Skip to content
Aranya Kand · Verse 26

Aranya Kand Verse 26

अरण्यकाण्ड · रावण-कुमंत्रणा, मारीच-वध एवं सीता-हरण
Verse · मूल पाठ (Devanagari)
जाहु भवन कुल कुसल बिचारी। सुनत जरा दीन्हिसि बहु गारी ॥
गुरु जिमि मूढ़ करसि मम बोधा। कहु जग मोहि समान को जोधा ॥
तब मारीच हृदयँ अनुमाना। नवहि बिरोधें नहिं कल्याना ॥
सस्त्री मर्मी प्रभु सठ धनी। बैद बंदि कबि भानस गुनी ॥
उभय भाँति देखा निज मरना। तब ताकिसि रघुनायक सरना ॥
उतरु देत मोहि बधब अभागें। कस न मरौं रघुपति सर लागें ॥
अस जियँ जानि दसानन संगा। चला राम पद प्रेम अभंगा ॥
मन अति हरष जनाव न तेही। आजु देखिहउँ परम सनेही ॥

 छं.   निज परम प्रीतम देखि लोचन सुफल करि सुख पाइहौं।
      श्री सहित अनुज समेत कृपानिकेत पद मन लाइहौं ॥
      निर्बान दायक क्रोध जा कर भगति अबसहि बसकरी।
      निज पानि सर संधानि सो मोहि बधिहि सुखसागर हरी ॥
दो.  मम पाछें धर धावत धरें सरासन बान।
      फिरि फिरि प्रभुहि बिलोकिहउँ धन्य न मो सम आन ॥ २६ ॥
Roman (IAST)
jāhu bhavana kula kusala bicārī| sunata jarā dīnhisi bahu gārī ||
guru jimi mūḍha़ karasi mama bodhā| kahu jaga mohi samāna ko jodhā ||
taba mārīca hṛdaya~ anumānā| navahi birodheṃ nahiṃ kalyānā ||
sastrī marmī prabhu saṭha dhanī| baida baṃdi kabi bhānasa gunī ||
ubhaya bhā~ti dekhā nija maranā| taba tākisi raghunāyaka saranā ||
utaru deta mohi badhaba abhāgeṃ| kasa na marauṃ raghupati sara lāgeṃ ||
asa jiya~ jāni dasānana saṃgā| calā rāma pada prema abhaṃgā ||
mana ati haraṣa janāva na tehī| āju dekhihau~ parama sanehī ||

 chaṃ.   nija parama prītama dekhi locana suphala kari sukha pāihauṃ|
      śrī sahita anuja sameta kṛpāniketa pada mana lāihauṃ ||
      nirbāna dāyaka krodha jā kara bhagati abasahi basakarī|
      nija pāni sara saṃdhāni so mohi badhihi sukhasāgara harī ||
do.  mama pācheṃ dhara dhāvata dhareṃ sarāsana bāna|
      phiri phiri prabhuhi bilokihau~ dhanya na mo sama āna || 26 ||
Simple transliteration
jahu bhavana kula kusala bicari sunata jara dinhisi bahu gari 
guru jimi mudha़ karasi mama bodha kahu jaga mohi samana ko jodha 
taba marica hridaya~ anumana navahi birodhem nahim kalyana 
sastri marmi prabhu satha dhani baida bamdi kabi bhanasa guni 
ubhaya bha~ti dekha nija marana taba takisi raghunayaka sarana 
utaru deta mohi badhaba abhagem kasa na maraum raghupati sara lagem 
asa jiya~ jani dasanana samga cala rama pada prema abhamga 
mana ati harasha janava na tehi aju dekhihau~ parama sanehi 

 cham.   nija parama pritama dekhi locana suphala kari sukha paihaum
      shri sahita anuja sameta kripaniketa pada mana laihaum 
      nirbana dayaka krodha ja kara bhagati abasahi basakari
      nija pani sara samdhani so mohi badhihi sukhasagara hari 
do.  mama pachem dhara dhavata dharem sarasana bana
      phiri phiri prabhuhi bilokihau~ dhanya na mo sama ana  26 
Meaning (English)

When Maricha advised Ravana to return home, Ravana heaped abuse upon him and mocked him for preaching like a teacher; Maricha then reflected inwardly — opposing an armed, cunning, foolish and wealthy master leads to no good outcome. He saw death staring at him from both sides; he reasoned — whether I die at Ravana's hand or at Ram's arrow, it is far better to die struck by Ram's arrow. With this resolve, cherishing love for Ram's feet in his heart, he set out alongside Ravana.

Meaning (Hindi) · भावार्थ

मारीच ने रावण को घर लौट जाने की सलाह दी तो रावण ने उसे बहुत गालियाँ दीं और कहा कि तू गुरु की तरह मुझे उपदेश दे रहा है; मारीच ने तब हृदय में विचार किया — शस्त्रधारी, रहस्यवेत्ता, मूर्ख और धनी स्वामी का विरोध करना कल्याणकारी नहीं। उसे दोनों ओर से अपना मृत्यु दिखाई दी; उसने सोचा — रावण के कहने से मरूँगा या राम के बाण से, तो भला राम के बाण से मरना श्रेयस्कर है। इसी संकल्प से वह राम-चरण-प्रेम को हृदय में धारण कर रावण के साथ चल पड़ा।

About this verse

This is verse 26 of 48 in Aranya Kand (अरण्यकाण्ड), from the section “Ravana's Plot, Maricha & Sita Haran” of Goswami Tulsidas’ Ramcharitmanas.

Related
What to do next

Recently Accessed

Home

Premium Tools

View All

Trending Topics

Continue Your Spiritual Journey

Explore related Hindu wisdom, daily guidance, and AI-powered answers on VedKosh.

Daily Quiz

रामायण प्रश्नोत्तरी

1/108

किस ऋषि ने राजा दशरथ को पुत्रकामेष्टि यज्ञ करने की सलाह दी?

Independently reviewed for authenticity. Please verify meanings and rituals yourself before following.

Aranya Kand Verse 26: jahu bhavana kula kusala bicari sunata — Meaning | VedKosh