Skip to content
Lanka Kand · Verse 108

Lanka Kand Verse 108

लंकाकाण्ड · राम-रावण-युद्ध
Verse · मूल पाठ (Devanagari)
अस कहि रथ रघुनाथ चलावा। बिप्र चरन पंकज सिरु नावा ॥
तब लंकेस क्रोध उर छावा। गर्जत तर्जत सन्मुख धावा ॥
जीतेहु जे भट संजुग माहीं। सुनु तापस मैं तिन्ह सम नाहीं ॥
रावन नाम जगत जस जाना। लोकप जाकें बंदीखाना ॥
खर दूषन बिराध तुम्ह मारा। बधेहु ब्याध इव बालि बिचारा ॥
निसिचर निकर सुभट संघारेहु। कुंभकरन घननादहि मारेहु ॥
आजु बयरु सबु लेउँ निबाही। जौं रन भूप भाजि नहिं जाहीं ॥
आजु करउँ खलु काल हवाले। परेहु कठिन रावन के पाले ॥
सुनि दुर्बचन कालबस जाना। बिहँसि बचन कह कृपानिधाना ॥
सत्य सत्य सब तव प्रभुताई। जल्पसि जनि देखाउ मनुसाई ॥
छं.  जनि जल्पना करि सुजसु नासहि नीति सुनहि करहि छमा।
संसार महँ पूरुष त्रिबिध पाटल रसाल पनस समा ॥
एक सुमनप्रद एक सुमन फल एक फलइ केवल लागहीं।
एक कहहिं कहहिं करहिं अपर एक करहिं कहत न बागहीं ॥
दो.  राम बचन सुनि बिहँसा मोहि सिखावत ग्यान।
बयरु करत नहिं तब डरे अब लागे प्रिय प्रान ॥ ९० ॥
Roman (IAST)
asa kahi ratha raghunātha calāvā| bipra carana paṃkaja siru nāvā ||
taba laṃkesa krodha ura chāvā| garjata tarjata sanmukha dhāvā ||
jītehu je bhaṭa saṃjuga māhīṃ| sunu tāpasa maiṃ tinha sama nāhīṃ ||
rāvana nāma jagata jasa jānā| lokapa jākeṃ baṃdīkhānā ||
khara dūṣana birādha tumha mārā| badhehu byādha iva bāli bicārā ||
nisicara nikara subhaṭa saṃghārehu| kuṃbhakarana ghananādahi mārehu ||
āju bayaru sabu leu~ nibāhī| jauṃ rana bhūpa bhāji nahiṃ jāhīṃ ||
āju karau~ khalu kāla havāle| parehu kaṭhina rāvana ke pāle ||
suni durbacana kālabasa jānā| biha~si bacana kaha kṛpānidhānā ||
satya satya saba tava prabhutāī| jalpasi jani dekhāu manusāī ||
chaṃ.  jani jalpanā kari sujasu nāsahi nīti sunahi karahi chamā|
saṃsāra maha~ pūruṣa tribidha pāṭala rasāla panasa samā ||
eka sumanaprada eka sumana phala eka phalai kevala lāgahīṃ|
eka kahahiṃ kahahiṃ karahiṃ apara eka karahiṃ kahata na bāgahīṃ ||
do.  rāma bacana suni biha~sā mohi sikhāvata gyāna|
bayaru karata nahiṃ taba ḍare aba lāge priya prāna || 90 ||
Simple transliteration
asa kahi ratha raghunatha calava bipra carana pamkaja siru nava 
taba lamkesa krodha ura chava garjata tarjata sanmukha dhava 
jitehu je bhata samjuga mahim sunu tapasa maim tinha sama nahim 
ravana nama jagata jasa jana lokapa jakem bamdikhana 
khara dushana biradha tumha mara badhehu byadha iva bali bicara 
nisicara nikara subhata samgharehu kumbhakarana ghananadahi marehu 
aju bayaru sabu leu~ nibahi jaum rana bhupa bhaji nahim jahim 
aju karau~ khalu kala havale parehu kathina ravana ke pale 
suni durbacana kalabasa jana biha~si bacana kaha kripanidhana 
satya satya saba tava prabhutai jalpasi jani dekhau manusai 
cham.  jani jalpana kari sujasu nasahi niti sunahi karahi chama
samsara maha~ purusha tribidha patala rasala panasa sama 
eka sumanaprada eka sumana phala eka phalai kevala lagahim
eka kahahim kahahim karahim apara eka karahim kahata na bagahim 
do.  rama bacana suni biha~sa mohi sikhavata gyana
bayaru karata nahim taba dare aba lage priya prana  90 
Meaning (English)

Ram bowed his head at the lotus feet of the brahmanas and drove his chariot forward. Ravan, blazing with fury, charged ahead roaring and boasting — proclaiming that his name is known throughout the world, that the guardians of the directions languish in his prison, and that Ram had slain Khar-Dushan, Viradha, and Bali only by trickery. Ram heard the harsh words, recognised Ravan as one in the grip of death, and replied with a smile: 'Your greatness is indeed true — but do not destroy your own fame by idle boasting. Men in this world are of three kinds, like the kadamba, the mango, and the jackfruit.'

Meaning (Hindi) · भावार्थ

राम ने ब्राह्मण-चरण-कमलों में मस्तक नवाकर रथ आगे बढ़ाया। तब रावण क्रोध से भर उठा और गर्जन-तर्जन करते हुए सामने दौड़ा; उसने अपने पराक्रम का बखान करते हुए कहा—'मेरा नाम जगत में प्रसिद्ध है, लोकपाल मेरी बंदीगृह में बंद हैं; तुमने खर-दूषण, विराध और बालि को मारा, वह भी छल से।' राम ने रावण के वचन सुने, उसे काल के अधीन जाना और मुस्कुराकर कहा—'तुम्हारी प्रभुता सत्य है, परंतु व्यर्थ बड़बोलेपन से अपना सुयश नष्ट मत करो; संसार में पुरुष तीन प्रकार के होते हैं—कदंब, आम और कटहल के समान।'

About this verse

This is verse 108 of 148 in Lanka Kand (लंकाकाण्ड), from the section “The Ram-Ravan Battle” of Goswami Tulsidas’ Ramcharitmanas.

Related
What to do next

Recently Accessed

Home

Premium Tools

View All

Trending Topics

Continue Your Spiritual Journey

Explore related Hindu wisdom, daily guidance, and AI-powered answers on VedKosh.

Daily Quiz

रामायण प्रश्नोत्तरी

1/108

किस ऋषि ने राजा दशरथ को पुत्रकामेष्टि यज्ञ करने की सलाह दी?

Independently reviewed for authenticity. Please verify meanings and rituals yourself before following.

Lanka Kand Verse 108: asa kahi ratha raghunatha calava bipra — Meaning | VedKosh