वरुणदेव (समुद्रदेव) — जलदेवता

नारळी पौर्णिमा विधी (महाराष्ट्र — कोकण — समुद्र पूजन)

Last updated: 14 June 2026

नारळी पौर्णिमा = श्रावण पौर्णिमा. कोकणातील मच्छीमार (कोळी) समुद्राला नारळ अर्पण करतात. पावसाळा संपतो, समुद्र शांत होतो — मासेमारी पुन्हा सुरू. "नारळ = समुद्राला श्रीफळ" — शांतीसाठी प्रार्थना.

Occasion

श्रावण पौर्णिमा (ऑगस्ट)

Muhurat

सकाळी — भरतीच्या वेळी

Puja Samagri (Items Required)

नारळ (श्रीफळ)
फुलं, हळद-कुंकू
नारळी भात (गोड भात)
दिवा, उदबत्ती
राखी (भावा-बहिणीसाठी)
रांगोळी साहित्य

Puja Procedure — Steps

Step 1

समुद्रकिनारी तयारी

सकाळी स्नान करून स्वच्छ वस्त्र. किनार्‍यावर रांगोळी काढा. दिवा-उदबत्ती लावा. नारळाला हळद-कुंकू लावा. फुलं सजवा.

Step 2

समुद्र पूजन

समुद्राला हळद-कुंकू, अक्षता, फुलं अर्पण. "ॐ वरुणदेवाय नमः" म्हणा. नारळ हातात घेऊन प्रार्थना — "हे वरुणदेवा, शांत हो, मच्छीमारांचे रक्षण कर."

Step 3

नारळ अर्पण

नारळ समुद्रात फेकून अर्पण करा. भरतीच्या लाटांत नारळ वाहा. मच्छीमार आपल्या नौका (बोटी) सजवतात — फुलं, पताके. नवीन मासेमारी हंगामाची सुरुवात.

Step 4

नारळी भात व राखी

नारळी भात (गोड नारळाचा भात) = या दिवसाचा विशेष पदार्थ. घरी परतून नारळी भात, करंजी बनवा. बहिणी भावाला राखी बांधतात (रक्षाबंधन = याच दिवशी). प्रसाद वाटा.

Main Mantra

ॐ वरुणदेवाय नमः ।

नमो भगवते वासुदेवाय ।
समुद्राय शान्ति: ।

Benefits of this Puja

समुद्र शांती, मच्छीमारांचे सुरक्षित प्रवास, नवीन हंगामाचा शुभारंभ, भावा-बहिणीचे नाते.

Important Notes

• नारळी पौर्णिमा = कोकण / मुंबईचे कोळी समुदायाचा मुख्य सण.
• नारळी भात = या दिवसाचा अनिवार्य पदार्थ.
• रक्षाबंधन = याच दिवशी.
• भरतीच्या वेळी नारळ अर्पण = परंपरा.
• नौका सजवणे = मच्छीमार परंपरा.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न