Skip to content
Aranya Kand · Verse 43

Aranya Kand Verse 43

अरण्यकाण्ड · शबरी-प्रसंग, नवधा-भक्ति एवं पम्पासरोवर
Verse · मूल पाठ (Devanagari)
सुनहु उदार सहज रघुनायक। सुंदर अगम सुगम बर दायक ॥
देहु एक बर मागउँ स्वामी। जद्यपि जानत अंतरजामी ॥
जानहु मुनि तुम्ह मोर सुभाऊ। जन सन कबहुँ कि करउँ दुराऊ ॥
कवन बस्तु असि प्रिय मोहि लागी। जो मुनिबर न सकहु तुम्ह मागी ॥
जन कहुँ कछु अदेय नहिं मोरें। अस बिस्वास तजहु जनि भोरें ॥
तब नारद बोले हरषाई । अस बर मागउँ करउँ ढिठाई ॥
जद्यपि प्रभु के नाम अनेका। श्रुति कह अधिक एक तें एका ॥
राम सकल नामन्ह ते अधिका। होउ नाथ अघ खग गन बधिका ॥
दो.  राका रजनी भगति तव राम नाम सोइ सोम।
      अपर नाम उडगन बिमल बसुहुँ भगत उर ब्योम ॥ ४२(क) ॥
Roman (IAST)
sunahu udāra sahaja raghunāyaka| suṃdara agama sugama bara dāyaka ||
dehu eka bara māgau~ svāmī| jadyapi jānata aṃtarajāmī ||
jānahu muni tumha mora subhāū| jana sana kabahu~ ki karau~ durāū ||
kavana bastu asi priya mohi lāgī| jo munibara na sakahu tumha māgī ||
jana kahu~ kachu adeya nahiṃ moreṃ| asa bisvāsa tajahu jani bhoreṃ ||
taba nārada bole haraṣāī | asa bara māgau~ karau~ ḍhiṭhāī ||
jadyapi prabhu ke nāma anekā| śruti kaha adhika eka teṃ ekā ||
rāma sakala nāmanha te adhikā| hou nātha agha khaga gana badhikā ||
do.  rākā rajanī bhagati tava rāma nāma soi soma|
      apara nāma uḍagana bimala basuhu~ bhagata ura byoma || 42(ka) ||
Simple transliteration
sunahu udara sahaja raghunayaka sumdara agama sugama bara dayaka 
dehu eka bara magau~ svami jadyapi janata amtarajami 
janahu muni tumha mora subhau jana sana kabahu~ ki karau~ durau 
kavana bastu asi priya mohi lagi jo munibara na sakahu tumha magi 
jana kahu~ kachu adeya nahim morem asa bisvasa tajahu jani bhorem 
taba narada bole harashai  asa bara magau~ karau~ dhithai 
jadyapi prabhu ke nama aneka shruti kaha adhika eka tem eka 
rama sakala namanha te adhika hou natha agha khaga gana badhika 
do.  raka rajani bhagati tava rama nama soi soma
      apara nama udagana bimala basuhu~ bhagata ura byoma  42(ka) 
Meaning (English)

Ram bathed in that supremely beautiful lake and experienced great joy, then sat with Lakshman in the shade of a fine tree. Gods and sages arrived, offered their praises, and departed to their own abodes. Narada, observing from a distance, saw Ram seated as though in the ache of separation; he thought: 'The Lord bears so much sorrow having accepted my curse — such an opportunity to serve him will not come again.' With this thought, he came with his veena and sang Ram's story in a gentle voice; Ram rose and embraced him again and again, while Lakshman reverently washed the sage's feet.

Meaning (Hindi) · भावार्थ

राम ने उस अत्यन्त सुन्दर सरोवर में स्नान किया और परम सुख पाया; सुन्दर वृक्ष-छाया में अनुज-सहित विराजे। तब देव और मुनि आए, स्तुति करके अपने धाम चले गए। नारद ने दूर से देखा कि प्रभु विरहवंत-से बैठे हैं; उनके मन में आया — 'मेरे शाप को स्वीकार करके प्रभु नाना दुख सह रहे हैं, ऐसा अवसर फिर न होगा।' यह सोचकर वे वीणा लिए आए, मृदु वाणी से राम-चरित गाए; राम ने उन्हें उठाकर बार-बार हृदय से लगाया और लक्ष्मण ने आदर के साथ उनके चरण पखारे।

About this verse

This is verse 43 of 48 in Aranya Kand (अरण्यकाण्ड), from the section “Shabari, Navadha Bhakti & Pampasarovar” of Goswami Tulsidas’ Ramcharitmanas.

Related
What to do next

Recently Accessed

Home

Premium Tools

View All

Trending Topics

Continue Your Spiritual Journey

Explore related Hindu wisdom, daily guidance, and AI-powered answers on VedKosh.

Daily Quiz

रामायण प्रश्नोत्तरी

1/108

किस ऋषि ने राजा दशरथ को पुत्रकामेष्टि यज्ञ करने की सलाह दी?

Independently reviewed for authenticity. Please verify meanings and rituals yourself before following.

Aranya Kand Verse 43: sunahu udara sahaja raghunayaka sumdara — Meaning | VedKosh