Skip to content
Ayodhya Kand · Verse 208

Ayodhya Kand Verse 208

अयोध्याकाण्ड · भरत का संकल्प — चित्रकूट की यात्रा
Verse · मूल पाठ (Devanagari)
सो तुम्हार धनु जीवनु प्राना। भूरिभाग को तुम्हहि समाना ॥ 
यह तम्हार आचरजु न ताता। दसरथ सुअन राम प्रिय भ्राता ॥ 
सुनहु भरत रघुबर मन माहीं। पेम पात्रु तुम्ह सम कोउ नाहीं ॥ 
लखन राम सीतहि अति प्रीती। निसि सब तुम्हहि सराहत बीती ॥ 
जाना मरमु नहात प्रयागा। मगन होहिं तुम्हरें अनुरागा ॥ 
तुम्ह पर अस सनेहु रघुबर कें। सुख जीवन जग जस जड़ नर कें ॥ 
यह न अधिक रघुबीर बड़ाई। प्रनत कुटुंब पाल रघुराई ॥ 
तुम्ह तौ भरत मोर मत एहू। धरें देह जनु राम सनेहू ॥
दो.  तुम्ह कहँ भरत कलंक यह हम सब कहँ उपदेसु। 
      राम भगति रस सिद्धि हित भा यह समउ गनेसु ॥ २०८ ॥
Roman (IAST)
so tumhāra dhanu jīvanu prānā| bhūribhāga ko tumhahi samānā || 
yaha tamhāra ācaraju na tātā| dasaratha suana rāma priya bhrātā || 
sunahu bharata raghubara mana māhīṃ| pema pātru tumha sama kou nāhīṃ || 
lakhana rāma sītahi ati prītī| nisi saba tumhahi sarāhata bītī || 
jānā maramu nahāta prayāgā| magana hohiṃ tumhareṃ anurāgā || 
tumha para asa sanehu raghubara keṃ| sukha jīvana jaga jasa jaḍa़ nara keṃ || 
yaha na adhika raghubīra baḍa़āī| pranata kuṭuṃba pāla raghurāī || 
tumha tau bharata mora mata ehū| dhareṃ deha janu rāma sanehū ||
do.  tumha kaha~ bharata kalaṃka yaha hama saba kaha~ upadesu| 
      rāma bhagati rasa siddhi hita bhā yaha samau ganesu || 208 ||
Simple transliteration
so tumhara dhanu jivanu prana bhuribhaga ko tumhahi samana  
yaha tamhara acaraju na tata dasaratha suana rama priya bhrata  
sunahu bharata raghubara mana mahim pema patru tumha sama kou nahim  
lakhana rama sitahi ati priti nisi saba tumhahi sarahata biti  
jana maramu nahata prayaga magana hohim tumharem anuraga  
tumha para asa sanehu raghubara kem sukha jivana jaga jasa jada़ nara kem  
yaha na adhika raghubira bada़ai pranata kutumba pala raghurai  
tumha tau bharata mora mata ehu dharem deha janu rama sanehu 
do.  tumha kaha~ bharata kalamka yaha hama saba kaha~ upadesu 
      rama bhagati rasa siddhi hita bha yaha samau ganesu  208 
Meaning (English)

Sage Bharadwaj tells Bharat: love for Ram's feet is your wealth, your life, your very breath — who in the world is as fortunate as you? And this is no surprise, for you are Dasharath's son and Ram's beloved brother. He adds: in Ram's heart there is no one as dear as you; Lakshman and Sita spent that entire night praising you. O Bharat, you are as though Ram's own love has taken bodily form.

Meaning (Hindi) · भावार्थ

भरद्वाज कहते हैं — राम चरणों का प्रेम तुम्हारा धन, जीवन और प्राण है; तुम्हारे समान सौभाग्यशाली कौन है? यह कोई आश्चर्य नहीं — तुम दशरथ-पुत्र और राम के प्रिय भाई हो। फिर कहते हैं — राम के मन में तुम्हारे समान प्रेमपात्र कोई नहीं; लक्ष्मण और सीता उस रात भर तुम्हारी ही प्रशंसा करते रहे। भरत, तुम मानो देह धारण किए हुए राम का प्रेम ही हो।

About this verse

This is verse 208 of 326 in Ayodhya Kand (अयोध्याकाण्ड), from the section “Bharat's Resolution & Journey to Chitrakut” of Goswami Tulsidas’ Ramcharitmanas.

Related
What to do next

Recently Accessed

Home

Premium Tools

View All

Trending Topics

Continue Your Spiritual Journey

Explore related Hindu wisdom, daily guidance, and AI-powered answers on VedKosh.

Daily Quiz

रामायण प्रश्नोत्तरी

1/108

किस ऋषि ने राजा दशरथ को पुत्रकामेष्टि यज्ञ करने की सलाह दी?

Independently reviewed for authenticity. Please verify meanings and rituals yourself before following.

Ayodhya Kand Verse 208: so tumhara dhanu jivanu prana bhuribhaga — Meaning | VedKosh