Lanka Kand Verse 40
जौ अस करौं तदपि न बड़ाई। मुएहि बधें नहिं कछु मनुसाई ॥ कौल कामबस कृपिन बिमूढ़ा। अति दरिद्र अजसी अति बूढ़ा ॥ सदा रोगबस संतत क्रोधी। बिष्नु बिमूख श्रुति संत बिरोधी ॥ तनु पोषक निंदक अघ खानी। जीवन सव सम चौदह प्रानी ॥ अस बिचारि खल बधउँ न तोही। अब जनि रिस उपजावसि मोही ॥ सुनि सकोप कह निसिचर नाथा। अधर दसन दसि मीजत हाथा ॥ रे कपि अधम मरन अब चहसी। छोटे बदन बात बड़ि कहसी ॥ कटु जल्पसि जड़ कपि बल जाकें। बल प्रताप बुधि तेज न ताकें ॥ दो. अगुन अमान जानि तेहि दीन्ह पिता बनबास। सो दुख अरु जुबती बिरह पुनि निसि दिन मम त्रास ॥ ३१(क) ॥
jau asa karauṃ tadapi na baḍa़āī| muehi badheṃ nahiṃ kachu manusāī || kaula kāmabasa kṛpina bimūḍha़ā| ati daridra ajasī ati būḍha़ā || sadā rogabasa saṃtata krodhī| biṣnu bimūkha śruti saṃta birodhī || tanu poṣaka niṃdaka agha khānī| jīvana sava sama caudaha prānī || asa bicāri khala badhau~ na tohī| aba jani risa upajāvasi mohī || suni sakopa kaha nisicara nāthā| adhara dasana dasi mījata hāthā || re kapi adhama marana aba cahasī| choṭe badana bāta baḍa़i kahasī || kaṭu jalpasi jaḍa़ kapi bala jākeṃ| bala pratāpa budhi teja na tākeṃ || do. aguna amāna jāni tehi dīnha pitā banabāsa| so dukha aru jubatī biraha puni nisi dina mama trāsa || 31(ka) ||
jau asa karaum tadapi na bada़ai muehi badhem nahim kachu manusai kaula kamabasa kripina bimudha़a ati daridra ajasi ati budha़a sada rogabasa samtata krodhi bishnu bimukha shruti samta birodhi tanu poshaka nimdaka agha khani jivana sava sama caudaha prani asa bicari khala badhau~ na tohi aba jani risa upajavasi mohi suni sakopa kaha nisicara natha adhara dasana dasi mijata hatha re kapi adhama marana aba cahasi chote badana bata bada़i kahasi katu jalpasi jada़ kapi bala jakem bala pratapa budhi teja na takem do. aguna amana jani tehi dinha pita banabasa so dukha aru jubati biraha puni nisi dina mama trasa 31(ka)
Angad says that even if he did all that, it would bring him no glory, for there is no honour in killing the already-dead. He then lists the fourteen kinds of beings who live as though dead — the lust-driven, the miser, the fool, the utterly destitute, the disgraced, the very old, the perpetually sick, the forever angry, those turned away from Vishnu, those who oppose scripture and saints, the self-indulgent body-nourisher, and the slanderer. Killing such as these earns no merit. Hearing this, Ravan flares up in fury, bites his lip, wrings his hands, and shouts at Angad that the little monkey is seeking his death by speaking such grand words with so small a mouth.
अंगद कहते हैं — यदि मैं ऐसा करूँ तो भी कोई बड़ाई नहीं, क्योंकि मरे हुए को मारना मनुष्यता नहीं। फिर वे उन चौदह प्रकार के जीवों को गिनाते हैं जो जीते हुए भी मुर्दे के समान हैं — कामवश, कृपण, मूढ़, अत्यंत दरिद्र, अपयशी, अत्यंत वृद्ध, सदा रोगी, सदा क्रोधी, विष्णु-विमुख, शास्त्र और संत-विरोधी, केवल देहपोषी और निंदक। इन्हें मारने में कोई पुण्य नहीं। रावण यह सुनकर क्रोध से भर जाता है, होंठ दाँतों से दबाता है और हाथ मींजते हुए कहता है — अरे नीच बंदर! तू अब मरना चाहता है क्या? छोटे मुँह बड़ी बात करता है।
This is verse 40 of 148 in Lanka Kand (लंकाकाण्ड), from the section “Angad's Embassy” of Goswami Tulsidas’ Ramcharitmanas.