Skip to content
Lanka Kand · Verse 35

Lanka Kand Verse 35

लंकाकाण्ड · अंगद-दूत-प्रसंग
Verse · मूल पाठ (Devanagari)
सुनि अंगद सकोप कह बानी। बोलु सँभारि अधम अभिमानी ॥
सहसबाहु भुज गहन अपारा। दहन अनल सम जासु कुठारा ॥
जासु परसु सागर खर धारा। बूड़े नृप अगनित बहु बारा ॥
तासु गर्ब जेहि देखत भागा। सो नर क्यों दससीस अभागा ॥
राम मनुज कस रे सठ बंगा। धन्वी कामु नदी पुनि गंगा ॥
पसु सुरधेनु कल्पतरु रूखा। अन्न दान अरु रस पीयूषा ॥
बैनतेय खग अहि सहसानन। चिंतामनि पुनि उपल दसानन ॥
सुनु मतिमंद लोक बैकुंठा। लाभ कि रघुपति भगति अकुंठा ॥
दो.  सेन सहित तब मान मथि बन उजारि पुर जारि ॥
कस रे सठ हनुमान कपि गयउ जो तव सुत मारि ॥ २६ ॥
Roman (IAST)
suni aṃgada sakopa kaha bānī| bolu sa~bhāri adhama abhimānī ||
sahasabāhu bhuja gahana apārā| dahana anala sama jāsu kuṭhārā ||
jāsu parasu sāgara khara dhārā| būḍa़e nṛpa aganita bahu bārā ||
tāsu garba jehi dekhata bhāgā| so nara kyoṃ dasasīsa abhāgā ||
rāma manuja kasa re saṭha baṃgā| dhanvī kāmu nadī puni gaṃgā ||
pasu suradhenu kalpataru rūkhā| anna dāna aru rasa pīyūṣā ||
bainateya khaga ahi sahasānana| ciṃtāmani puni upala dasānana ||
sunu matimaṃda loka baikuṃṭhā| lābha ki raghupati bhagati akuṃṭhā ||
do.  sena sahita taba māna mathi bana ujāri pura jāri ||
kasa re saṭha hanumāna kapi gayau jo tava suta māri || 26 ||
Simple transliteration
suni amgada sakopa kaha bani bolu sa~bhari adhama abhimani 
sahasabahu bhuja gahana apara dahana anala sama jasu kuthara 
jasu parasu sagara khara dhara buda़e nripa aganita bahu bara 
tasu garba jehi dekhata bhaga so nara kyom dasasisa abhaga 
rama manuja kasa re satha bamga dhanvi kamu nadi puni gamga 
pasu suradhenu kalpataru rukha anna dana aru rasa piyusha 
bainateya khaga ahi sahasanana cimtamani puni upala dasanana 
sunu matimamda loka baikumtha labha ki raghupati bhagati akumtha 
do.  sena sahita taba mana mathi bana ujari pura jari 
kasa re satha hanumana kapi gayau jo tava suta mari  26 
Meaning (English)

Hearing this, Angad spoke in anger: 'Watch your words, base and arrogant one! Sahasrabahu's arms were countless as a thick forest and his axe blazed like fire. His axe had an ocean-keen edge and by it countless kings were drowned many times over — the one who made that pride flee at a glance (Parashurama), how is that Ram lesser, O ill-fated ten-headed? You call Ram a mere man? Fool — even Kamadeva wields a bow, yet before Ram he is like a river before the Ganga. Among animals the Kamadhenu is supreme — yet what is it beside the wish-fulfilling tree? Food given in charity is great — yet what beside the nectar of immortality? Garuda is the lord of birds — yet beside the thousand-hooded serpent? The Chintamani is the gem of gems — yet is it just an ordinary stone? O ten-headed one, there is the realm of Vaikuntha — can even that compare with unwavering devotion to Raghupati?' In the doha, Angad says: 'Having crushed your pride, laid waste your forest, and burned your city along with your army — that is the monkey who went away after killing your son. What do you say of him now, fool?'

Meaning (Hindi) · भावार्थ

यह सुनकर अंगद ने क्रोधपूर्वक कहा — 'अधम अभिमानी, सोच-समझकर बोल! सहस्रबाहु की असंख्य भुजाएँ ऐसी घनघोर थीं जैसे अपार वन, और उनका परशु अग्नि के समान जलाने वाला था। जिनका परशु (फरसा) सागर-सी तीखी धार वाला था, जिनसे अगणित राजा बहुत बार डूबे — उनके अहंकार को जिसने देखते ही भगाया (जमदग्नि-पुत्र परशुराम) वह नर (राम) कैसे तुच्छ हुआ, हे अभागे दससीस? राम को मनुष्य कह रहा है? अरे मूर्ख! काम (कामदेव) धनुर्धर है — फिर भी वह नदी में गंगा के समान है (राम के सामने तुच्छ)। पशुओं में सुरभि (कामधेनु) श्रेष्ठ है — फिर कल्पतरु के सामने क्या? अन्न तो दान है किंतु अमृत-रस के सामने क्या? गरुड़ पक्षियों में श्रेष्ठ है — फिर भी सहस्रानन नाग के सामने? चिंतामणि रत्नों में श्रेष्ठ है — फिर भी साधारण पत्थर तो नहीं? हे दशानन, वैकुंठ-लोक है — क्या रघुपति की अटल भक्ति से उसे भी लाभ मिल सकता है?' दोहे में अंगद कहते हैं — 'अपनी सेना सहित तेरे मान को कुचलकर, वन उजाड़कर, नगर जलाकर हनुमान चला गया जिसने तेरे पुत्र को मारा — उस वानर को तू क्या बोलेगा, मूर्ख?'

About this verse

This is verse 35 of 148 in Lanka Kand (लंकाकाण्ड), from the section “Angad's Embassy” of Goswami Tulsidas’ Ramcharitmanas.

Related
What to do next

Recently Accessed

Home

Premium Tools

View All

Trending Topics

Continue Your Spiritual Journey

Explore related Hindu wisdom, daily guidance, and AI-powered answers on VedKosh.

Daily Quiz

रामायण प्रश्नोत्तरी

1/108

किस ऋषि ने राजा दशरथ को पुत्रकामेष्टि यज्ञ करने की सलाह दी?

Independently reviewed for authenticity. Please verify meanings and rituals yourself before following.

Lanka Kand Verse 35: suni amgada sakopa kaha bani bolu — Meaning | VedKosh