Skip to content
Ayodhya Kand · Verse 133

Ayodhya Kand Verse 133

अयोध्याकाण्ड · भरद्वाज आश्रम और प्रयाग-संगम
Verse · मूल पाठ (Devanagari)
रघुबर कहेउ लखन भल घाटू। करहु कतहुँ अब ठाहर ठाटू ॥ 
लखन दीख पय उतर करारा। चहुँ दिसि फिरेउ धनुष जिमि नारा ॥ 
नदी पनच सर सम दम दाना। सकल कलुष कलि साउज नाना ॥ 
चित्रकूट जनु अचल अहेरी। चुकइ न घात मार मुठभेरी ॥ 
अस कहि लखन ठाउँ देखरावा। थलु बिलोकि रघुबर सुखु पावा ॥ 
रमेउ राम मनु देवन्ह जाना। चले सहित सुर थपति प्रधाना ॥ 
कोल किरात बेष सब आए। रचे परन तृन सदन सुहाए ॥ 
बरनि न जाहि मंजु दुइ साला। एक ललित लघु एक बिसाला ॥
दो.  लखन जानकी सहित प्रभु राजत रुचिर निकेत। 
      सोह मदनु मुनि बेष जनु रति रितुराज समेत ॥ १३३ ॥
Roman (IAST)
raghubara kaheu lakhana bhala ghāṭū| karahu katahu~ aba ṭhāhara ṭhāṭū || 
lakhana dīkha paya utara karārā| cahu~ disi phireu dhanuṣa jimi nārā || 
nadī panaca sara sama dama dānā| sakala kaluṣa kali sāuja nānā || 
citrakūṭa janu acala aherī| cukai na ghāta māra muṭhabherī || 
asa kahi lakhana ṭhāu~ dekharāvā| thalu biloki raghubara sukhu pāvā || 
rameu rāma manu devanha jānā| cale sahita sura thapati pradhānā || 
kola kirāta beṣa saba āe| race parana tṛna sadana suhāe || 
barani na jāhi maṃju dui sālā| eka lalita laghu eka bisālā ||
do.  lakhana jānakī sahita prabhu rājata rucira niketa| 
      soha madanu muni beṣa janu rati riturāja sameta || 133 ||
Simple transliteration
raghubara kaheu lakhana bhala ghatu karahu katahu~ aba thahara thatu  
lakhana dikha paya utara karara cahu~ disi phireu dhanusha jimi nara  
nadi panaca sara sama dama dana sakala kalusha kali sauja nana  
citrakuta janu acala aheri cukai na ghata mara muthabheri  
asa kahi lakhana thau~ dekharava thalu biloki raghubara sukhu pava  
rameu rama manu devanha jana cale sahita sura thapati pradhana  
kola kirata besha saba ae race parana trina sadana suhae  
barani na jahi mamju dui sala eka lalita laghu eka bisala 
do.  lakhana janaki sahita prabhu rajata rucira niketa 
      soha madanu muni besha janu rati rituraja sameta  133 
Meaning (English)

Raghuvir told Lakshman — this ghat is good; make arrangements for our stay somewhere here. Lakshman looked around and saw a high riverbank to the north, curving in all directions like a bowstring. The river itself was like the five senses, its sand representing self-restraint, sense-control and charity; Chitrakut was like a tireless hunter unerring in destroying the army of sins. Having described it thus, Lakshman pointed out the spot; Raghuvir was pleased to see the ground. Knowing Ram's heart had settled here, the gods came with Vishvakarma and built beautiful cottages of leaves and grass. Two huts were made — one small and one large. The Lord Ram, resplendent with Janaki and Lakshman in that lovely dwelling, shone like Kamadeva in a sage's garb with Rati and the king of seasons beside him.

Meaning (Hindi) · भावार्थ

रघुवर ने लक्ष्मण से कहा — यह घाट अच्छा है, अब कहीं ठहरने का प्रबन्ध करो। लक्ष्मण ने देखा — नदी के उत्तर पार एक ऊँचा तट है जो चारों दिशाओं में धनुष की प्रत्यंचा की भाँति घूमा हुआ है। यह नदी पाँच इन्द्रियों जैसी है और शम-दम-दान रूपी बालू से भरी; पाप-सेना का नाश करने में चित्रकूट मानो अचल शिकारी है। यह कहकर लक्ष्मण ने स्थान दिखाया; थल देखकर रघुवर को सुख मिला। राम का मन वहाँ रम गया यह जानकर देवताओं ने विश्वकर्मा को साथ ले सुन्दर पर्ण-तृण के घर बनाए। दो कुटियाँ बनीं — एक छोटी और एक बड़ी। लक्ष्मण और जानकी-सहित प्रभु राम उस सुन्दर निवास में ऐसे शोभित हुए जैसे ऋतुराज और रति-सहित मुनि-वेष में मदन।

About this verse

This is verse 133 of 326 in Ayodhya Kand (अयोध्याकाण्ड), from the section “Bharadvaj Ashram & Prayag Confluence” of Goswami Tulsidas’ Ramcharitmanas.

Related
What to do next

Recently Accessed

Home

Premium Tools

View All

Trending Topics

Continue Your Spiritual Journey

Explore related Hindu wisdom, daily guidance, and AI-powered answers on VedKosh.

Daily Quiz

रामायण प्रश्नोत्तरी

1/108

किस ऋषि ने राजा दशरथ को पुत्रकामेष्टि यज्ञ करने की सलाह दी?

Independently reviewed for authenticity. Please verify meanings and rituals yourself before following.

Ayodhya Kand Verse 133: raghubara kaheu lakhana bhala ghatu — Meaning | VedKosh