खंडोबा चंपाषष्ठी विधी (महाराष्ट्र — कुलदेवता पूजा)
खंडोबा = महाराष्ट्रातील अनेक कुटुंबांचे कुलदैवत. चंपाषष्ठी = मार्गशीर्ष शुक्ल षष्ठी. जेजुरी = मुख्य मंदिर. भंडारा (हळद) उधळणे, आजा-भाकरीचा नैवेद्य. "येळकोट येळकोट जय मल्हार!"
मार्गशीर्ष शुक्ल षष्ठी (नोव्हेंबर-डिसेंबर)
सूर्योदय ते मध्यान्ह — पूजेसाठी शुभ
Puja Samagri (Items Required)
- भंडारा (हळद)
- वांग्याची भाजी (भरलेले वांगे)
- भाकरी (ज्वारी/बाजरी)
- नारळ, सुपारी, विडा
- हळद-कुंकू, फुलं
- लिंबू
- दिवा, उदबत्ती
Puja Procedure — Steps
षडरात्र व्रत
चंपाषष्ठीच्या ६ दिवस आधीपासून (प्रतिपदा ते षष्ठी) व्रत ठेवा. एक वेळचे भोजन. "ॐ खंडेरायाय नमः" दररोज जप. जेजुरी यात्रेला जाण्याची तयारी.
खंडोबा पूजन
खंडोबाची मूर्ती/फोटो सजवा. हळद-कुंकू, भंडारा अर्पण. फुलं, लिंबू, नारळ अर्पण. दिवा-उदबत्ती. "येळकोट येळकोट जय मल्हार!" घोषणा.
भंडारा उधळणे
खंडोबाला भंडारा (हळद) उधळा — हे या सणाचे वैशिष्ट्य. जेजुरीत संपूर्ण मंदिर भंडार्याने पिवळे होते. "सोनियाचे जेजुरी" — हळदीचे सोने.
नैवेद्य — वांगी भाकरी
भरलेल्या वांग्याची भाजी + ज्वारी/बाजरीची भाकरी = खंडोबाचा आवडता नैवेद्य. गूळ-खोबरे. कुटुंबासह भोजन. जेजुरी = यात्रा (खडक चढून), घडशिंगे = नवस.
Main Mantra
ॐ खंडेरायाय नमः । येळकोट येळकोट जय मल्हार । सदा सर्वदा योग तुझा घडावा । तुझे कारणी देह माझा पडावा ॥
Benefits of this Puja
कुलदेवता कृपा, कुटुंब रक्षण, शत्रुनाश, नवस पूर्ती, जेजुरी यात्रा पुण्य.
Important Notes
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
खंडोबा चंपाषष्ठी विधी (महाराष्ट्र — कुलदेवता पूजा) केव्हा केली जाते आणि शुभ मुहूर्त कोणता?
मार्गशीर्ष शुक्ल षष्ठी (नोव्हेंबर-डिसेंबर) — सूर्योदय ते मध्यान्ह — पूजेसाठी शुभ
खंडोबा चंपाषष्ठी विधी (महाराष्ट्र — कुलदेवता पूजा)साठी कोणती पूजा सामग्री लागते?
भंडारा (हळद), वांग्याची भाजी (भरलेले वांगे), भाकरी (ज्वारी/बाजरी), नारळ, सुपारी, विडा, हळद-कुंकू, फुलं, लिंबू, दिवा, उदबत्ती
खंडोबा चंपाषष्ठी विधी (महाराष्ट्र — कुलदेवता पूजा)मध्ये कोणता मंत्र जपला जातो?
ॐ खंडेरायाय नमः । येळकोट येळकोट जय मल्हार । सदा सर्वदा योग तुझा घडावा । तुझे कारणी देह माझा पडावा ॥
खंडोबा चंपाषष्ठी विधी (महाराष्ट्र — कुलदेवता पूजा) केल्याने कोणते लाभ मिळतात?
कुलदेवता कृपा, कुटुंब रक्षण, शत्रुनाश, नवस पूर्ती, जेजुरी यात्रा पुण्य.