Lanka Kand Verse 117
तेही निसि सीता पहिं जाई। त्रिजटा कहि सब कथा सुनाई ॥ सिर भुज बाढ़ि सुनत रिपु केरी। सीता उर भइ त्रास घनेरी ॥ मुख मलीन उपजी मन चिंता। त्रिजटा सन बोली तब सीता ॥ होइहि कहा कहसि किन माता। केहि बिधि मरिहि बिस्व दुखदाता ॥ रघुपति सर सिर कटेहुँ न मरई। बिधि बिपरीत चरित सब करई ॥ मोर अभाग्य जिआवत ओही। जेहिं हौ हरि पद कमल बिछोही ॥ जेहिं कृत कपट कनक मृग झूठा। अजहुँ सो दैव मोहि पर रूठा ॥ जेहिं बिधि मोहि दुख दुसह सहाए। लछिमन कहुँ कटु बचन कहाए ॥ रघुपति बिरह सबिष सर भारी। तकि तकि मार बार बहु मारी ॥ ऐसेहुँ दुख जो राख मम प्राना। सोइ बिधि ताहि जिआव न आना ॥ बहु बिधि कर बिलाप जानकी। करि करि सुरति कृपानिधान की ॥ कह त्रिजटा सुनु राजकुमारी। उर सर लागत मरइ सुरारी ॥ प्रभु ताते उर हतइ न तेही। एहि के हृदयँ बसति बैदेही ॥ छं. एहि के हृदयँ बस जानकी जानकी उर मम बास है। मम उदर भुअन अनेक लागत बान सब कर नास है ॥ सुनि बचन हरष बिषाद मन अति देखि पुनि त्रिजटाँ कहा। अब मरिहि रिपु एहि बिधि सुनहि सुंदरि तजहि संसय महा ॥ दो. काटत सिर होइहि बिकल छुटि जाइहि तव ध्यान। तब रावनहि हृदय महुँ मरिहहिं रामु सुजान ॥ ९९ ॥
tehī nisi sītā pahiṃ jāī| trijaṭā kahi saba kathā sunāī || sira bhuja bāḍha़i sunata ripu kerī| sītā ura bhai trāsa ghanerī || mukha malīna upajī mana ciṃtā| trijaṭā sana bolī taba sītā || hoihi kahā kahasi kina mātā| kehi bidhi marihi bisva dukhadātā || raghupati sara sira kaṭehu~ na maraī| bidhi biparīta carita saba karaī || mora abhāgya jiāvata ohī| jehiṃ hau hari pada kamala bichohī || jehiṃ kṛta kapaṭa kanaka mṛga jhūṭhā| ajahu~ so daiva mohi para rūṭhā || jehiṃ bidhi mohi dukha dusaha sahāe| lachimana kahu~ kaṭu bacana kahāe || raghupati biraha sabiṣa sara bhārī| taki taki māra bāra bahu mārī || aisehu~ dukha jo rākha mama prānā| soi bidhi tāhi jiāva na ānā || bahu bidhi kara bilāpa jānakī| kari kari surati kṛpānidhāna kī || kaha trijaṭā sunu rājakumārī| ura sara lāgata marai surārī || prabhu tāte ura hatai na tehī| ehi ke hṛdaya~ basati baidehī || chaṃ. ehi ke hṛdaya~ basa jānakī jānakī ura mama bāsa hai| mama udara bhuana aneka lāgata bāna saba kara nāsa hai || suni bacana haraṣa biṣāda mana ati dekhi puni trijaṭā~ kahā| aba marihi ripu ehi bidhi sunahi suṃdari tajahi saṃsaya mahā || do. kāṭata sira hoihi bikala chuṭi jāihi tava dhyāna| taba rāvanahi hṛdaya mahu~ marihahiṃ rāmu sujāna || 99 ||
tehi nisi sita pahim jai trijata kahi saba katha sunai sira bhuja badha़i sunata ripu keri sita ura bhai trasa ghaneri mukha malina upaji mana cimta trijata sana boli taba sita hoihi kaha kahasi kina mata kehi bidhi marihi bisva dukhadata raghupati sara sira katehu~ na marai bidhi biparita carita saba karai mora abhagya jiavata ohi jehim hau hari pada kamala bichohi jehim krita kapata kanaka mriga jhutha ajahu~ so daiva mohi para rutha jehim bidhi mohi dukha dusaha sahae lachimana kahu~ katu bacana kahae raghupati biraha sabisha sara bhari taki taki mara bara bahu mari aisehu~ dukha jo rakha mama prana soi bidhi tahi jiava na ana bahu bidhi kara bilapa janaki kari kari surati kripanidhana ki kaha trijata sunu rajakumari ura sara lagata marai surari prabhu tate ura hatai na tehi ehi ke hridaya~ basati baidehi cham. ehi ke hridaya~ basa janaki janaki ura mama basa hai mama udara bhuana aneka lagata bana saba kara nasa hai suni bacana harasha bishada mana ati dekhi puni trijata~ kaha aba marihi ripu ehi bidhi sunahi sumdari tajahi samsaya maha do. katata sira hoihi bikala chuti jaihi tava dhyana taba ravanahi hridaya mahu~ marihahim ramu sujana 99
That very night Trijata went to Sita and told her everything about Ravan's heads and arms multiplying. Sita was overcome with fear; her face fell and she lamented to Trijata, asking how this afflicted of the world could be killed when Ram's arrows cut off his heads yet he does not die. She blamed her own misfortune for keeping Ravan alive, recalling how fate had caused her to send Lakshman away and made her suffer the unbearable pain of separation from Ram. Trijata explained the mystery: Sita herself dwells in Ravan's heart, and so the Lord does not strike him there. When the severed heads distract Ravan so that his meditation on Sita breaks, Ram — the all-knowing one — will then pierce him in the heart and slay him that very instant.
उसी रात त्रिजटा सीता के पास गई और रावण के सिर और भुजाओं के बार-बार बढ़ने की सारी कथा सुनाई। यह सुनकर सीता के हृदय में भारी भय उत्पन्न हुआ और उनका मुख उदास हो गया। उन्होंने त्रिजटा से पूछा — 'माता, अब क्या होगा? यह विश्व को दुख देने वाला कैसे मरेगा? रघुपति के बाण से सिर कटने पर भी यह नहीं मरता — लगता है विधाता मुझ पर रुष्ट है।' त्रिजटा ने सीता को समझाया कि जब काटते-काटते सिर विकल हो जाएगा तब सीता का ध्यान टूट जाएगा और उसी क्षण राम उसे हृदय में मारकर वध करेंगे, क्योंकि सीता का वास रावण के हृदय में है इसीलिए प्रभु उसके वक्ष पर बाण नहीं चलाते।
This is verse 117 of 148 in Lanka Kand (लंकाकाण्ड), from the section “The Fall of Ravan” of Goswami Tulsidas’ Ramcharitmanas.