
Mahishasura Mardini Stotram
Author: Shree Adi Shankaracharya
English Transliteration
Om Mahishasura Mardini Stotram
ayi girinandini nanditamedini viśvavinodini nandinute
girivaravindhyaśiro'dhinivāsini viṣṇuvilāsini jiṣṇunute |
bhagavati he śitikaṇṭhakuṭumbini bhūrikuṭumbini bhūrikṛte
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 1 ||
suravaravarṣiṇi durdharadharṣiṇi durmukhamarṣiṇi harṣarate
tribhuvanapoṣiṇi śaṅkaratoṣiṇi kilbiṣamoṣiṇi ghoṣarate
danujaniroṣiṇi ditisutaroṣiṇi durmadaśoṣiṇi sindhusute
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 2 ||
ayi jagadamba madamba kadamba vanapriyavāsini hāsarate
śikhari śiromaṇi tuṅgahimalaya śṛṅganijālaya madhyagate |
madhumadhure madhukaiṭabhagañjini kaiṭabhabhañjini rāsarate
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 3 ||
ayi śatakhaṇḍa vikhaṇḍitaruṇḍa vituṇḍitaśuṇḍa gajādhipate
ripugajagaṇḍa vidāraṇacaṇḍa parākramaśuṇḍa mṛgādhipate |
nijabhujadaṇḍa nipātitakhaṇḍa vipātitamuṇḍa bhaṭādhipate
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 4 ||
ayi raṇadurmada śatruvadhodita durdharanirjara śaktibhṛte
caturavicāra dhurīṇamahāśiva dūtakṛta pramathādhipate |
duritadurīha durāśayadurmati dānavaduta kṛtāntamate
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 5 ||
ayi śaraṇāgata vairivadhuvara vīravarābhaya dāyakare
tribhuvanamastaka śūlavirodhi śiro'dhikṛtāmala śūlakare |
dumidumitāmara dhundubhinādamahomukharīkṛta diṅmakare
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 6 ||
ayi nijahuṅkṛti mātranirākṛta dhūmravilocana dhūmraśate
samaraviśoṣita śoṇitabīja samudbhavaśoṇita bījalate |
śivaśivaśumbha niśumbhamahāhava tarpitabhūta piśācarate
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 7 ||
dhanuranuṣaṅga raṇakṣaṇasaṅga parisphuradaṅga naṭatkaṭake
kanakapiśaṅga pṛṣatkaniṣaṅga rasadbhaṭaśṛṅga hatābaṭuke |
kṛtacaturaṅga balakṣitiraṅga ghaṭadbahuraṅga raṭadbaṭuke
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 8 ||
suralalanā tatatheyi tatheyi kṛtābhinayodara nṛtyarate
kṛta kukuthaḥ kukutho gaḍadādikatāla kutūhala gānarate |
dhudhukuṭa dhukkuṭa dhiṃdhimita dhvani dhīra mṛdaṃga ninādarate
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 9 ||
jaya jaya japya jayejayaśabda parastuti tatparaviśvanute
jhaṇajhaṇajhiñjhimi jhiṅkṛta nūpuraśiñjitamohita bhūtapate |
naṭita naṭārdha naṭī naṭa nāyaka nāṭitanāṭya sugānarate
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 10 ||
ayi sumanaḥsumanaḥsumanaḥ sumanaḥsumanoharakāntiyute
śritarajanī rajanīrajanī rajanīrajanī karavaktravṛte |
sunayanavibhramara bhramarabhramara bhramarabhramarādhipate
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 11 ||
sahitamahāhava mallamatallika mallitarallaka mallarate
viracitavallika pallikamallika jhillikabhillika vargavṛte |
śitakṛtaphulla samullasitāruṇa tallajapallava sallalite
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 12 ||
aviralagaṇḍa galanmadamedura mattamataṅga jarājapate
tribhuvanabhuṣaṇa bhūtakalānidhi rūpapayonidhi rājasute |
ayi sudatījana lālasamānasa mohana manmatharājasute
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 13 ||
kamaladalāmala komalakānti kalākalitāmala bhālalate
sakalavilāsa kalānilayakrama kelicalatkala haṃsakule |
alikulasaṅkula kuvalayamaṇḍala maulimiladbakulālikule
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 14 ||
karamuralīrava vījitakūjita lajjitakokila mañjumate
militapulinda manoharaguñjita rañjitaśaila nikuñjagate |
nijagaṇabhūta mahāśabarīgaṇa sadguṇasambhṛta kelitale
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 15 ||
kaṭitaṭapīta dukūlavicitra mayukhatiraskṛta candraruce
praṇatasurāsura maulimaṇisphura daṃśulasannakha candraruce |
jitakanakācala maulimadorjita nirbharakuñjara kumbhakuce
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 16 ||
vijitasahasrakaraika sahasrakaraika sahasrakaraikanute
kṛtasuratāraka saṅgaratāraka saṅgaratāraka sūnusute |
surathasamādhi samānasamādhi samādhisamādhi sujātarate
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 17 ||
padakamalaṃ karuṇānilaye varivasyati yo'nudinaṃ suśive
ayi kamale kamalānilaye kamalānilayaḥ sa kathaṃ na bhavet |
tava padameva parampadamityanuśīlayato mama kiṃ na śive
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 18 ||
kanakalasatkalasindhujalairanuṣiñcati teguṇaraṅgabhuvam
bhajati sa kiṃ na śacīkucakumbhataṭīparirambhasukhānubhavam |
tava caraṇaṃ śaraṇaṃ karavāṇi natāmaravāṇi nivāsi śivam
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 19 ||
tava vimalendukulaṃ vadanendumalaṃ sakalaṃ nanu kūlayate
kimu puruhūtapurīndu mukhī sumukhībhirasau vimukhīkriyate |
mama tu mataṃ śivanāmadhane bhavatī kṛpayā kimuta kriyate
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 20 ||
ayi mayi dīna dayālutayā kṛpayaiva tvayā bhavitavyamume
ayi jagato jananī kṛpayāsi yathāsi tathānumitāsirate |
yaducitamatra bhavatyurarīkurutādurutāpamapākurute
jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 21 ||Verse-by-Verse Meaning
Tap “Show meaning” under any verse to read its meaning.
अयि गिरिनन्दिनि नन्दितमेदिनि विश्वविनोदिनि नन्दिनुते गिरिवरविन्ध्यशिरोऽधिनिवासिनि विष्णुविलासिनि जिष्णुनुते। भगवति हे शितिकण्ठकुटुम्बिनि भूरिकुटुम्बिनि भूरिकृते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १॥
ayi girinandini nanditamedini viśvavinodini nandinute girivaravindhyaśiro'dhinivāsini viṣṇuvilāsini jiṣṇunute | bhagavati he śitikaṇṭhakuṭumbini bhūrikuṭumbini bhūrikṛte jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 1 ||
Show meaningHide meaning
O daughter of the great mountain, who delights the earth and gladdens the whole universe, praised by Nandi; who dwells upon the finest peak of the Vindhya range, who delights Vishnu, and is extolled by the victorious Indra. O Bhagavati, consort of blue-throated Shiva, mistress of a vast divine family, doer of great deeds — victory, victory to you, Mahishasuramardini, of lovely matted locks, daughter of the mountain.
