जावळ (मुंडन / चौल कर्म) विधी (महाराष्ट्र — बालसंस्कार)
जावळ = बालकाचे प्रथम केश-कर्तन (मुंडन). महाराष्ट्रात सामान्यतः कुलदेवतेच्या मंदिरात (जेजुरी, तुळजापूर, कोल्हापूर). १-३ वर्षे वय. "जन्माचे केस" काढणे = शुद्धीकरण. कुटुंबाचा मोठा सोहळा.
बालक १-३ वर्षे — शुभ मुहूर्त
ज्योतिषी सल्ला — शुभ नक्षत्र
Puja Samagri (Items Required)
- वस्तरा / कात्री
- हळद-कुंकू
- नारळ
- नवीन वस्त्र (बालकासाठी)
- सुपारी, विडा
- गूळ-खोबरे
Puja Procedure — Steps
कुलदेवता मंदिरात जाणे
शुभ मुहूर्तावर कुटुंबासह कुलदेवतेच्या मंदिरात जा (जेजुरी/तुळजापूर/कोल्हापूर/कुलस्वामी). बालकाला स्नान घालून नवीन वस्त्र.
गणपती पूजा व संकल्प
गणपती पूजा — विघ्ननाशन. संकल्प — "या बालकाचे जावळ काढतो". कुलदेवतेला नारळ, हळद-कुंकू, सुपारी अर्पण. बालकाच्या कपाळावर हळद-कुंकू.
केश-कर्तन — जावळ काढणे
न्हावी (बारबर) / पुरोहित — बालकाचे केस काढतात. मामा (आईचा भाऊ) बालकाला मांडीवर बसवतो. प्रथम कात्रीने केस कापणे, नंतर वस्तर्याने पूर्ण मुंडन. केस नदीत / मंदिरात अर्पण.
आशीर्वाद व भोजन
कुटुंब / वडीलधार्यांचे आशीर्वाद. बालकाला भेटवस्तू. गूळ-खोबरे वाटप. भोजन — कुटुंब, नातेवाईक, मित्र. कुलदेवतेचे दर्शन.
Main Mantra
ॐ गं गणपतये नमः । कुलदेवतायै नमः । चौलकर्म सम्पन्नम् ।
Benefits of this Puja
बालकाचे शुद्धीकरण, कुलदेवता कृपा, आरोग्य, दीर्घायुष्य, कुटुंबाचा आनंद.
Important Notes
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
जावळ (मुंडन / चौल कर्म) विधी (महाराष्ट्र — बालसंस्कार) केव्हा केली जाते आणि शुभ मुहूर्त कोणता?
बालक १-३ वर्षे — शुभ मुहूर्त — ज्योतिषी सल्ला — शुभ नक्षत्र
जावळ (मुंडन / चौल कर्म) विधी (महाराष्ट्र — बालसंस्कार)साठी कोणती पूजा सामग्री लागते?
वस्तरा / कात्री, हळद-कुंकू, नारळ, नवीन वस्त्र (बालकासाठी), सुपारी, विडा, गूळ-खोबरे
जावळ (मुंडन / चौल कर्म) विधी (महाराष्ट्र — बालसंस्कार)मध्ये कोणता मंत्र जपला जातो?
ॐ गं गणपतये नमः । कुलदेवतायै नमः । चौलकर्म सम्पन्नम् ।
जावळ (मुंडन / चौल कर्म) विधी (महाराष्ट्र — बालसंस्कार) केल्याने कोणते लाभ मिळतात?
बालकाचे शुद्धीकरण, कुलदेवता कृपा, आरोग्य, दीर्घायुष्य, कुटुंबाचा आनंद.