Ayodhya Kand Verse 245
गुरतिय पद बंदे दुहु भाई। सहित बिप्रतिय जे सँग आई ॥
गंग गौरि सम सब सनमानीं ॥ देहिं असीस मुदित मृदु बानी ॥
गहि पद लगे सुमित्रा अंका। जनु भेटीं संपति अति रंका ॥
पुनि जननि चरननि दोउ भ्राता। परे पेम ब्याकुल सब गाता ॥
अति अनुराग अंब उर लाए। नयन सनेह सलिल अन्हवाए ॥
तेहि अवसर कर हरष बिषादू। किमि कबि कहै मूक जिमि स्वादू ॥
मिलि जननहि सानुज रघुराऊ। गुर सन कहेउ कि धारिअ पाऊ ॥
पुरजन पाइ मुनीस नियोगू। जल थल तकि तकि उतरेउ लोगू ॥
दो. महिसुर मंत्री मातु गुर गने लोग लिए साथ ॥
पावन आश्रम गवनु किय भरत लखन रघुनाथ ॥ २४५ ॥guratiya pada baṃde duhu bhāī| sahita bipratiya je sa~ga āī ||
gaṃga gauri sama saba sanamānīṃ || dehiṃ asīsa mudita mṛdu bānī ||
gahi pada lage sumitrā aṃkā| janu bheṭīṃ saṃpati ati raṃkā ||
puni janani caranani dou bhrātā| pare pema byākula saba gātā ||
ati anurāga aṃba ura lāe| nayana saneha salila anhavāe ||
tehi avasara kara haraṣa biṣādū| kimi kabi kahai mūka jimi svādū ||
mili jananahi sānuja raghurāū| gura sana kaheu ki dhāria pāū ||
purajana pāi munīsa niyogū| jala thala taki taki utareu logū ||
do. mahisura maṃtrī mātu gura gane loga lie sātha ||
pāvana āśrama gavanu kiya bharata lakhana raghunātha || 245 ||guratiya pada bamde duhu bhai sahita bipratiya je sa~ga ai
gamga gauri sama saba sanamanim dehim asisa mudita mridu bani
gahi pada lage sumitra amka janu bhetim sampati ati ramka
puni janani caranani dou bhrata pare pema byakula saba gata
ati anuraga amba ura lae nayana saneha salila anhavae
tehi avasara kara harasha bishadu kimi kabi kahai muka jimi svadu
mili jananahi sanuja raghurau gura sana kaheu ki dharia pau
purajana pai munisa niyogu jala thala taki taki utareu logu
do. mahisura mamtri matu gura gane loga lie satha
pavana ashrama gavanu kiya bharata lakhana raghunatha 245 Both brothers (Ram and Lakshman) bowed at the feet of the Brahmins' wives and the guru's wife, and all gave their blessings. Greeting Sumitra was like a pauper suddenly receiving boundless wealth. Then both brothers fell at the feet of their mother Kaushalya, every limb trembling with love. She clasped them to her heart with deepest affection and bathed them in tears of love from her eyes. How could a poet express the mingling of joy and sorrow in that moment — like a mute person experiencing a taste they cannot describe. After meeting the mothers, Ram asked Guru Vasishtha to give the order for the party to camp; at the sage's direction, the townspeople found suitable spots by water and land and settled.
दोनों भाइयों (राम-लक्ष्मण) ने ब्राह्मण-पत्नियों और गुरु-पत्नी के चरणों में प्रणाम किया और सब ने आशीर्वाद दिया। सुमित्राजी से मिले जैसे निर्धन को अपार संपत्ति मिली हो। फिर दोनों भाई जननी (कौसल्या) के चरणों में पड़े — सर्वांग प्रेम से व्याकुल। माँ ने अत्यंत अनुराग से उन्हें छाती से लगाया और नेत्रों से प्रेम के आँसुओं से नहला दिया। उस समय हर्ष और विषाद के मिश्रण को कवि कैसे कहे — जैसे गूँगे को स्वाद मिले। माताओं से मिलकर राम ने गुरु से कहा कि पड़ाव लगाने का आदेश दें। मुनि के आदेश पाकर पुरवासियों ने जल और स्थल देखकर उचित ठिकाने बना लिए।
This is verse 245 of 326 in Ayodhya Kand (अयोध्याकाण्ड), from the section “Bharat-Ram Milap at Chitrakut” of Goswami Tulsidas’ Ramcharitmanas.