सुरवरवर्षिणि दुर्धरधर्षिणि दुर्मुखमर्षिणि हर्षरते त्रिभुवनपोषिणि शङ्करतोषिणि किल्बिषमोषिणि घोषरते दनुजनिरोषिणि दितिसुतरोषिणि दुर्मदशोषिणि सिन्धुसुते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ २॥
suravaravarṣiṇi durdharadharṣiṇi durmukhamarṣiṇi harṣarate tribhuvanapoṣiṇi śaṅkaratoṣiṇi kilbiṣamoṣiṇi ghoṣarate danujaniroṣiṇi ditisutaroṣiṇi durmadaśoṣiṇi sindhusute jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 2 ||
Show meaningHide meaning
O bestower of the finest boons upon the gods, subduer of the unconquerable, who remains unmoved by the slander of the evil-tongued, who delights in joyous triumph; nourisher of the three worlds, pleaser of Shankara, remover of sins, who revels in the roar of battle; who dries up the pride of the sons of Danu and Diti, O daughter of the ocean — victory, victory to Mahishasuramardini, of lovely locks, daughter of the mountain.
अयि जगदम्ब मदम्ब कदम्ब वनप्रियवासिनि हासरते शिखरि शिरोमणि तुङ्गहिमलय शृङ्गनिजालय मध्यगते। मधुमधुरे मधुकैटभगञ्जिनि कैटभभञ्जिनि रासरते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ३॥
ayi jagadamba madamba kadamba vanapriyavāsini hāsarate śikhari śiromaṇi tuṅgahimalaya śṛṅganijālaya madhyagate | madhumadhure madhukaiṭabhagañjini kaiṭabhabhañjini rāsarate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 3 ||
Show meaningHide meaning
O mother of the universe, my own mother, who lovingly dwells in the kadamba forest and delights in laughter; who resides amid the towering, snow-clad peaks that are the crown-jewel of mountains; sweet as honey, destroyer of the demons Madhu and Kaitabha, who delights in joyful play — victory, victory to Mahishasuramardini, of lovely locks, daughter of the mountain.
अयि शतखण्ड विखण्डितरुण्ड वितुण्डितशुण्ड गजाधिपते रिपुगजगण्ड विदारणचण्ड पराक्रमशुण्ड मृगाधिपते। निजभुजदण्ड निपातितखण्ड विपातितमुण्ड भटाधिपते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ४॥
ayi śatakhaṇḍa vikhaṇḍitaruṇḍa vituṇḍitaśuṇḍa gajādhipate ripugajagaṇḍa vidāraṇacaṇḍa parākramaśuṇḍa mṛgādhipate | nijabhujadaṇḍa nipātitakhaṇḍa vipātitamuṇḍa bhaṭādhipate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 4 ||
Show meaningHide meaning
O sovereign over the war-elephants whose trunks and heads lie shattered in hundred pieces by your might; O ruler whose fierce valour rends the temples of enemy elephants and beasts alike; who fells the severed heads and bodies of demons with the mere staff of her own arm, commander of warriors — victory, victory to Mahishasuramardini, of lovely locks, daughter of the mountain.
अयि रणदुर्मद शत्रुवधोदित दुर्धरनिर्जर शक्तिभृते चतुरविचार धुरीणमहाशिव दूतकृत प्रमथाधिपते। दुरितदुरीह दुराशयदुर्मति दानवदुत कृतान्तमते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ५॥
ayi raṇadurmada śatruvadhodita durdharanirjara śaktibhṛte caturavicāra dhurīṇamahāśiva dūtakṛta pramathādhipate | duritadurīha durāśayadurmati dānavaduta kṛtāntamate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 5 ||
Show meaningHide meaning
O bearer of unassailable, imperishable power that arose for the slaying of foes maddened by war; foremost among the wise, who made even great Shiva her own messenger, sovereign of the Pramatha attendants; who is death itself to the wicked-minded, ill-intentioned envoys of the demons — victory, victory to Mahishasuramardini, of lovely locks, daughter of the mountain.
अयि शरणागत वैरिवधुवर वीरवराभय दायकरे त्रिभुवनमस्तक शूलविरोधि शिरोऽधिकृतामल शूलकरे। दुमिदुमितामर धुन्दुभिनादमहोमुखरीकृत दिङ्मकरे जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ६॥
ayi śaraṇāgata vairivadhuvara vīravarābhaya dāyakare tribhuvanamastaka śūlavirodhi śiro'dhikṛtāmala śūlakare | dumidumitāmara dhundubhinādamahomukharīkṛta diṅmakare jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 6 ||
Show meaningHide meaning
O heroine who grants fearlessness and boons even to the wives of enemies who take refuge in you; who bears the spotless trident raised above the heads of those who oppose the wielders of the trident across the three worlds; whose thundering divine kettle-drums resound through every direction — victory, victory to Mahishasuramardini, of lovely locks, daughter of the mountain.
अयि निजहुङ्कृति मात्रनिराकृत धूम्रविलोचन धूम्रशते समरविशोषित शोणितबीज समुद्भवशोणित बीजलते। शिवशिवशुम्भ निशुम्भमहाहव तर्पितभूत पिशाचरते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ७॥
ayi nijahuṅkṛti mātranirākṛta dhūmravilocana dhūmraśate samaraviśoṣita śoṇitabīja samudbhavaśoṇita bījalate | śivaśivaśumbha niśumbhamahāhava tarpitabhūta piśācarate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 7 ||
Show meaningHide meaning
O you who, by the mere sound of your battle-cry, reduced hundreds like the smoke-eyed demon Dhumralochana to ashes; who dried up in battle the blood of Raktabija, from every drop of which new demons had sprung forth; O auspicious one who, in the great war with Shumbha and Nishumbha, satisfied the spirits and ghostly hosts — victory, victory to Mahishasuramardini, of lovely locks, daughter of the mountain.
धनुरनुषङ्ग रणक्षणसङ्ग परिस्फुरदङ्ग नटत्कटके कनकपिशङ्ग पृषत्कनिषङ्ग रसद्भटशृङ्ग हताबटुके। कृतचतुरङ्ग बलक्षितिरङ्ग घटद्बहुरङ्ग रटद्बटुके जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ८॥
dhanuranuṣaṅga raṇakṣaṇasaṅga parisphuradaṅga naṭatkaṭake kanakapiśaṅga pṛṣatkaniṣaṅga rasadbhaṭaśṛṅga hatābaṭuke | kṛtacaturaṅga balakṣitiraṅga ghaṭadbahuraṅga raṭadbaṭuke jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 8 ||
Show meaningHide meaning
O you whose limbs quiver as the bowstring is drawn in the moments of battle, anklets ringing at every movement; who bears golden arrows in her quiver, resounding like a war-horn, felling young warriors; who arrays the fourfold army across the battlefield in many colours amid the roar of youthful soldiers — victory, victory to Mahishasuramardini, of lovely locks, daughter of the mountain.
