📜 বিজ্ঞানৰ কৌতুহল পবিত্ৰ গ্ৰন্থৰ বিষয়ে তথ্য

ভাগৱত ৭০০ শ্লোকযুক্ত এখন পুথি মহাভাৰতৰ অংশ। কুৰুক্ষেত্ৰৰ যুদ্ধক্ষেত্ৰত ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণ আৰু অৰ্জুনৰ সংলাপ। ইয়াত ধৰ্ম, কৰ্ম, ভক্তি আৰু আত্ম উপলব্ধিৰ পথ ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এইটোৱেই বৈদিক জ্ঞানৰ সাৰমৰ্ম বুলি গণ্য কৰা হয়।

চাৰিখন বেদ হ’ল- ঋগবেদ (জ্ঞানৰ সূক্ত), যজুৰ্বেদ (যজ্ঞৰ জ্ঞান), সমবেদ (সংগীতৰ জ্ঞান), আৰু অথৰ্ববেদ (দৈনন্দিন জীৱন আৰু চিকিৎসাৰ জ্ঞান)। এইবোৰ হিন্দু ধৰ্মৰ আটাইতকৈ পুৰণি গ্ৰন্থ, যিবোৰ বৈদিক সংস্কৃতত ৰচিত।

মহৰ্ষি বাল্মিকীৰ দ্বাৰা ৰচিত ৰামায়ণত ভগৱান ৰামৰ জীৱন—তেওঁৰ নিৰ্বাসন, ৰাৱণে সীতাক অপহৰণ, হনুমান আৰু বান্দৰ সৈন্যৰ সৈতে তেওঁৰ বন্ধুত্ব, সীতাৰ উদ্ধাৰ আৰু ৰাম অযোধ্যালৈ ঘূৰি অহাৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত ধৰ্ম, কৰ্তব্য আৰু আদৰ্শ আচৰণৰ শিক্ষা দিয়া হয়।

মহৰ্ষি ব্যাস ৰচনা মহাভাৰত হৈছে এক লাখৰো অধিক পদ্য থকা বিশ্বৰ আটাইতকৈ দীঘলীয়া মহাকাব্য। কুৰুক্ষেত্ৰৰ মহাযুদ্ধৰ সৈতে সামৰণি পৰা পাণ্ডৱ আৰু কৌৰৱৰ কাহিনী। ইয়াত ভাগৱতৰ যোগেদি ধৰ্মৰ ব্যাখ্যা আৰু বহুতো উপনাম সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে।

উপনিষদ হৈছে দাৰ্শনিক গ্ৰন্থ যিয়ে বেদ (বেদন্ত)ৰ অন্তিম অংশ গঠন কৰে। ১০৮ টা উপনিষদ আছে, ইয়াৰে ১০-১৩ টা উপনিষদ প্ৰধান বুলি গণ্য কৰা হয়। এইবোৰত ব্ৰহ্মা (সাৰ্বজনীন আত্মা), আত্মন (ব্যক্তিগত আত্মা), কৰ্ম আৰু মোক্ষৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। বিখ্যাত উপনিষদ ঈশ, কেন, কাঠ আৰু মুণ্ডক।

১৮ মহাপুৰাণ হৈছে মহৰ্ষি ব্যাসৰ দ্বাৰা ৰচিত প্ৰাচীন গ্ৰন্থ। ইয়াৰ ভিতৰত বিষ্ণু পুৰাণ, ভাগৱত পুৰাণ, শিৱ পুৰাণ, গৰুদ পুৰাণ, মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণ আদি।ইয়াৰ ভিতৰত দেৱতাৰ কাহিনী, সৃষ্টি বিজ্ঞান, বংশাৱলী আৰু ধৰ্মীয় শিক্ষাসমূহ সহজ আখ্যান ৰূপত সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে।

সুন্দৰকান্দ হৈছে বাল্মিকী ৰামায়ণৰ পঞ্চম অধ্যায় আৰু ৰামচৰিতমানসৰ সৰ্বাধিক পঢ়া অংশ। ইয়াত হনুমানৰ লংকা যাত্ৰা, সীতাৰ সৈতে হোৱা সাক্ষাৎ আৰু লংকা দহনৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। সুন্দৰকাণ্ড আবৃত্তি কৰি বাধা দূৰ হয় আৰু ইচ্ছা পূৰণ হয়।

ৰামচৰিতমানস হৈছে ষোড়শ শতিকাত গোস্বামী তুলসীদাসে আৱাধি হিন্দীত ৰচিত ৰামায়ণৰ পুনৰাবৃত্তি। ইয়াত সাতটা কাণ্ড আছে আৰু উত্তৰ ভাৰতৰ ৰাম কাহিনীৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় সংস্কৰণ, ৰাম কাহিনী আৰু অখণ্ড পথত পঢ়া।

