Skip to content
Uttar Kand · Verse 26

Uttar Kand Verse 26

उत्तरकाण्ड · राम-राज्य वर्णन
Verse · मूल पाठ (Devanagari)
सेवहिं सानकूल सब भाई। राम चरन रति अति अधिकाई ॥
प्रभु मुख कमल बिलोकत रहहीं। कबहुँ कृपाल हमहि कछु कहहीं ॥
राम करहिं भ्रातन्ह पर प्रीती। नाना भाँति सिखावहिं नीती ॥
हरषित रहहिं नगर के लोगा। करहिं सकल सुर दुर्लभ भोगा ॥
अहनिसि बिधिहि मनावत रहहीं। श्रीरघुबीर चरन रति चहहीं ॥
दुइ सुत सुन्दर सीताँ जाए। लव कुस बेद पुरानन्ह गाए ॥
दोउ बिजई बिनई गुन मंदिर। हरि प्रतिबिंब मनहुँ अति सुंदर ॥
दुइ दुइ सुत सब भ्रातन्ह केरे। भए रूप गुन सील घनेरे ॥
दो.  ग्यान गिरा गोतीत अज माया मन गुन पार।
सोइ सच्चिदानंद घन कर नर चरित उदार ॥ २५ ॥
Roman (IAST)
sevahiṃ sānakūla saba bhāī| rāma carana rati ati adhikāī ||
prabhu mukha kamala bilokata rahahīṃ| kabahu~ kṛpāla hamahi kachu kahahīṃ ||
rāma karahiṃ bhrātanha para prītī| nānā bhā~ti sikhāvahiṃ nītī ||
haraṣita rahahiṃ nagara ke logā| karahiṃ sakala sura durlabha bhogā ||
ahanisi bidhihi manāvata rahahīṃ| śrīraghubīra carana rati cahahīṃ ||
dui suta sundara sītā~ jāe| lava kusa beda purānanha gāe ||
dou bijaī binaī guna maṃdira| hari pratibiṃba manahu~ ati suṃdara ||
dui dui suta saba bhrātanha kere| bhae rūpa guna sīla ghanere ||
do.  gyāna girā gotīta aja māyā mana guna pāra|
soi saccidānaṃda ghana kara nara carita udāra || 25 ||
Simple transliteration
sevahim sanakula saba bhai rama carana rati ati adhikai 
prabhu mukha kamala bilokata rahahim kabahu~ kripala hamahi kachu kahahim 
rama karahim bhratanha para priti nana bha~ti sikhavahim niti 
harashita rahahim nagara ke loga karahim sakala sura durlabha bhoga 
ahanisi bidhihi manavata rahahim shriraghubira carana rati cahahim 
dui suta sundara sita~ jae lava kusa beda purananha gae 
dou bijai binai guna mamdira hari pratibimba manahu~ ati sumdara 
dui dui suta saba bhratanha kere bhae rupa guna sila ghanere 
do.  gyana gira gotita aja maya mana guna para
soi saccidanamda ghana kara nara carita udara  25 
Meaning (English)

All four brothers serve Ram with devoted hearts, their love for Ram's feet being profound. They keep their gaze fixed on the lord's lotus face, ever hoping the compassionate one will speak to them. Ram in turn loves his brothers deeply and instructs them in various ways of righteous conduct. The citizens of Ayodhya live in joy, enjoying pleasures rare even to the gods, and day and night they pray for devotion to the feet of Raghuvira. Sita gave birth to two handsome sons, Lava and Kusha, celebrated in the Vedas and Puranas — both victorious, humble, and repositories of virtue, like reflections of Hari himself. Each of the four brothers also had two sons, endowed with beauty, virtue, and noble character. The doha reflects that the one who is beyond knowledge, speech, and the senses — unborn, beyond maya and the mind's qualities — that same dense Satchidananda performs this gracious human drama.

Meaning (Hindi) · भावार्थ

सभी भाई अनुकूल भाव से सेवा करते हैं, राम के चरणों में उनकी अत्यधिक प्रीति है। वे प्रभु के मुख-कमल को निहारते रहते हैं और सोचते हैं कि कृपालु कभी हमें कुछ कहें। राम भी भाइयों से बड़ा प्रेम करते हैं और उन्हें नाना प्रकार की नीति सिखाते हैं। नगर के लोग हर्षित रहते हैं और देवताओं को भी दुर्लभ भोग भोगते हैं; वे रात-दिन श्रीरघुबीर के चरणों में प्रीति की कामना करते हैं। सीताजी के दो पुत्र — लव और कुश — हुए, जिन्हें वेद और पुराणों ने गाया है। दोनों विजयी, विनम्र और गुणों के आगार हैं — मानो हरि के प्रतिबिम्ब हों। सभी भाइयों के भी दो-दो पुत्र हुए जो रूप, गुण और शील से सम्पन्न हैं। दोहे में कहा है कि जो ज्ञान, वाणी और इन्द्रियों से परे, अजन्मा, माया और मन-गुणों से पार हैं — वही सच्चिदानन्दघन उदार नर-चरित कर रहे हैं।

About this verse

This is verse 26 of 132 in Uttar Kand (उत्तरकाण्ड), from the section “The Reign of Ram (Ram Rajya)” of Goswami Tulsidas’ Ramcharitmanas.

Related
What to do next

Recently Accessed

Home

Premium Tools

View All

Trending Topics

Continue Your Spiritual Journey

Explore related Hindu wisdom, daily guidance, and AI-powered answers on VedKosh.

Daily Quiz

रामायण प्रश्नोत्तरी

1/108

किस ऋषि ने राजा दशरथ को पुत्रकामेष्टि यज्ञ करने की सलाह दी?

Independently reviewed for authenticity. Please verify meanings and rituals yourself before following.

Uttar Kand Verse 26: sevahim sanakula saba bhai rama carana — Meaning | VedKosh