सुरललना ततथेयि तथेयि कृताभिनयोदर नृत्यरते कृत कुकुथः कुकुथो गडदादिकताल कुतूहल गानरते। धुधुकुट धुक्कुट धिंधिमित ध्वनि धीर मृदंग निनादरते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ९॥
suralalanā tatatheyi tatheyi kṛtābhinayodara nṛtyarate kṛta kukuthaḥ kukutho gaḍadādikatāla kutūhala gānarate | dhudhukuṭa dhukkuṭa dhiṃdhimita dhvani dhīra mṛdaṃga ninādarate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 9 ||
Show meaningHide meaning
O before whom the celestial damsels dance with the graceful rhythm of 'tatatheyi tatheyi', delighting in dance; who delights in songs and eager dance to the beat of 'kukuthah kukutho'; who revels in the deep resounding beat of the mridanga drum's 'dhudhukuta dhukkuta dhimdhimita' — victory, victory to Mahishasuramardini, of lovely locks, daughter of the mountain.
जय जय जप्य जयेजयशब्द परस्तुति तत्परविश्वनुते झणझणझिञ्झिमि झिङ्कृत नूपुरशिञ्जितमोहित भूतपते। नटित नटार्ध नटी नट नायक नाटितनाट्य सुगानरते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १०॥
jaya jaya japya jayejayaśabda parastuti tatparaviśvanute jhaṇajhaṇajhiñjhimi jhiṅkṛta nūpuraśiñjitamohita bhūtapate | naṭita naṭārdha naṭī naṭa nāyaka nāṭitanāṭya sugānarate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 10 ||
Show meaningHide meaning
O you who are hailed everywhere with cries of victory, supreme object of adoration for the whole world; whose jingling anklets' enchanting sound entrances even Shiva, lord of all beings; who delights in the enchanting drama and song performed by dancers, actors and their leaders — victory, victory to Mahishasuramardini, of lovely locks, daughter of the mountain.
अयि सुमनःसुमनःसुमनः सुमनःसुमनोहरकान्तियुते श्रितरजनी रजनीरजनी रजनीरजनी करवक्त्रवृते। सुनयनविभ्रमर भ्रमरभ्रमर भ्रमरभ्रमराधिपते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ११॥
ayi sumanaḥsumanaḥsumanaḥ sumanaḥsumanoharakāntiyute śritarajanī rajanīrajanī rajanīrajanī karavaktravṛte | sunayanavibhramara bhramarabhramara bhramarabhramarādhipate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 11 ||
Show meaningHide meaning
O you whose face is more lovely than the loveliest of flowers, radiant with charming splendour; whose countenance surpasses in beauty even the moon of many a night; whose eyes wander like intoxicated bees, sovereign even over the bees themselves — victory, victory to Mahishasuramardini, of lovely locks, daughter of the mountain.
सहितमहाहव मल्लमतल्लिक मल्लितरल्लक मल्लरते विरचितवल्लिक पल्लिकमल्लिक झिल्लिकभिल्लिक वर्गवृते। शितकृतफुल्ल समुल्लसितारुण तल्लजपल्लव सल्ललिते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १२॥
sahitamahāhava mallamatallika mallitarallaka mallarate viracitavallika pallikamallika jhillikabhillika vargavṛte | śitakṛtaphulla samullasitāruṇa tallajapallava sallalite jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 12 ||
Show meaningHide meaning
O you who delight in wrestling alongside the foremost champions of the great battle; adorned with garlands of forest creepers and flowers, surrounded by hosts of forest-dwellers; graced by fresh, cool, reddish tender shoots in full bloom — victory, victory to Mahishasuramardini, of lovely locks, daughter of the mountain.
अविरलगण्ड गलन्मदमेदुर मत्तमतङ्ग जराजपते त्रिभुवनभुषण भूतकलानिधि रूपपयोनिधि राजसुते। अयि सुदतीजन लालसमानस मोहन मन्मथराजसुते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १३॥
aviralagaṇḍa galanmadamedura mattamataṅga jarājapate tribhuvanabhuṣaṇa bhūtakalānidhi rūpapayonidhi rājasute | ayi sudatījana lālasamānasa mohana manmatharājasute jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 13 ||
Show meaningHide meaning
O daughter of the mountain, graced by the ever-flowing musth of mighty tusked elephants; ornament of the three worlds, treasury of every art and of surpassing beauty, princess born of the mountain-king; more enchanting than the god of love himself, who captivates the hearts of lovely maidens — victory, victory to Mahishasuramardini, of lovely locks, daughter of the mountain.
कमलदलामल कोमलकान्ति कलाकलितामल भाललते सकलविलास कलानिलयक्रम केलिचलत्कल हंसकुले। अलिकुलसङ्कुल कुवलयमण्डल मौलिमिलद्बकुलालिकुले जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १४॥
kamaladalāmala komalakānti kalākalitāmala bhālalate sakalavilāsa kalānilayakrama kelicalatkala haṃsakule | alikulasaṅkula kuvalayamaṇḍala maulimiladbakulālikule jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 14 ||
Show meaningHide meaning
O you whose forehead, spotless and tender as a lotus petal, is adorned with artistry; abode of every graceful art and sport, where swans move in gentle play; encircled by swarms of bees upon blue lotuses, and bakula blossoms twined in your hair — victory, victory to Mahishasuramardini, of lovely locks, daughter of the mountain.
करमुरलीरव वीजितकूजित लज्जितकोकिल मञ्जुमते मिलितपुलिन्द मनोहरगुञ्जित रञ्जितशैल निकुञ्जगते। निजगणभूत महाशबरीगण सद्गुणसम्भृत केलितले जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १५॥
karamuralīrava vījitakūjita lajjitakokila mañjumate militapulinda manoharaguñjita rañjitaśaila nikuñjagate | nijagaṇabhūta mahāśabarīgaṇa sadguṇasambhṛta kelitale jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 15 ||
Show meaningHide meaning
O you whose flute-sweet voice puts even the cuckoo's cooing to shame; who dwells amid mountain groves resounding with the charming murmur of forest-dwelling tribes; surrounded in your places of play by virtuous bands of forest huntresses — victory, victory to Mahishasuramardini, of lovely locks, daughter of the mountain.
कटितटपीत दुकूलविचित्र मयुखतिरस्कृत चन्द्ररुचे प्रणतसुरासुर मौलिमणिस्फुर दंशुलसन्नख चन्द्ररुचे। जितकनकाचल मौलिमदोर्जित निर्भरकुञ्जर कुम्भकुचे जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १६॥
kaṭitaṭapīta dukūlavicitra mayukhatiraskṛta candraruce praṇatasurāsura maulimaṇisphura daṃśulasannakha candraruce | jitakanakācala maulimadorjita nirbharakuñjara kumbhakuce jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 16 ||
Show meaningHide meaning
O whose golden-yellow silken garment about the waist, radiant with splendour, outshines even the moon's own lustre; whose glowing nails, bowed to by the crest-jewels of gods and demons, gleam with moonlike lustre; who has conquered the pride of the golden mountain, bearing a bosom full and firm as an elephant's temples — victory, victory to Mahishasuramardini, of lovely locks, daughter of the mountain.
