Skip to content
Ayodhya Kand · Verse 254

Ayodhya Kand Verse 254

अयोध्याकाण्ड · चित्रकूट का दरबार — मुनि-मंडल और जनक-मिलाप
Verse · मूल पाठ (Devanagari)
बोले मुनिबरु समय समाना। सुनहु सभासद भरत सुजाना ॥ 
धरम धुरीन भानुकुल भानू। राजा रामु स्वबस भगवानू ॥ 
सत्यसंध पालक श्रुति सेतू। राम जनमु जग मंगल हेतू ॥ 
गुर पितु मातु बचन अनुसारी। खल दलु दलन देव हितकारी ॥ 
नीति प्रीति परमारथ स्वारथु। कोउ न राम सम जान जथारथु ॥ 
बिधि हरि हरु ससि रबि दिसिपाला। माया जीव करम कुलि काला ॥ 
अहिप महिप जहँ लगि प्रभुताई। जोग सिद्धि निगमागम गाई ॥ 
करि बिचार जिँयँ देखहु नीकें। राम रजाइ सीस सबही कें ॥
दो.  राखें राम रजाइ रुख हम सब कर हित होइ। 
      समुझि सयाने करहु अब सब मिलि संमत सोइ ॥ २५४ ॥
Roman (IAST)
bole munibaru samaya samānā| sunahu sabhāsada bharata sujānā || 
dharama dhurīna bhānukula bhānū| rājā rāmu svabasa bhagavānū || 
satyasaṃdha pālaka śruti setū| rāma janamu jaga maṃgala hetū || 
gura pitu mātu bacana anusārī| khala dalu dalana deva hitakārī || 
nīti prīti paramāratha svārathu| kou na rāma sama jāna jathārathu || 
bidhi hari haru sasi rabi disipālā| māyā jīva karama kuli kālā || 
ahipa mahipa jaha~ lagi prabhutāī| joga siddhi nigamāgama gāī || 
kari bicāra ji~ya~ dekhahu nīkeṃ| rāma rajāi sīsa sabahī keṃ ||
do.  rākheṃ rāma rajāi rukha hama saba kara hita hoi| 
      samujhi sayāne karahu aba saba mili saṃmata soi || 254 ||
Simple transliteration
bole munibaru samaya samana sunahu sabhasada bharata sujana  
dharama dhurina bhanukula bhanu raja ramu svabasa bhagavanu  
satyasamdha palaka shruti setu rama janamu jaga mamgala hetu  
gura pitu matu bacana anusari khala dalu dalana deva hitakari  
niti priti paramaratha svarathu kou na rama sama jana jatharathu  
bidhi hari haru sasi rabi disipala maya jiva karama kuli kala  
ahipa mahipa jaha~ lagi prabhutai joga siddhi nigamagama gai  
kari bicara ji~ya~ dekhahu nikem rama rajai sisa sabahi kem 
do.  rakhem rama rajai rukha hama saba kara hita hoi 
      samujhi sayane karahu aba saba mili sammata soi  254 
Meaning (English)

Sage Vasishtha addressed the assembly with words befitting the moment — Ram is the upholder of dharma, the sun of the Suryavansh, true to his vows, the guardian of the Vedic tradition, and born for the welfare of the world. Brahma, Vishnu, Shiva, the moon, the sun, the guardians of the directions, and all powers of yoga and the scriptures — all bow to Ram's sovereignty. He urged everyone to reflect carefully within their hearts and resolve in unison to do whatever aligns with Ram's will, for therein lies the good of all.

Meaning (Hindi) · भावार्थ

सभा में महर्षि वसिष्ठ ने समयानुकूल वचन कहे — राम धर्म के धुरंधर, सूर्यवंश के सूर्य, सत्यप्रतिज्ञ, वेद-मर्यादा के रक्षक और जगत के मंगल के लिए अवतरित प्रभु हैं। ब्रह्मा, विष्णु, महेश, चन्द्र, सूर्य, दिक्पाल, योग-सिद्धि, आगम-निगम — सब पर राम का ही अनुशासन है; इसलिए सभी अपने मन में विचार करके यह निर्णय करें कि राम की आज्ञा के अनुसार क्या किया जाए — उसी में सबका हित है।

About this verse

This is verse 254 of 326 in Ayodhya Kand (अयोध्याकाण्ड), from the section “Ram's Court — Sages & Janaka's Visit” of Goswami Tulsidas’ Ramcharitmanas.

Related
What to do next

Recently Accessed

Home

Premium Tools

View All

Trending Topics

Continue Your Spiritual Journey

Explore related Hindu wisdom, daily guidance, and AI-powered answers on VedKosh.

Daily Quiz

रामायण प्रश्नोत्तरी

1/108

किस ऋषि ने राजा दशरथ को पुत्रकामेष्टि यज्ञ करने की सलाह दी?

Independently reviewed for authenticity. Please verify meanings and rituals yourself before following.

Ayodhya Kand Verse 254: bole munibaru samaya samana sunahu — Meaning | VedKosh