ) સાથે વિવાહ — માંડવો, ઢોલ-શરણાઈ, અને પૂરી-લગ્ન-વિધિ!
કારતક સુદ અગિયારસ — દેવ ઉઠી એકાદશી (નવેમ્બર)
સાંજે — સૂર્યાસ્ત બાદ
Puja Samagri (Items Required)
- તુલસીનો ક્યારો/કૂંડો
- શાલિગ્રામ (વિષ્ણુ મૂર્તિ)
- મંડપ (શેરડી, ફૂલ, આંબા-પાન)
- કુમકુમ, ચંદન, સિંદૂર, મંગળસૂત્ર
- ગાંઠિયા, ફૂટાણા, ફળ, મીઠાઈ
- દીવો (ઘી), અગરબત્તી, કપૂર
- વરમાળા (ફૂલની માળા)
Puja Procedure — Steps
મંડપ-સજાવટ
તુલસી-ક્યારાની આસપાસ શેરડી, આંબા-પાન, ફૂલોથી મંડપ બનાવો — જેમ લગ્નમાં. રંગોળી કરો. દીવા ગોઠવો.
વિવાહ-વિધિ
તુલસીજી પર ચૂંદડી/ઓઢણી ઓઢાડો. શાલિગ્રામ (વિષ્ણુ) ને ધોતી-ઉપરણું. કુમકુમ-ચંદન-સિંદૂર — "કન્યા-દાન" ની વિધિ. વરમાળા (ફૂલની માળા) બંનેને પહેરાવો. "ૐ નમો ભગવતે વાસુદેવાય" જાપ.
ફેરા / પરિક્રમા
તુલસી-ક્યારાની ૪/૭ પરિક્રમા. "ૐ તુલસ્યૈ નમઃ" જાપ. ગાંઠિયા-ફૂટાણા ભોગ. દીવો પ્રગટાવી આરતી. 4/7 circumambulations around Tulsi.
ઉત્સવ / પ્રસાદ
ઢોલ-શરણાઈ (શક્ય હોય તો). ગાંઠિયા-ફૂટાણા-ફળ-મીઠાઈ = લગ્ન-પ્રસાદ. આ દિવસ પછી ગુજરાતમાં લગ્ન-સીઝન શરૂ!
Main Mantra
ॐ तुलस्यै नमः । ॐ नमो भगवते वासुदेवाय । तुलसी-विवाह करें शालिग्राम-लक्ष्मी-नारायण ।
Benefits of this Puja
તુલસી વિવાહથી ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિ, લગ્ન-સુખ, કન્યા-દાનનું પુણ્ય, ભગવાન વિષ્ણુ-લક્ષ્મીની કૃપા, અને શુભ-લગ્ન-મુહૂર્ત.
Important Notes
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
તુલસી વિવાહ વિધિ ક્યારે કરવામાં આવે છે અને શુભ મુહૂર્ત કયું છે?
કારતક સુદ અગિયારસ — દેવ ઉઠી એકાદશી (નવેમ્બર) — સાંજે — સૂર્યાસ્ત બાદ
તુલસી વિવાહ વિધિ માટે કઈ પૂજા સામગ્રી જોઈએ?
તુલસીનો ક્યારો/કૂંડો, શાલિગ્રામ (વિષ્ણુ મૂર્તિ), મંડપ (શેરડી, ફૂલ, આંબા-પાન), કુમકુમ, ચંદન, સિંદૂર, મંગળસૂત્ર, ગાંઠિયા, ફૂટાણા, ફળ, મીઠાઈ, દીવો (ઘી), અગરબત્તી, કપૂર, વરમાળા (ફૂલની માળા)
તુલસી વિવાહ વિધિમાં કયો મંત્ર જપાય છે?
ॐ तुलस्यै नमः । ॐ नमो भगवते वासुदेवाय । तुलसी-विवाह करें शालिग्राम-लक्ष्मी-नारायण ।
તુલસી વિવાહ વિધિ કરવાથી કયા લાભ થાય છે?
તુલસી વિવાહથી ઘરમાં સુખ-સમૃદ્ધિ, લગ્ન-સુખ, કન્યા-દાનનું પુણ્ય, ભગવાન વિષ્ણુ-લક્ષ્મીની કૃપા, અને શુભ-લગ્ન-મુહૂર્ત.