विजितसहस्रकरैक सहस्रकरैक सहस्रकरैकनुते कृतसुरतारक सङ्गरतारक सङ्गरतारक सूनुसुते। सुरथसमाधि समानसमाधि समाधिसमाधि सुजातरते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १७॥
vijitasahasrakaraika sahasrakaraika sahasrakaraikanute kṛtasuratāraka saṅgaratāraka saṅgaratāraka sūnusute | surathasamādhi samānasamādhi samādhisamādhi sujātarate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 17 ||
Show meaningHide meaning
O who surpasses even the thousand-rayed one, especially praised and extolled by countless devotees; who, through her son (Kartikeya), brought about the gods' victory over the demon Taraka, the very cause of that triumph; whose profound meditation equals the deep contemplation of both King Suratha and the merchant Samadhi, born of pure devotion — victory, victory to Mahishasuramardini, of lovely locks, daughter of the mountain.
पदकमलं करुणानिलये वरिवस्यति योऽनुदिनं सुशिवे अयि कमले कमलानिलये कमलानिलयः स कथं न भवेत्। तव पदमेव परम्पदमित्यनुशीलयतो मम किं न शिवे जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १८॥
padakamalaṃ karuṇānilaye varivasyati yo'nudinaṃ suśive ayi kamale kamalānilaye kamalānilayaḥ sa kathaṃ na bhavet | tava padameva parampadamityanuśīlayato mama kiṃ na śive jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 18 ||
Show meaningHide meaning
Whoever daily worships your lotus feet, the very abode of compassion, O auspicious one — how could such a devotee not himself become an abode of grace and fortune, O beautiful one? Meditating always that your feet alone are the supreme goal, what then, O gracious one, remains beyond my reach? Victory, victory to Mahishasuramardini, of lovely locks, daughter of the mountain.
कनकलसत्कलसिन्धुजलैरनुषिञ्चति तेगुणरङ्गभुवम् भजति स किं न शचीकुचकुम्भतटीपरिरम्भसुखानुभवम्। तव चरणं शरणं करवाणि नतामरवाणि निवासि शिवम् जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १९॥
kanakalasatkalasindhujalairanuṣiñcati teguṇaraṅgabhuvam bhajati sa kiṃ na śacīkucakumbhataṭīparirambhasukhānubhavam | tava caraṇaṃ śaraṇaṃ karavāṇi natāmaravāṇi nivāsi śivam jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 19 ||
Show meaningHide meaning
Whoever, O Goddess, daily sprinkles your place of worship with sacred water from a golden vessel — does he not thereby taste a bliss as great as the embrace of Shachi, consort of Indra? O you praised by the speech of the immortals and dwelling in all that is auspicious, I take refuge in your feet alone. Victory, victory to Mahishasuramardini, of lovely locks, daughter of the mountain.
तव विमलेन्दुकुलं वदनेन्दुमलं सकलं ननु कूलयते किमु पुरुहूतपुरीन्दु मुखी सुमुखीभिरसौ विमुखीक्रियते। मम तु मतं शिवनामधने भवती कृपया किमुत क्रियते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ २०॥
tava vimalendukulaṃ vadanendumalaṃ sakalaṃ nanu kūlayate kimu puruhūtapurīndu mukhī sumukhībhirasau vimukhīkriyate | mama tu mataṃ śivanāmadhane bhavatī kṛpayā kimuta kriyate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 20 ||
Show meaningHide meaning
The spotless splendour of your own lineage outshines and purifies even the radiance of the moon's face. Are not even the moon-faced beauties of Indra's city then put to shame — eclipsed — by this loveliness of yours? This alone is my firm conviction, O treasury of Shiva's own name — what indeed is beyond the reach of your grace? Victory, victory to Mahishasuramardini, of lovely locks, daughter of the mountain.
अयि मयि दीन दयालुतया कृपयैव त्वया भवितव्यमुमे अयि जगतो जननी कृपयासि यथासि तथानुमितासिरते। यदुचितमत्र भवत्युररीकुरुतादुरुतापमपाकुरुते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ २१॥
ayi mayi dīna dayālutayā kṛpayaiva tvayā bhavitavyamume ayi jagato jananī kṛpayāsi yathāsi tathānumitāsirate | yaducitamatra bhavatyurarīkurutādurutāpamapākurute jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 21 ||
Show meaningHide meaning
O Uma, be gracious to me, the lowly one, out of your compassion alone. O mother of the universe, just as you are ever compassionate, so may your sword too be understood as the very form of that same compassion, protecting righteousness by destroying evil. Whatever is fitting, O mother, may you grant it, and remove this great affliction of mine. Victory, victory to Mahishasuramardini, of lovely matted locks, daughter of the mountain.

महिषासुर मर्दिनी स्तोत्रं
रचयिता: श्री आदि शंकराचार्य
Sanskrit Lyrics (मूल पाठ)
ॐ महिषासुर मर्दिनी स्तोत्रम्
अयि गिरिनन्दिनि नन्दितमेदिनि विश्वविनोदिनि नन्दिनुते
गिरिवरविन्ध्यशिरोऽधिनिवासिनि विष्णुविलासिनि जिष्णुनुते।
भगवति हे शितिकण्ठकुटुम्बिनि भूरिकुटुम्बिनि भूरिकृते
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १॥
सुरवरवर्षिणि दुर्धरधर्षिणि दुर्मुखमर्षिणि हर्षरते
त्रिभुवनपोषिणि शङ्करतोषिणि किल्बिषमोषिणि घोषरते
दनुजनिरोषिणि दितिसुतरोषिणि दुर्मदशोषिणि सिन्धुसुते
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ २॥
अयि जगदम्ब मदम्ब कदम्ब वनप्रियवासिनि हासरते
शिखरि शिरोमणि तुङ्गहिमलय शृङ्गनिजालय मध्यगते।
मधुमधुरे मधुकैटभगञ्जिनि कैटभभञ्जिनि रासरते
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ३॥
अयि शतखण्ड विखण्डितरुण्ड वितुण्डितशुण्ड गजाधिपते
रिपुगजगण्ड विदारणचण्ड पराक्रमशुण्ड मृगाधिपते।
निजभुजदण्ड निपातितखण्ड विपातितमुण्ड भटाधिपते
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ४॥
अयि रणदुर्मद शत्रुवधोदित दुर्धरनिर्जर शक्तिभृते
चतुरविचार धुरीणमहाशिव दूतकृत प्रमथाधिपते।
दुरितदुरीह दुराशयदुर्मति दानवदुत कृतान्तमते
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ५॥
अयि शरणागत वैरिवधुवर वीरवराभय दायकरे
त्रिभुवनमस्तक शूलविरोधि शिरोऽधिकृतामल शूलकरे।