ভগৱান বিষ্ণু, বিশেষকৈ ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ অৱতাৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা ১৮ টা মহাপুৰাণৰ ভিতৰত ভাগৱত পুৰাণ অন্যতম। ইয়াৰ দশম কণ্টো, য’ত কৃষ্ণৰ শৈশৱৰ খেলা-ধূলাসমূহ সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে, আটাইতকৈ প্ৰিয়। ভাগৱত সপ্ত (৭ দিনীয়া আবৃত্তি) এক জনপ্ৰিয় ভক্তি প্ৰথা।

ভাগৱত ১৮টা অধ্যায় আৰু ৭০০টা পদ আছে। প্ৰতিটো অধ্যায়ক যোগ বুলি কোৱা হয়। প্ৰধান অধ্যায়সমূহৰ ভিতৰত আছে অধ্যায় ২ (সাংখ্যাযোগ—আত্মাৰ স্বভাৱ), অধ্যায় ১১ (বিশ্বৰূপ দৰ্শন) আৰু অধ্যায় ১২ (ভক্তি যোগ)।

ছয়টা দৰ্শন হ’ল- ন্যায় (যুক্তি), বৈশেশিক (পৰমাণুবাদ), সাংখ্য (উপাদান গণনা), যোগ (অনুশাসন), মিমামস (আচাৰ-ব্যৱহাৰ) আৰু বেদান্ত (বেদৰ অন্ত)। প্ৰত্যেকেই বাস্তৱক বুজিবলৈ আৰু পৰিত্ৰাণ লাভৰ এক অনন্য পথ আগবঢ়ায়।

মনুস্মৃতি (Laws of Manu) হৈছে মানৱ জাতিৰ পূৰ্বপুৰুষ মনুৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এক প্ৰাচীন আইনী গ্ৰন্থ। ইয়াত সামাজিক কৰ্তব্য, আইন, শাসন আৰু নৈতিক আচৰণৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ঐতিহাসিকভাৱে প্ৰভাৱশালী হোৱাৰ পিছতো ইয়াৰ বহু নিয়ম বিতৰ্কিত আৰু সেই সময়ৰ প্ৰেক্ষাপটত বিবেচনা কৰা হয়।

যোগসূত্ৰসমূহ হৈছে মহৰ্ষি পতঞ্জলিৰ ১৯৬ খন সূত্ৰৰ সংকলন য'ত যোগৰ আঠটা অংগ (অষ্টংগ যোগ)ৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে: যম, নিয়ম, আসন, প্ৰাণায়াম, প্ৰত্যহৰ, ধৰণ, ধ্যান আৰু সমাধি। এইটোৱেই হৈছে ৰাজ্যযোগৰ মূল গ্ৰন্থ।

গৰুদ পুৰাণ ভগৱান বিষ্ণু আৰু গৰুদাৰ সংলাপ। মৃত্যুৰ পিছৰ জীৱন, আত্মাৰ যাত্ৰা, স্বৰ্গ, নৰক আৰু মৃতকৰ বাবে কৰা ৰীতি-নীতিৰ বিশদ বৰ্ণনাৰ বাবে ইয়াত জনাজাত। পৰম্পৰাগতভাৱে শোকৰ সময়ত ইয়াক আবৃত্তি কৰা হয়।

অৰণ্যক হৈছে বৈদিক গ্ৰন্থ যিবোৰ বন তপস্বীৰ বাবে লিখা হৈছিল। এইবোৰেই হৈছে আচাৰ-ব্যৱহাৰমূলক ব্ৰাহ্মণ আৰু দাৰ্শনিক উপনিষদৰ মাজৰ সেতু। এইবোৰত ধ্যান আৰু আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ প্ৰতীকী ব্যাখ্যা আছে, যিয়ে সাধকসকলক আভ্যন্তৰীণ আধ্যাত্মিক অনুশীলনৰ দিশত পথ প্ৰদৰ্শন কৰে।

মাৰ্কণ্ডেয় পুৰাণৰ ৭০০ শ্লোকযুক্ত এখন গ্ৰন্থ দেৱী মাহাত্ম্য য'ত দেৱী দুৰ্গাৰ মহিমাৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত মহিষাসুৰ, ৰক্তবীজ আৰু শুম্ভ-নিশুম্ভৰ সৈতে তেওঁৰ যুদ্ধৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। নৱৰাত্ৰিৰ সময়ত ইয়াক পাঠ কৰা হয় আৰু ই শাক্ত সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰধান শাস্ত্ৰ।

বিষ্ণু সহস্ৰানাম হৈছে মহাভাৰতৰ অনুষাসন পৰ্বত পোৱা ভগৱান বিষ্ণুৰ ১০০০ নামৰ তালিকা। ভীষ্ম পীতমহে যুধিষ্ঠিৰক এই কথা বর্ণনা কৰিছিল। দৈনিক আবৃত্তিই আধ্যাত্মিক গুণ, নিৰাপত্তা আৰু শান্তি আনে।

