ભાઈ બીજ (ભાઈ-દૂજ) પૂજા વિધિ
ભાઈ બીજ — કારતક સુદ બીજ — દિવાળી પછીનો બીજો દિવસ. ગુજરાતમાં ભાઈ બહેનના ઘરે ભોજન કરવા જાય છે — બહેન ભાઈના કપાળ પર કુમકુમ-તિલક, આરતી, ભોજન-ભેટ. યમરાજ-યમુનાજીની કથા — યમે યમુનાના ઘરે ભોજન કર્યું, ત્યારથી આ પરંપરા. ગુજરાતમાં "ભાઈ-બીજ" કહેવાય.
કારતક સુદ બીજ — દિવાળી બાદ ૨ દિવસ
અપરાહ્ન — બપોર 12:00 PM થી 3:00 PM
Puja Samagri (Items Required)
- આરતી-થાળી, દીવો, કપૂર
- કુમકુમ, ચોખા (અક્ષત), ચંદન
- મીઠાઈ (શીરો, લાડવા, બરફી)
- ભાઈ માટે ભેટ/ગિફ્ટ
- ભોજન
- નારિયેળ, પાન-સોપારી
Puja Procedure — Steps
ભાઈનું સ્વાગત
ભાઈ બહેનના ઘરે આવે — બહેન દરવાજે રંગોળી-તોરણ. ભાઈનું સ્વાગત ઓવારણાં (આરતી) થી. ભાઈ બહેનને ભેટ/ગિફ્ટ આપે.
તિલક-આરતી
બહેન ભાઈના કપાળ પર કુમકુમ-ચંદન-ચોખાનું તિલક લગાવે. ભાઈની આરતી ઉતારે. "ભાઈ દીર્ઘાયુ, સુખી, સ્વસ્થ, સમૃદ્ધ રહે" — પ્રાર્થના.
ભોજન
બહેન ભાઈનું પ્રિય ભોજન બનાવે — દાળ, ભાત, શાક, રોટલી, મીઠાઈ, ફરસાણ. ભાઈ પ્રેમથી ખાય. "ભાઈ-બહેનનો પ્રેમ = અણમોલ!"
ભેટ-વિદાય
ભાઈ બહેનને દક્ષિણા/ભેટ/રૂપિયા. બહેન ભાઈને મીઠાઈ-નારિયેળ-ભેટ. ભાઈ-બહેન = સ્નેહનો બંધન.
Main Mantra
भ्रातृ-द्वितीया शुभकामना :
Benefits of this Puja
ભાઈ બીજ પૂજાથી ભાઈ-બહેનના સ્નેહ-બંધનનું સુદ્રઢીકરણ, ભાઈનું દીર્ઘાયુ-આરોગ્ય, બહેનની સુખ-સમૃદ્ધિ, અને યમ-દોષ-નિવારણ.
Important Notes
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
ભાઈ બીજ (ભાઈ-દૂજ) પૂજા વિધિ ક્યારે કરવામાં આવે છે અને શુભ મુહૂર્ત કયું છે?
કારતક સુદ બીજ — દિવાળી બાદ ૨ દિવસ — અપરાહ્ન — બપોર 12:00 PM થી 3:00 PM
ભાઈ બીજ (ભાઈ-દૂજ) પૂજા વિધિ માટે કઈ પૂજા સામગ્રી જોઈએ?
આરતી-થાળી, દીવો, કપૂર, કુમકુમ, ચોખા (અક્ષત), ચંદન, મીઠાઈ (શીરો, લાડવા, બરફી), ભાઈ માટે ભેટ/ગિફ્ટ, ભોજન, નારિયેળ, પાન-સોપારી
ભાઈ બીજ (ભાઈ-દૂજ) પૂજા વિધિમાં કયો મંત્ર જપાય છે?
भ्रातृ-द्वितीया शुभकामना :
ભાઈ બીજ (ભાઈ-દૂજ) પૂજા વિધિ કરવાથી કયા લાભ થાય છે?
ભાઈ બીજ પૂજાથી ભાઈ-બહેનના સ્નેહ-બંધનનું સુદ્રઢીકરણ, ભાઈનું દીર્ઘાયુ-આરોગ્ય, બહેનની સુખ-સમૃદ્ધિ, અને યમ-દોષ-નિવારણ.