दुमिदुमितामर धुन्दुभिनादमहोमुखरीकृत दिङ्मकरे
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ६॥
अयि निजहुङ्कृति मात्रनिराकृत धूम्रविलोचन धूम्रशते
समरविशोषित शोणितबीज समुद्भवशोणित बीजलते।
शिवशिवशुम्भ निशुम्भमहाहव तर्पितभूत पिशाचरते
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ७॥
धनुरनुषङ्ग रणक्षणसङ्ग परिस्फुरदङ्ग नटत्कटके
कनकपिशङ्ग पृषत्कनिषङ्ग रसद्भटशृङ्ग हताबटुके।
कृतचतुरङ्ग बलक्षितिरङ्ग घटद्बहुरङ्ग रटद्बटुके
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ८॥
सुरललना ततथेयि तथेयि कृताभिनयोदर नृत्यरते
कृत कुकुथः कुकुथो गडदादिकताल कुतूहल गानरते।
धुधुकुट धुक्कुट धिंधिमित ध्वनि धीर मृदंग निनादरते
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ९॥
जय जय जप्य जयेजयशब्द परस्तुति तत्परविश्वनुते
झणझणझिञ्झिमि झिङ्कृत नूपुरशिञ्जितमोहित भूतपते।
नटित नटार्ध नटी नट नायक नाटितनाट्य सुगानरते
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १०॥
अयि सुमनःसुमनःसुमनः सुमनःसुमनोहरकान्तियुते
श्रितरजनी रजनीरजनी रजनीरजनी करवक्त्रवृते।
सुनयनविभ्रमर भ्रमरभ्रमर भ्रमरभ्रमराधिपते
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ११॥
सहितमहाहव मल्लमतल्लिक मल्लितरल्लक मल्लरते
विरचितवल्लिक पल्लिकमल्लिक झिल्लिकभिल्लिक वर्गवृते।
शितकृतफुल्ल समुल्लसितारुण तल्लजपल्लव सल्ललिते
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १२॥
अविरलगण्ड गलन्मदमेदुर मत्तमतङ्ग जराजपते
त्रिभुवनभुषण भूतकलानिधि रूपपयोनिधि राजसुते।
अयि सुदतीजन लालसमानस मोहन मन्मथराजसुते
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १३॥
कमलदलामल कोमलकान्ति कलाकलितामल भाललते
सकलविलास कलानिलयक्रम केलिचलत्कल हंसकुले।
अलिकुलसङ्कुल कुवलयमण्डल मौलिमिलद्बकुलालिकुले
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १४॥
करमुरलीरव वीजितकूजित लज्जितकोकिल मञ्जुमते
मिलितपुलिन्द मनोहरगुञ्जित रञ्जितशैल निकुञ्जगते।
निजगणभूत महाशबरीगण सद्गुणसम्भृत केलितले
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १५॥
कटितटपीत दुकूलविचित्र मयुखतिरस्कृत चन्द्ररुचे
प्रणतसुरासुर मौलिमणिस्फुर दंशुलसन्नख चन्द्ररुचे।
जितकनकाचल मौलिमदोर्जित निर्भरकुञ्जर कुम्भकुचे
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १६॥
विजितसहस्रकरैक सहस्रकरैक सहस्रकरैकनुते
कृतसुरतारक सङ्गरतारक सङ्गरतारक सूनुसुते।
सुरथसमाधि समानसमाधि समाधिसमाधि सुजातरते
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १७॥
पदकमलं करुणानिलये वरिवस्यति योऽनुदिनं सुशिवे
अयि कमले कमलानिलये कमलानिलयः स कथं न भवेत्।
तव पदमेव परम्पदमित्यनुशीलयतो मम किं न शिवे
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १८॥
कनकलसत्कलसिन्धुजलैरनुषिञ्चति तेगुणरङ्गभुवम्
भजति स किं न शचीकुचकुम्भतटीपरिरम्भसुखानुभवम्।
तव चरणं शरणं करवाणि नतामरवाणि निवासि शिवम्
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १९॥
तव विमलेन्दुकुलं वदनेन्दुमलं सकलं ननु कूलयते
किमु पुरुहूतपुरीन्दु मुखी सुमुखीभिरसौ विमुखीक्रियते।
मम तु मतं शिवनामधने भवती कृपया किमुत क्रियते
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ २०॥
अयि मयि दीन दयालुतया कृपयैव त्वया भवितव्यमुमे
अयि जगतो जननी कृपयासि यथासि तथानुमितासिरते।
यदुचितमत्र भवत्युररीकुरुतादुरुतापमपाकुरुते
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ २१॥श्लोक अर्थ सहित — श्लोक दर श्लोक
हर श्लोक के नीचे “अर्थ देखें” दबाकर उसका भावार्थ पढ़ें।
अयि गिरिनन्दिनि नन्दितमेदिनि विश्वविनोदिनि नन्दिनुते गिरिवरविन्ध्यशिरोऽधिनिवासिनि विष्णुविलासिनि जिष्णुनुते। भगवति हे शितिकण्ठकुटुम्बिनि भूरिकुटुम्बिनि भूरिकृते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १॥
ayi girinandini nanditamedini viśvavinodini nandinute girivaravindhyaśiro'dhinivāsini viṣṇuvilāsini jiṣṇunute | bhagavati he śitikaṇṭhakuṭumbini bhūrikuṭumbini bhūrikṛte jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 1 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
हे गिरिराज हिमालय की पुत्री, हे धरती को आनन्दित करने वाली, हे सम्पूर्ण विश्व को आनन्द देने वाली, नन्दी जिनकी स्तुति करते हैं! हे विन्ध्याचल के श्रेष्ठ शिखर पर निवास करने वाली, विष्णु को आनन्दित करने वाली, जिष्णु (इन्द्र) द्वारा स्तुत! हे भगवति, नीलकण्ठ शिव की सहचरी, विशाल कुटुम्ब वाली, महान कार्यों को करने वाली! हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, पर्वतपुत्री, आपकी जय हो, जय हो।
सुरवरवर्षिणि दुर्धरधर्षिणि दुर्मुखमर्षिणि हर्षरते त्रिभुवनपोषिणि शङ्करतोषिणि किल्बिषमोषिणि घोषरते दनुजनिरोषिणि दितिसुतरोषिणि दुर्मदशोषिणि सिन्धुसुते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ २॥
suravaravarṣiṇi durdharadharṣiṇi durmukhamarṣiṇi harṣarate tribhuvanapoṣiṇi śaṅkaratoṣiṇi kilbiṣamoṣiṇi ghoṣarate danujaniroṣiṇi ditisutaroṣiṇi durmadaśoṣiṇi sindhusute jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 2 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
हे देवताओं को श्रेष्ठ वर देने वाली, दुर्जेय शत्रुओं का दमन करने वाली, दुष्ट मुख वालों (निन्दकों) से अविचलित रहने वाली, हर्ष में रमने वाली! हे तीनों लोकों का पोषण करने वाली, शंकर को प्रसन्न करने वाली, पापों का नाश करने वाली, युद्ध-घोष में रमने वाली! हे दनुपुत्रों और दितिपुत्रों के मद को सुखाने वाली, हे सिन्धु (समुद्र) की पुत्री! हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, आपकी जय हो, जय हो।
अयि जगदम्ब मदम्ब कदम्ब वनप्रियवासिनि हासरते शिखरि शिरोमणि तुङ्गहिमलय शृङ्गनिजालय मध्यगते। मधुमधुरे मधुकैटभगञ्जिनि कैटभभञ्जिनि रासरते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ३॥
ayi jagadamba madamba kadamba vanapriyavāsini hāsarate śikhari śiromaṇi tuṅgahimalaya śṛṅganijālaya madhyagate | madhumadhure madhukaiṭabhagañjini kaiṭabhabhañjini rāsarate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 3 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
