Skip to content
Lanka Kand · Verse 109

Lanka Kand Verse 109

लंकाकाण्ड · राम-रावण-युद्ध
Verse · मूल पाठ (Devanagari)
कहि दुर्बचन क्रुद्ध दसकंधर। कुलिस समान लाग छाँड़ै सर ॥
नानाकार सिलीमुख धाए। दिसि अरु बिदिस गगन महि छाए ॥
पावक सर छाँड़ेउ रघुबीरा। छन महुँ जरे निसाचर तीरा ॥
छाड़िसि तीब्र सक्ति खिसिआई। बान संग प्रभु फेरि चलाई ॥
कोटिक चक्र त्रिसूल पबारै। बिनु प्रयास प्रभु काटि निवारै ॥
निफल होहिं रावन सर कैसें। खल के सकल मनोरथ जैसें ॥
तब सत बान सारथी मारेसि। परेउ भूमि जय राम पुकारेसि ॥
राम कृपा करि सूत उठावा। तब प्रभु परम क्रोध कहुँ पावा ॥
छं.  भए क्रुद्ध जुद्ध बिरुद्ध रघुपति त्रोन सायक कसमसे।
कोदंड धुनि अति चंड सुनि मनुजाद सब मारुत ग्रसे ॥
मँदोदरी उर कंप कंपति कमठ भू भूधर त्रसे।
चिक्करहिं दिग्गज दसन गहि महि देखि कौतुक सुर हँसे ॥
दो.  तानेउ चाप श्रवन लगि छाँड़े बिसिख कराल।
राम मारगन गन चले लहलहात जनु ब्याल ॥ ९१ ॥
Roman (IAST)
kahi durbacana kruddha dasakaṃdhara| kulisa samāna lāga chā~ḍa़ai sara ||
nānākāra silīmukha dhāe| disi aru bidisa gagana mahi chāe ||
pāvaka sara chā~ḍa़eu raghubīrā| chana mahu~ jare nisācara tīrā ||
chāḍa़isi tībra sakti khisiāī| bāna saṃga prabhu pheri calāī ||
koṭika cakra trisūla pabārai| binu prayāsa prabhu kāṭi nivārai ||
niphala hohiṃ rāvana sara kaiseṃ| khala ke sakala manoratha jaiseṃ ||
taba sata bāna sārathī māresi| pareu bhūmi jaya rāma pukāresi ||
rāma kṛpā kari sūta uṭhāvā| taba prabhu parama krodha kahu~ pāvā ||
chaṃ.  bhae kruddha juddha biruddha raghupati trona sāyaka kasamase|
kodaṃḍa dhuni ati caṃḍa suni manujāda saba māruta grase ||
ma~dodarī ura kaṃpa kaṃpati kamaṭha bhū bhūdhara trase|
cikkarahiṃ diggaja dasana gahi mahi dekhi kautuka sura ha~se ||
do.  tāneu cāpa śravana lagi chā~ḍa़e bisikha karāla|
rāma māragana gana cale lahalahāta janu byāla || 91 ||
Simple transliteration
kahi durbacana kruddha dasakamdhara kulisa samana laga cha~da़ai sara 
nanakara silimukha dhae disi aru bidisa gagana mahi chae 
pavaka sara cha~da़eu raghubira chana mahu~ jare nisacara tira 
chada़isi tibra sakti khisiai bana samga prabhu pheri calai 
kotika cakra trisula pabarai binu prayasa prabhu kati nivarai 
niphala hohim ravana sara kaisem khala ke sakala manoratha jaisem 
taba sata bana sarathi maresi pareu bhumi jaya rama pukaresi 
rama kripa kari suta uthava taba prabhu parama krodha kahu~ pava 
cham.  bhae kruddha juddha biruddha raghupati trona sayaka kasamase
kodamda dhuni ati camda suni manujada saba maruta grase 
ma~dodari ura kampa kampati kamatha bhu bhudhara trase
cikkarahim diggaja dasana gahi mahi dekhi kautuka sura ha~se 
do.  taneu capa shravana lagi cha~da़e bisikha karala
rama maragana gana cale lahalahata janu byala  91 
Meaning (English)

In a fury Ravan hurled arrows sharp as thunderbolts that filled the sky in all directions, but Ram's fire-arrows burned every demon shaft in an instant. Ravan released a powerful shakti-weapon, yet Ram sent it back on his own arrow; the countless chakras and trishulas Ravan launched were effortlessly severed by the Lord, just as all the schemes of a wicked man come to nothing. When Ram struck Ravan's charioteer with a hundred arrows and he fell to earth crying 'Victory to Ram!', the Lord mercifully had him revived — and then Ram's anger reached its peak; the crash of his bowstring made the earth, mountains, and directions tremble, and even the celestials smiled at the spectacle of the world-elephants biting the ground in agitation.

Meaning (Hindi) · भावार्थ

क्रोध में दुर्वचन कहते हुए रावण ने वज्र के समान तीखे बाण चलाए, जो दिशाओं और विदिशाओं में छा गए; राम ने अग्नि-बाण छोड़कर राक्षसों के सारे तीर क्षण-भर में जला दिए। रावण ने तीव्र शक्ति छोड़ी, पर राम ने उसे बाण के साथ लौटा दिया; लाखों चक्र-त्रिशूल प्रभु ने सहज ही काट दिए, जैसे दुष्ट के सभी मनोरथ व्यर्थ हो जाते हैं। जब राम ने सारथी को सौ बाणों से मार गिराया और वह 'जय राम!' पुकारता धरती पर गिरा, तब प्रभु ने दयापूर्वक उसे उठवाया; इसके बाद राम को परम क्रोध हुआ, उनके धनुष की टंकार सुनकर भूमि-पर्वत काँप उठे।

About this verse

This is verse 109 of 148 in Lanka Kand (लंकाकाण्ड), from the section “The Ram-Ravan Battle” of Goswami Tulsidas’ Ramcharitmanas.

Related
What to do next

Recently Accessed

Home

Premium Tools

View All

Trending Topics

Continue Your Spiritual Journey

Explore related Hindu wisdom, daily guidance, and AI-powered answers on VedKosh.

Daily Quiz

रामायण प्रश्नोत्तरी

1/108

किस ऋषि ने राजा दशरथ को पुत्रकामेष्टि यज्ञ करने की सलाह दी?

Independently reviewed for authenticity. Please verify meanings and rituals yourself before following.

Lanka Kand Verse 109: kahi durbacana kruddha dasakamdhara — Meaning | VedKosh