स्तोत्रम् | शंकराचार्य
कनकधारा स्तोत्रम्
— आदि शंकराचार्य रचित — स्वर्ण वर्षा स्तोत्र
उत्पत्ति कथा
आदि शंकराचार्य एक बार एक गरीब ब्राह्मण विधवा के घर भिक्षा माँगने गए। उसके पास केवल एक सूखा आंवला था जो उसने श्रद्धा से दे दिया। शंकराचार्य ने माँ लक्ष्मी की स्तुति में इस स्तोत्र का पाठ किया — और माँ ने उस घर पर सोने के आंवलों की वर्षा कर दी।
संपूर्ण कनकधारा स्तोत्रम् (21 श्लोक)
संस्कृत मूल पाठ — आदि शंकराचार्य
॥ 1 ॥
अङ्गं हरेः पुलकभूषणमाश्रयन्ती भृङ्गाङ्गनेव मुकुलाभरणं तमालम्। अङ्गीकृताखिलविभूतिरपाङ्गलीला माङ्गल्यदास्तु मम मङ्गलदेवतायाः॥
॥ 2 ॥
मुग्धा मुहुर्विदधती वदने मुरारेः प्रेमत्रपाप्रणिहितानि गतागतानि। माला दृशोर्मधुकरीव महोत्पले या सा मे श्रियं दिशतु सागरसम्भवायाः॥
॥ 3 ॥
आमीलिताक्षमधिगम्य मुदा मुकुन्दम् आनन्दकन्दमनिमेषमनङ्गतन्त्रम्। आकेकरस्थितकनीनिकपक्ष्मनेत्रं भूत्यै भवेन्मम भुजङ्गशयाङ्गनायाः॥
॥ 4 ॥
बाह्वन्तरे मधुजितः श्रितकौस्तुभे या हारावलीव हरिनीलमयी विभाति। कामप्रदा भगवतोऽपि कटाक्षमाला कल्याणमावहतु मे कमलालयायाः॥
॥ 5 ॥
कालाम्बुदालिललितोरसि कैटभारेः धाराधरे स्फुरति या तडिदङ्गनेव। मातुस्समस्तजगतां महनीयमूर्तिः भद्राणि मे दिशतु भार्गवनन्दनायाः॥
॥ 6 ॥
प्राप्तं पदं प्रथमतः खलु यत्प्रभावात् माङ्गल्यभाजि मधुमाथिनि मन्मथेन। मय्यापतेत्तदिह मन्थरमीक्षणार्धं मन्दालसं च मकरालयकन्यकायाः॥
॥ 7 ॥
विश्वामरेन्द्रपदविभ्रमदानदक्षं आनन्दहेतुरधिकं मुरविद्विषोऽपि। ईषन्निषीदतु मयि क्षणमीक्षणार्धं इन्दीवरोदरसहोदरमिन्दिरायाः॥
॥ 8 ॥
इष्टा विशिष्टमतयोऽपि यया दयार्द्र- दृष्ट्या त्रिविष्टपदशां सुलभं लभन्ते। दृष्टिः प्रहृष्टकमलोदरदीप्तिरिष्टां पुष्टिं कृषीष्ट मम पुष्करविष्टरायाः॥
॥ 9 ॥
गीर्देवतेति गरुडध्वजसुन्दरीति शाकम्भरीति शशिशेखरवल्लभेति। सृष्टिस्थितिप्रलयकेलिषु संस्थितायै तस्यै नमस्त्रिभुवनैकगुरोस्तरुण्यै॥
॥ 10 ॥
श्रुत्यै नमोऽस्तु शुभकर्मफलप्रसूत्यै रत्यै नमोऽस्तु रमणीयगुणार्णवायै। शक्त्यै नमोऽस्तु शतपत्रनिकेतनायै पुष्ट्यै नमोऽस्तु पुरुषोत्तमवल्लभायै॥
॥ 11 ॥