हे जगत् की माता, हे मेरी माता, कदम्ब वन में प्रेमपूर्वक निवास करने वाली, हास्य में रमने वाली! हे पर्वतों के शिखरमणि, ऊँचे हिमालय के शिखर पर स्थित अपने निवास में रहने वाली! हे मधु के समान मधुर, मधु और कैटभ नामक असुरों का नाश करने वाली, रास-क्रीड़ा में रमने वाली! हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, पर्वतपुत्री, आपकी जय हो, जय हो।
अयि शतखण्ड विखण्डितरुण्ड वितुण्डितशुण्ड गजाधिपते रिपुगजगण्ड विदारणचण्ड पराक्रमशुण्ड मृगाधिपते। निजभुजदण्ड निपातितखण्ड विपातितमुण्ड भटाधिपते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ४॥
ayi śatakhaṇḍa vikhaṇḍitaruṇḍa vituṇḍitaśuṇḍa gajādhipate ripugajagaṇḍa vidāraṇacaṇḍa parākramaśuṇḍa mṛgādhipate | nijabhujadaṇḍa nipātitakhaṇḍa vipātitamuṇḍa bhaṭādhipate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 4 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
हे शतशः खण्डित सूँड़ों और मुण्डों वाले गजराजों की स्वामिनी, जो एक ही वार से हाथियों की सूँड़ें काट देती हैं! हे शत्रु-गजों के गण्डस्थलों को उग्र पराक्रम से विदीर्ण करने वाली, पशुओं की भी स्वामिनी! हे अपनी भुजा के प्रहार से असुरों के मुण्ड गिरा देने वाली, वीर योद्धाओं की स्वामिनी! हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, पर्वतपुत्री, आपकी जय हो, जय हो।
अयि रणदुर्मद शत्रुवधोदित दुर्धरनिर्जर शक्तिभृते चतुरविचार धुरीणमहाशिव दूतकृत प्रमथाधिपते। दुरितदुरीह दुराशयदुर्मति दानवदुत कृतान्तमते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ५॥
ayi raṇadurmada śatruvadhodita durdharanirjara śaktibhṛte caturavicāra dhurīṇamahāśiva dūtakṛta pramathādhipate | duritadurīha durāśayadurmati dānavaduta kṛtāntamate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 5 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
हे युद्ध के उन्मत्त शत्रुओं के वध हेतु प्रकट हुई अजेय, अक्षय शक्ति को धारण करने वाली! हे बुद्धिमानों में श्रेष्ठ, महादेव को अपना दूत बनाने वाली, प्रमथगणों की स्वामिनी! हे दुष्ट विचार, दुष्ट आशय और दुर्बुद्धि वाले असुरों के दूतों के लिए कालस्वरूपा! हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, पर्वतपुत्री, आपकी जय हो, जय हो।
अयि शरणागत वैरिवधुवर वीरवराभय दायकरे त्रिभुवनमस्तक शूलविरोधि शिरोऽधिकृतामल शूलकरे। दुमिदुमितामर धुन्दुभिनादमहोमुखरीकृत दिङ्मकरे जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ६॥
ayi śaraṇāgata vairivadhuvara vīravarābhaya dāyakare tribhuvanamastaka śūlavirodhi śiro'dhikṛtāmala śūlakare | dumidumitāmara dhundubhinādamahomukharīkṛta diṅmakare jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 6 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
हे शरणागत शत्रुओं की स्त्रियों को भी अभय और वर देने वाली वीरांगना! हे तीनों लोकों में त्रिशूलधारियों का विरोध करने वालों के सिर पर निर्मल त्रिशूल धारण करने वाली! हे देवताओं के दुन्दुभि-नाद से समस्त दिशाओं को गुँजायमान करने वाली! हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, पर्वतपुत्री, आपकी जय हो, जय हो।
अयि निजहुङ्कृति मात्रनिराकृत धूम्रविलोचन धूम्रशते समरविशोषित शोणितबीज समुद्भवशोणित बीजलते। शिवशिवशुम्भ निशुम्भमहाहव तर्पितभूत पिशाचरते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ७॥
ayi nijahuṅkṛti mātranirākṛta dhūmravilocana dhūmraśate samaraviśoṣita śoṇitabīja samudbhavaśoṇita bījalate | śivaśivaśumbha niśumbhamahāhava tarpitabhūta piśācarate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 7 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
हे केवल अपनी हुंकार मात्र से सैकड़ों धूम्रलोचन-सम असुरों को धूल में मिला देने वाली! हे युद्ध में रक्तबीज का रक्त सुखाने वाली, जिसकी हर बूँद से नए असुर उत्पन्न होते थे! हे शुम्भ-निशुम्भ के महासंग्राम में भूत-पिशाचों को तृप्त करने वाली कल्याणी! हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, पर्वतपुत्री, आपकी जय हो, जय हो।
धनुरनुषङ्ग रणक्षणसङ्ग परिस्फुरदङ्ग नटत्कटके कनकपिशङ्ग पृषत्कनिषङ्ग रसद्भटशृङ्ग हताबटुके। कृतचतुरङ्ग बलक्षितिरङ्ग घटद्बहुरङ्ग रटद्बटुके जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ८॥
dhanuranuṣaṅga raṇakṣaṇasaṅga parisphuradaṅga naṭatkaṭake kanakapiśaṅga pṛṣatkaniṣaṅga rasadbhaṭaśṛṅga hatābaṭuke | kṛtacaturaṅga balakṣitiraṅga ghaṭadbahuraṅga raṭadbaṭuke jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 8 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
हे धनुष की डोरी से युक्त, युद्ध के क्षणों में शरीर के अंग-अंग को कँपाती हुई, नूपुरों को झंकृत करती हुई! हे स्वर्णिम बाणों को तरकश में धारण करने वाली, सींग की भाँति ध्वनि करती हुई, योद्धाओं का संहार करने वाली! हे चतुरंगिणी सेना को रणभूमि में बहुरंगी बैनरों से सजाने वाली, युवा सैनिकों की गर्जना के मध्य विराजमान! हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, पर्वतपुत्री, आपकी जय हो, जय हो।
सुरललना ततथेयि तथेयि कृताभिनयोदर नृत्यरते कृत कुकुथः कुकुथो गडदादिकताल कुतूहल गानरते। धुधुकुट धुक्कुट धिंधिमित ध्वनि धीर मृदंग निनादरते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ९॥
suralalanā tatatheyi tatheyi kṛtābhinayodara nṛtyarate kṛta kukuthaḥ kukutho gaḍadādikatāla kutūhala gānarate | dhudhukuṭa dhukkuṭa dhiṃdhimita dhvani dhīra mṛdaṃga ninādarate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 9 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
हे जिसके सम्मुख देवांगनाएँ ‘ततथेयि तथेयि’ की लयबद्ध भाव-भंगिमाओं से नृत्य में रमती हैं! हे ‘कुकुथः कुकुथो’ ताल पर उत्सुकतापूर्वक गीत-नृत्य में रमने वाली! हे मृदंग के गम्भीर ‘धुधुकुट धुक्कुट धिंधिमित’ नाद में रमने वाली! हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, पर्वतपुत्री, आपकी जय हो, जय हो।
जय जय जप्य जयेजयशब्द परस्तुति तत्परविश्वनुते झणझणझिञ्झिमि झिङ्कृत नूपुरशिञ्जितमोहित भूतपते। नटित नटार्ध नटी नट नायक नाटितनाट्य सुगानरते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १०॥
jaya jaya japya jayejayaśabda parastuti tatparaviśvanute jhaṇajhaṇajhiñjhimi jhiṅkṛta nūpuraśiñjitamohita bhūtapate | naṭita naṭārdha naṭī naṭa nāyaka nāṭitanāṭya sugānarate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 10 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
