નવગ્રહ, ગણપતિ, કુળદેવી

ગ્રહ શાંતિ અને મંડપ મુહૂર્ત વિધિ (લગ્ન)

Last updated: 14 June 2026

ગ્રહ શાંતિ અને મંડપ મુહૂર્ત — ગુજરાતી લગ્નના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ધાર્મિક વિધિ. લગ્ન પહેલાં ગ્રહ-શાંતિ (નવગ્રહ-પૂજન) કરાય — ગ્રહ-દોષ-નિવારણ. ત્યારબાદ "મંડપ-મુહૂર્ત" — લગ્ન-મંડપ (માંડવો) સ્થાપન. ગુણ-મિલાન (૩૬ ગુણ), કુંડળી-મિલાન, શુભ-લગ્ન-મુહૂર્ત — આ બધું ગુજરાતી લગ્ન-પૂર્વ વિધિનો ભાગ છે.

Occasion

લગ્ન પહેલાં — શુભ મુહૂર્ત અનુસાર

Muhurat

જ્યોતિષી દ્વારા નિર્ધારિત શુભ મુહૂર્ત

Puja Samagri (Items Required)

નવગ્રહ-યંત્ર / ૯ ગ્રહોની મૂર્તિ
હવન-કુંડ, હવન-સામગ્રી
ઘી, તલ, જવ, ચોખા (આહુતિ)
નારિયેળ, ફૂલ, ચંદન, કુમકુમ
મંડપ-સ્તંભ, તોરણ, આંબા-પાન
કળશ (૫ અથવા ૯)
શેરડી, ફળ, મીઠાઈ

Puja Procedure — Steps

Step 1

ગ્રહ-શાંતિ — નવગ્રહ-પૂજન

પંડિત/ભૂદેવ દ્વારા નવગ્રહ-પૂજન. ૯ ગ્રહ — સૂર્ય, ચંદ્ર, મંગળ, બુધ, ગુરુ, શુક્ર, શનિ, રાહુ, કેતુ — દરેકનું અલગ પૂજન. હવન — ઘી-તલ-જવ-ચોખાની ૧૦૮ આહુતિ. "ૐ ગ્રહ-દેવતાભ્યો નમઃ" જાપ.

Step 2

મંડપ-મુહૂર્ત

શુભ મુહૂર્તમાં લગ્ન-મંડપ (માંડવો) સ્થાપિત કરો. ૪ સ્તંભ — આંબાના પાન, ફૂલ-માળા, તોરણ, ચૂંદડી. મંડપની ૪ ખૂણે કળશ-સ્થાપના. ગણપતિ-સ્થાપન — "ૐ શ્રી ગણેશાય નમઃ."

Step 3

કુળદેવી-પૂજન

કુળદેવી (પરિવારની ઇષ્ટ-દેવી) ની વિશેષ પૂજા. ચૂંદડી-ફૂલ-નારિયેળ ચઢાવો. "કુળદેવી, આ લગ્ન સુખમય, સમૃદ્ધ, સફળ બનાવો."

Step 4

પીઠી / હળદર

ગુજરાતમાં "પીઠી" = હળદર-ચંદન. વર-કન્યાને પીઠી લગાવો — ત્વચા-સૌંદર્ય. "ૐ સૌભાગ્યાય નમઃ" — સૌભાગ્ય-પ્રાપ્તિ.

Step 5

લગ્ન-ગીત અને આશીર્વાદ

ગુજરાતી લગ્ન-ગીત ("ફટાણાં") — બંને પક્ષના ગીત. વડીલોના આશીર્વાદ. "સપ્ત-પદી" (૭ ફેરા) = લગ્ન-બંધન.

Main Mantra

ॐ सूर्याय नमः, ॐ चन्द्राय नमः, ॐ मंगलाय नमः,
ॐ बुधाय नमः, ॐ बृहस्पतये नमः, ॐ शुक्राय नमः,
ॐ शनैश्चराय नमः, ॐ राहवे नमः, ॐ केतवे नमः ।

Benefits of this Puja

ગ્રહ-શાંતિથી માંગલિક-દોષ, શનિ-દોષ, રાહુ-કેતુ-દોષ નિવારણ. મંડપ-મુહૂર્ત = લગ્ન-જીવનની સુખમય શરૂઆત. ગુજરાતી લગ્ન-વિધિ = સંસ્કૃતિ + ધર્મ + પ્રેમ.

Important Notes

• ગ્રહ-શાંતિ = લગ્નના ૧-૩ દિવસ પહેલાં.
• મંડપ-મુહૂર્ત = જ્યોતિષી અનુસાર — ચોક્કસ સમય.
• ફક્ત અનુભવી પંડિત/ભૂદેવ પાસે વિધિ કરાવો.
• વર-કન્યા બંને ગ્રહ-શાંતિમાં હાજર.
• ગુજરાતમાં તુલસી-વિવાહ પછી જ લગ્ન-સીઝન.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો