Skip to content
Uttar Kand · Verse 36

Uttar Kand Verse 36

उत्तरकाण्ड · सन्त-असन्त विवेक एवं श्रीराम-उपदेश
Verse · मूल पाठ (Devanagari)
देहु भगति रघुपति अति पावनि। त्रिबिध ताप भव दाप नसावनि ॥
प्रनत काम सुरधेनु कलपतरु। होइ प्रसन्न दीजै प्रभु यह बरु ॥
भव बारिधि कुंभज रघुनायक। सेवत सुलभ सकल सुख दायक ॥
मन संभव दारुन दुख दारय। दीनबंधु समता बिस्तारय ॥
आस त्रास इरिषादि निवारक। बिनय बिबेक बिरति बिस्तारक ॥
भूप मौलि मन मंडन धरनी। देहि भगति संसृति सरि तरनी ॥
मुनि मन मानस हंस निरंतर। चरन कमल बंदित अज संकर ॥
रघुकुल केतु सेतु श्रुति रच्छक। काल करम सुभाउ गुन भच्छक ॥
तारन तरन हरन सब दूषन। तुलसिदास प्रभु त्रिभुवन भूषन ॥
दो.  बार बार अस्तुति करि प्रेम सहित सिरु नाइ।
ब्रह्म भवन सनकादि गे अति अभीष्ट बर पाइ ॥ ३५ ॥
Roman (IAST)
dehu bhagati raghupati ati pāvani| tribidha tāpa bhava dāpa nasāvani ||
pranata kāma suradhenu kalapataru| hoi prasanna dījai prabhu yaha baru ||
bhava bāridhi kuṃbhaja raghunāyaka| sevata sulabha sakala sukha dāyaka ||
mana saṃbhava dāruna dukha dāraya| dīnabaṃdhu samatā bistāraya ||
āsa trāsa iriṣādi nivāraka| binaya bibeka birati bistāraka ||
bhūpa mauli mana maṃḍana dharanī| dehi bhagati saṃsṛti sari taranī ||
muni mana mānasa haṃsa niraṃtara| carana kamala baṃdita aja saṃkara ||
raghukula ketu setu śruti racchaka| kāla karama subhāu guna bhacchaka ||
tārana tarana harana saba dūṣana| tulasidāsa prabhu tribhuvana bhūṣana ||
do.  bāra bāra astuti kari prema sahita siru nāi|
brahma bhavana sanakādi ge ati abhīṣṭa bara pāi || 35 ||
Simple transliteration
dehu bhagati raghupati ati pavani tribidha tapa bhava dapa nasavani 
pranata kama suradhenu kalapataru hoi prasanna dijai prabhu yaha baru 
bhava baridhi kumbhaja raghunayaka sevata sulabha sakala sukha dayaka 
mana sambhava daruna dukha daraya dinabamdhu samata bistaraya 
asa trasa irishadi nivaraka binaya bibeka birati bistaraka 
bhupa mauli mana mamdana dharani dehi bhagati samsriti sari tarani 
muni mana manasa hamsa niramtara carana kamala bamdita aja samkara 
raghukula ketu setu shruti racchaka kala karama subhau guna bhacchaka 
tarana tarana harana saba dushana tulasidasa prabhu tribhuvana bhushana 
do.  bara bara astuti kari prema sahita siru nai
brahma bhavana sanakadi ge ati abhishta bara pai  35 
Meaning (English)

The sages continue their prayer: grant us that devotion which is supremely purifying and which destroys the three afflictions and the scorching fire of worldly existence. You are the wish-granting tree for those who surrender; be pleased and grant this boon. O Raghunayak, you are like the sage Agastya drinking up the ocean of worldly existence — easily accessible through service and the giver of all joy. Dispel the fierce sorrows born of the mind, spread equanimity, and root out hope, fear, and envy. You are the expander of humility, discernment, and dispassion; the crest-jewel of kings; the swan in the lake of the sages' hearts; worshipped by Brahma and Shankara; and the boat that carries souls across the river of worldly existence. Goswami Tulsidas salutes him as the consumer of time, action, and nature, and the ornament of the three worlds. The doha records that after repeated hymns and a loving bow, the Sanakadi sages obtained their cherished boon and departed to Brahmaloka.

Meaning (Hindi) · भावार्थ

मुनि प्रार्थना करते हैं — हे रघुपति! अत्यन्त पावन और तीनों तापों (आधि, व्याधि, उपाधि) व संसार-दाह को नष्ट करने वाली भक्ति दीजिए। आप शरणागत के काम-कल्पतरु हैं; प्रसन्न होकर यह वर दीजिए। हे रघुनायक! आप संसार-सागर के लिए अगस्त्य के समान हैं — सेवा से सुलभ और सब सुखों के दाता हैं। मन से उत्पन्न दारुण दुखों का निवारण करें, समता का विस्तार करें। आशा, भय और ईर्ष्यादि को दूर करने वाले, विनय-विवेक-वैराग्य के विस्तारक, राजाओं के मुकुट-मणि, मुनियों के मानस-हंस, अज-शंकर के वन्दनीय — आप संसार-नदी पार करने की नाव-स्वरूप भक्ति दीजिए। गोस्वामी तुलसीदास जी कहते हैं — आप काल-कर्म-स्वभाव के भक्षक और त्रिभुवन के भूषण हैं। दोहे में कहा गया — बार-बार स्तुति करके और प्रेम सहित सिर नवाकर सनकादि अपना अभीष्ट वर पाकर ब्रह्मलोक को गए।

About this verse

This is verse 36 of 132 in Uttar Kand (उत्तरकाण्ड), from the section “The Wise and the Unwise: Ram's Discourse” of Goswami Tulsidas’ Ramcharitmanas.

Related
What to do next

Recently Accessed

Home

Premium Tools

View All

Trending Topics

Continue Your Spiritual Journey

Explore related Hindu wisdom, daily guidance, and AI-powered answers on VedKosh.

Daily Quiz

रामायण प्रश्नोत्तरी

1/108

किस ऋषि ने राजा दशरथ को पुत्रकामेष्टि यज्ञ करने की सलाह दी?

Independently reviewed for authenticity. Please verify meanings and rituals yourself before following.

Uttar Kand Verse 36: dehu bhagati raghupati ati pavani — Meaning | VedKosh