हे ‘जय जय’ के जयघोष से सर्वत्र स्तुत होने वाली, समस्त विश्व द्वारा परम आराध्य! हे झन-झन झंकृत नूपुरों के मोहक स्वर से भूतगणों के स्वामी शिव को भी मोहित करने वाली! हे नटों, नटियों और नाट्याचार्यों द्वारा किए गए मनोहर नाट्य-गान में रमने वाली! हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, पर्वतपुत्री, आपकी जय हो, जय हो।
अयि सुमनःसुमनःसुमनः सुमनःसुमनोहरकान्तियुते श्रितरजनी रजनीरजनी रजनीरजनी करवक्त्रवृते। सुनयनविभ्रमर भ्रमरभ्रमर भ्रमरभ्रमराधिपते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ ११॥
ayi sumanaḥsumanaḥsumanaḥ sumanaḥsumanoharakāntiyute śritarajanī rajanīrajanī rajanīrajanī karavaktravṛte | sunayanavibhramara bhramarabhramara bhramarabhramarādhipate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 11 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
हे जिसका मुखमण्डल पुष्पों से भी अधिक सुन्दर और मनोहर कान्ति से युक्त है! हे अनेक रात्रियों के चन्द्रमुख से भी अधिक कमनीय मुख वाली! हे मतवाले भ्रमरों के समान चंचल नेत्रों वाली, भ्रमरों की भी अधिपति! हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, पर्वतपुत्री, आपकी जय हो, जय हो।
सहितमहाहव मल्लमतल्लिक मल्लितरल्लक मल्लरते विरचितवल्लिक पल्लिकमल्लिक झिल्लिकभिल्लिक वर्गवृते। शितकृतफुल्ल समुल्लसितारुण तल्लजपल्लव सल्ललिते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १२॥
sahitamahāhava mallamatallika mallitarallaka mallarate viracitavallika pallikamallika jhillikabhillika vargavṛte | śitakṛtaphulla samullasitāruṇa tallajapallava sallalite jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 12 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
हे महासंग्राम में श्रेष्ठ मल्लों के साथ मल्लयुद्ध में रमने वाली! हे लता-गुल्मों और वन-पुष्पों से सजी हुई, वनवासी गणों से घिरी हुई! हे शीतल, प्रफुल्लित, अरुण-वर्ण की कोमल पल्लवों से सुशोभित! हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, पर्वतपुत्री, आपकी जय हो, जय हो।
अविरलगण्ड गलन्मदमेदुर मत्तमतङ्ग जराजपते त्रिभुवनभुषण भूतकलानिधि रूपपयोनिधि राजसुते। अयि सुदतीजन लालसमानस मोहन मन्मथराजसुते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १३॥
aviralagaṇḍa galanmadamedura mattamataṅga jarājapate tribhuvanabhuṣaṇa bhūtakalānidhi rūpapayonidhi rājasute | ayi sudatījana lālasamānasa mohana manmatharājasute jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 13 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
हे मदमस्त गजराजों के निरन्तर बहते मदजल से घिरी हुई, पर्वतपुत्री! हे तीनों लोकों का आभूषण, समस्त कलाओं और सौन्दर्य की निधि, राजपुत्री! हे कामदेव से भी अधिक मनोहर, सुन्दरी स्त्रियों के मन को लुभाने वाली, राजा की पुत्री! हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, पर्वतपुत्री, आपकी जय हो, जय हो।
कमलदलामल कोमलकान्ति कलाकलितामल भाललते सकलविलास कलानिलयक्रम केलिचलत्कल हंसकुले। अलिकुलसङ्कुल कुवलयमण्डल मौलिमिलद्बकुलालिकुले जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १४॥
kamaladalāmala komalakānti kalākalitāmala bhālalate sakalavilāsa kalānilayakrama kelicalatkala haṃsakule | alikulasaṅkula kuvalayamaṇḍala maulimiladbakulālikule jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 14 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
हे कमल-दल के समान निर्मल और कोमल कान्ति वाले, कला से सुशोभित निर्मल भाल वाली! हे समस्त कलाओं और लीलाओं के आश्रयस्थल, जहाँ हंस क्रीड़ा करते हैं! हे नीलकमलों पर मँडराते भ्रमरों और केशों में गुँथे बकुल पुष्पों से सुशोभित! हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, पर्वतपुत्री, आपकी जय हो, जय हो।
करमुरलीरव वीजितकूजित लज्जितकोकिल मञ्जुमते मिलितपुलिन्द मनोहरगुञ्जित रञ्जितशैल निकुञ्जगते। निजगणभूत महाशबरीगण सद्गुणसम्भृत केलितले जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १५॥
karamuralīrava vījitakūjita lajjitakokila mañjumate militapulinda manoharaguñjita rañjitaśaila nikuñjagate | nijagaṇabhūta mahāśabarīgaṇa sadguṇasambhṛta kelitale jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 15 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
हे जिसकी वेणु के समान मधुर स्वर से कोयल भी लज्जित हो जाती है! हे पर्वत के कुंजों में वनवासी पुलिन्द जनों की मनोहर ध्वनियों से रमणीय स्थान में विराजमान! हे सद्गुणों से सम्पन्न शबरी-गणों से घिरी, अपनी क्रीड़ाभूमि में विहार करने वाली! हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, पर्वतपुत्री, आपकी जय हो, जय हो।
कटितटपीत दुकूलविचित्र मयुखतिरस्कृत चन्द्ररुचे प्रणतसुरासुर मौलिमणिस्फुर दंशुलसन्नख चन्द्ररुचे। जितकनकाचल मौलिमदोर्जित निर्भरकुञ्जर कुम्भकुचे जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १६॥
kaṭitaṭapīta dukūlavicitra mayukhatiraskṛta candraruce praṇatasurāsura maulimaṇisphura daṃśulasannakha candraruce | jitakanakācala maulimadorjita nirbharakuñjara kumbhakuce jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 16 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
हे कमर पर धारण किए पीत वर्ण के विचित्र रेशमी वस्त्र की किरणों से चन्द्रमा की कान्ति को भी तिरस्कृत करने वाली! हे देवों और असुरों के मुकुट-मणियों से प्रणत, चमकते नखों की चन्द्र-सी कान्ति वाली! हे स्वर्ण-पर्वत के गर्व को जीतने वाले, हाथी के कुम्भस्थल के समान उन्नत वक्षस्थल वाली! हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, पर्वतपुत्री, आपकी जय हो, जय हो।
विजितसहस्रकरैक सहस्रकरैक सहस्रकरैकनुते कृतसुरतारक सङ्गरतारक सङ्गरतारक सूनुसुते। सुरथसमाधि समानसमाधि समाधिसमाधि सुजातरते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १७॥
vijitasahasrakaraika sahasrakaraika sahasrakaraikanute kṛtasuratāraka saṅgaratāraka saṅgaratāraka sūnusute | surathasamādhi samānasamādhi samādhisamādhi sujātarate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 17 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