স্মৃতি "স্মৃত" গ্ৰন্থ, আনহাতে শ্ৰুতি (বেদ) "শুনা"। ইয়াৰ ভিতৰত মনুস্মৃতি, যাজ্ঞবলক্য স্মৃতি আৰু নাৰদ স্মৃতি আদি শাস্ত্ৰ আদি। এইবোৰে বিভিন্ন বয়স আৰু প্ৰসংগৰ বাবে সামাজিক নিয়ম, কৰ্তব্য আৰু আচৰণ নিৰ্ধাৰণ কৰে।

সম্ৰাট চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্যৰ উপদেষ্টা কৌটিল্য (চাণক্য)ৰ দ্বাৰা ৰচিত ৰাজনীতি, অৰ্থনীতি আৰু সামৰিক কৌশল সম্পৰ্কীয় এখন প্ৰাচীন গ্ৰন্থ অৰ্থশাস্ত্ৰ। ধৰ্মীয় গ্ৰন্থ নহ’লেও ই শাসন ব্যৱস্থাৰ ধৰ্মীয় নীতিসমূহ প্ৰতিফলিত কৰে আৰু প্ৰাচীন ভাৰতীয় ৰাজনৈতিক চিন্তাধাৰাৰ এক অমূল্য পথ প্ৰদৰ্শক।

হনুমান চালিছা হৈছে তুলসীদাসৰ দ্বাৰা ৰচিত ভগৱান হনুমানৰ প্ৰশংসাত ৪০টা চতুৰ্থাংশৰ ভক্তিমূলক গীত। এইটোৱেই হৈছে বিশ্বৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ বেছি আবৃত্তি হোৱা হিন্দু প্ৰাৰ্থনা। ইয়াৰ আবৃত্তি কৰিলে হনুমান জীৰ সাহস, অশুভৰ পৰা ৰক্ষা আৰু আশীৰ্বাদ পোৱা যায়।

শ্ৰুতি ("যি শুনা গৈছিল") বেদ বুলি কোৱা হয়, যিবোৰ প্ৰাচীন ঋষিসকলৰ ওচৰত ঐশ্বৰিকভাৱে প্ৰকাশ পাইছিল। স্মৃতি ("যিটো স্মৰণ কৰা হয়")ত মহাকাব্য, পুৰাণ আৰু ধৰ্মশাস্ত্ৰ আদি মানৱসৃষ্ট গ্ৰন্থসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। দুয়োৰে মাজত সংঘাতৰ সৃষ্টি হ’লে শ্ৰুতিৰ কৰ্তৃত্ব অধিক বুলি গণ্য কৰা হয়।

বেদ বুজিবলৈ ছয়খন বেদাংগ সহায়ক শাস্ত্ৰ: শিক্ষা (ধ্বনিবিজ্ঞান), ছন্দ (পদ্য), ব্যাকৰণ, নিৰুক্ত (ব্যুৎপত্তি), কল্পনা (আচাৰ-ব্যৱহাৰ), আৰু জ্যোতিষ (জ্যোতিষ)। শুদ্ধ বৈদিক অধ্যয়ন আৰু আবৃত্তিৰ বাবে এইবোৰ অপৰিহাৰ্য।

বিবেকচুদামণি ("বিবেচনাৰ শ্ৰেষ্ঠ মণি") আদি শংকৰাচাৰ্যৰ ৫৮০টা পদৰ দাৰ্শনিক কবিতা। ইয়াত গুৰু আৰু আকাংক্ষীৰ মাজত হোৱা আলোচনাৰ জৰিয়তে অদ্বৈত বেদান্ত—ব্ৰহ্ম আৰু আত্মাৰ অদ্বিতীয় স্বৰূপ—শকোৱা হয়।

শিৱ পুৰাণ ভগৱান শিৱক উৎসৰ্গিত ১৮ টা মহাপুৰাণৰ ভিতৰত অন্যতম। ইয়াত শিৱৰ বিবাহ, জ্যোতিৰ্লিংগৰ উৎপত্তি, সতী আৰু দক্ষৰ কাহিনী আৰু শিৱ পূজাৰ গুৰুত্বৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। শিৱৰাত্ৰিত ইয়াৰ আবৃত্তি বিশেষভাৱে শুভ বুলি গণ্য কৰা হয়।

ব্ৰাহ্মণ্য গ্ৰন্থসমূহ হৈছে বৈদিক গদ্য গ্ৰন্থ য'ত সংহিতাৰ স্তৱ আৰু ৰীতি-নীতিৰ ব্যাখ্যা কৰা হয়। প্ৰতিখন বেদৰ নিজস্ব ব্ৰাহ্মণ্য গ্ৰন্থ আছে — যেনে শতপথ ব্ৰাহ্মণ (যজুৰ্বেদ) আৰু আইতাৰেয় ব্ৰাহ্মণ (ঋগবেদ)। এইবোৰ হৈছে আচাৰ-ব্যৱহাৰ আৰু দাৰ্শনিক অৰ্থৰ মাজত সেতু।