नमोऽस्तु नालीकनिभाननायै नमोऽस्तु दुग्धोदधिजन्मभूम्यै। नमोऽस्तु सोमामृतसोदरायै नमोऽस्तु नारायणवल्लभायै॥
॥ 12 ॥
नमोऽस्तु हेमाम्बुजपीठिकायै नमोऽस्तु भूमण्डलनायिकायै। नमोऽस्तु देवादिदयापरायै नमोऽस्तु शार्ङ्गायुधवल्लभायै॥
॥ 13 ॥
नमोऽस्तु देव्यै भृगुनन्दनायै नमोऽस्तु विष्णोरुरसि स्थितायै। नमोऽस्तु लक्ष्म्यै कमलालयायै नमोऽस्तु दामोदरवल्लभायै॥
॥ 14 ॥
नमोऽस्तु कान्त्यै कमलेक्षणायै नमोऽस्तु भूत्यै भुवनप्रसूत्यै। नमोऽस्तु देवादिभिरर्चितायै नमोऽस्तु नन्दात्मजवल्लभायै॥
॥ 15 ॥
सम्पत्कराणि सकलेन्द्रियनन्दनानि साम्राज्यदानविभवानि सरोरुहाक्षि। त्वद्वन्दनानि दुरिताहरणोद्यतानि मामेव मातरनिशं कलयन्तु मान्ये॥
॥ 16 ॥
यत्कटाक्षसमुपासनाविधिः सेवकस्य सकलार्थसम्पदः। सन्तनोति वचनाङ्गमानसैः त्वां मुरारिहृदयेश्वरीं भजे॥
॥ 17 ॥
सरसिजनिलये सरोजहस्ते धवलतमांशुकगन्धमाल्यशोभे। भगवति हरिवल्लभे मनोज्ञे त्रिभुवनभूतिकरि प्रसीद मह्यम्॥
॥ 18 ॥
दिग्धस्तिभिः कनककुम्भमुखावसृष्ट- स्वर्वाहिनीविमलचारुजलाभिषेकम्। प्रत्यग्रमत्तमधुकैटभसूदनश्री- रन्तर्द्वयी मम स्तुतिमुपैतु लक्ष्मीः॥
॥ 19 ॥
तव त्रिलोकीतिलकस्य विष्णोर- त्युत्कटां कुर्वती वक्षसि वासम्। भवन्ति नूनमुपयान्ति सर्वे तदर्पितानां पदपद्ममेव॥
॥ 20 ॥
कलावल्लभस्य कलाधरमौलेः कलानाथकान्ते कलाप्रिये नित्यम्। कलामम्ब कल्याणकरी भव मह्यं कनकधाराप्रवाहं करोतु॥
॥ 21 ॥
प्रदीपज्वालाभिः सन्तताभिः सुपूजिता सकलभूषणभूषिता। विचित्ररत्नाभरणैर्विराजिता सदा मम संपत्करी भव श्रीः॥
सर्वोत्तम पाठ समय
शुक्रवार प्रदोष काल
सूर्यास्त के 1.5 घंटे बाद — सर्वोत्तम समय
अक्षय तृतीया
अक्षय तृतीया पर पाठ — वर्षभर फलदायी
प्रातः 6-8 बजे
प्रातःकाल स्नान के बाद — दैनिक पाठ
पूर्णिमा
प्रत्येक पूर्णिमा को 21 बार — विशेष फल
कनकधारा के फल
- ✦धन और सम्पत्ति की प्राप्ति — विशेषतः अक्षय तृतीया के बाद
- ✦व्यापार में घाटे और वित्तीय संकट से मुक्ति
- ✦शुक्रवार को पाठ करने से शुक्र कृपा में असाधारण वृद्धि
- ✦गरीबी और अभाव से स्थायी मुक्ति
- ✦परिवार में सुख-समृद्धि और माँ लक्ष्मी का स्थायी वास