हे सहस्र-किरणों वाले (सूर्य) से भी बढ़कर, सहस्रों द्वारा विशेष रूप से स्तुत और वन्दित! हे अपने पुत्र (कार्तिकेय) के द्वारा तारकासुर के संहार में देवताओं की विजय करवाने वाली, उस विजय की कारणस्वरूपा! हे राजा सुरथ और वैश्य समाधि—दोनों भक्तों की गहन समाधि के समान ध्यान में स्थित, शुद्ध भक्ति से उत्पन्न! हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, पर्वतपुत्री, आपकी जय हो, जय हो।
पदकमलं करुणानिलये वरिवस्यति योऽनुदिनं सुशिवे अयि कमले कमलानिलये कमलानिलयः स कथं न भवेत्। तव पदमेव परम्पदमित्यनुशीलयतो मम किं न शिवे जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १८॥
padakamalaṃ karuṇānilaye varivasyati yo'nudinaṃ suśive ayi kamale kamalānilaye kamalānilayaḥ sa kathaṃ na bhavet | tava padameva parampadamityanuśīlayato mama kiṃ na śive jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 18 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
जो प्रतिदिन करुणा के आश्रयस्वरूप आपके चरण-कमलों की उपासना करता है, हे कल्याणमयी! हे कमला (लक्ष्मी) के निवासस्थान, हे कमल-सी सुन्दर! ऐसा भक्त भला सम्पत्ति और मंगल का धाम क्यों नहीं बनेगा? आपके चरण ही परम पद हैं—ऐसा निरन्तर मनन करने वाले मुझे, हे शिवे, फिर क्या दुर्लभ रह जाता है? हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, पर्वतपुत्री, आपकी जय हो, जय हो।
कनकलसत्कलसिन्धुजलैरनुषिञ्चति तेगुणरङ्गभुवम् भजति स किं न शचीकुचकुम्भतटीपरिरम्भसुखानुभवम्। तव चरणं शरणं करवाणि नतामरवाणि निवासि शिवम् जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ १९॥
kanakalasatkalasindhujalairanuṣiñcati teguṇaraṅgabhuvam bhajati sa kiṃ na śacīkucakumbhataṭīparirambhasukhānubhavam | tava caraṇaṃ śaraṇaṃ karavāṇi natāmaravāṇi nivāsi śivam jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 19 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
जो स्वर्णकलश में भरे तीर्थजल से आपकी पूजा-भूमि को नित्य सींचता है, हे देवी! क्या वह इन्द्राणी शची के वक्षस्थल के आलिंगन-सुख के समान ऐश्वर्य का अनुभव नहीं करता? हे देवताओं की वाणी से नमस्कृत, कल्याण में निवास करने वाली, मैं आपके चरणों की ही शरण लेता हूँ। हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, पर्वतपुत्री, आपकी जय हो, जय हो।
तव विमलेन्दुकुलं वदनेन्दुमलं सकलं ननु कूलयते किमु पुरुहूतपुरीन्दु मुखी सुमुखीभिरसौ विमुखीक्रियते। मम तु मतं शिवनामधने भवती कृपया किमुत क्रियते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ २०॥
tava vimalendukulaṃ vadanendumalaṃ sakalaṃ nanu kūlayate kimu puruhūtapurīndu mukhī sumukhībhirasau vimukhīkriyate | mama tu mataṃ śivanāmadhane bhavatī kṛpayā kimuta kriyate jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 20 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
आपके निर्मल कुल की कान्ति स्वयं चन्द्रमा के मुख की कान्ति को भी धो-मांज देती है। तब क्या पुरन्दरपुरी (अमरावती) की चन्द्रमुखी सुन्दरियाँ भी आपके इस सौन्दर्य के समक्ष म्लान (लज्जित) नहीं हो जातीं? मेरा तो यही दृढ़ विश्वास है, हे शिव-नाम-धने, कि आपकी कृपा से क्या असम्भव है? हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, पर्वतपुत्री, आपकी जय हो, जय हो।
अयि मयि दीन दयालुतया कृपयैव त्वया भवितव्यमुमे अयि जगतो जननी कृपयासि यथासि तथानुमितासिरते। यदुचितमत्र भवत्युररीकुरुतादुरुतापमपाकुरुते जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते॥ २१॥
ayi mayi dīna dayālutayā kṛpayaiva tvayā bhavitavyamume ayi jagato jananī kṛpayāsi yathāsi tathānumitāsirate | yaducitamatra bhavatyurarīkurutādurutāpamapākurute jaya jaya he mahiṣāsuramardini ramyakapardini śailasute || 21 ||
अर्थ देखेंअर्थ छिपाएँ
हे उमा! मुझ दीन पर केवल अपनी करुणा से ही कृपा कीजिए। हे जगज्जननी! जैसी आप करुणामयी हैं, वैसे ही आपके इस खड्ग को भी करुणा का ही रूप समझा जाए (जो अधर्म का नाश कर धर्म की रक्षा करता है)। जो भी उचित हो, हे माता, उसे स्वीकार कीजिए और मेरे इस महान् संताप को दूर कीजिए। हे महिषासुरमर्दिनि, सुन्दर जटाओं वाली, पर्वतपुत्री, आपकी जय हो, जय हो।
Frequently Asked Questions
What is the Mahishasura Mardini Stotram?
The Mahishasura Mardini Stotram is a sacred Hindu devotional hymn (stotram) dedicated to Durga. VedKosh provides its complete text in Hindi and English with transliteration for regional readers.
What are the benefits of reciting the Mahishasura Mardini Stotram?
Reciting the Mahishasura Mardini Stotram with devotion is traditionally believed to invoke the grace of Durga, calm and focus the mind, and create an auspicious, sattvic atmosphere. It is practised as an act of bhakti (devotion) rather than for any guaranteed material outcome.
When should the Mahishasura Mardini Stotram be recited?
The Mahishasura Mardini Stotram can be recited during daily morning or evening worship of Durga, and especially on the deity's sacred days and festivals. A clean, quiet space and a steady, devotional mind are the main requirements.
अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न
महिषासुर मर्दिनी स्तोत्रं क्या है?
महिषासुर मर्दिनी स्तोत्रं दुर्गा को समर्पित एक पवित्र हिन्दू भक्ति स्तोत्र है। वेदकोश पर इसका पूर्ण पाठ हिंदी और अंग्रेज़ी में (क्षेत्रीय पाठकों हेतु लिप्यंतरण सहित) उपलब्ध है।
महिषासुर मर्दिनी स्तोत्रं के पाठ के क्या लाभ माने जाते हैं?
महिषासुर मर्दिनी स्तोत्रं का श्रद्धापूर्वक पाठ दुर्गा की कृपा का आह्वान करता है, मन को शांत व एकाग्र करता है और शुभ, सात्विक वातावरण बनाता है। इसे किसी निश्चित भौतिक फल की गारंटी के रूप में नहीं, बल्कि भक्ति-भाव से किया जाता है।
महिषासुर मर्दिनी स्तोत्रं का पाठ कब करना चाहिए?
महिषासुर मर्दिनी स्तोत्रं का पाठ दुर्गा की प्रातः या संध्या पूजा में, तथा विशेषकर देवता के पवित्र दिनों व पर्वों पर किया जा सकता है। स्वच्छ, शांत स्थान और स्थिर भक्ति-भाव ही मुख्य आवश्यकता है।
Updated for 2026
2026 के लिए अद्यतन