🪔 সংস্কৃতি আৰু উদযাপন ভাৰতৰ জীৱন্ত পৰম্পৰা

দীপাৱলী হৈছে পোহৰৰ উৎসৱ, ১৪ বছৰ নিৰ্বাসনৰ অন্তত ভগৱান ৰামৰ অযোধ্যালৈ উভতি অহাৰ উদযাপন। এই ক্ষেত্ৰত লক্ষ্মী দেৱীকো সমৃদ্ধিৰ বাবে পূজা কৰা হয়। মানুহে লেম্প জ্বলাই, ফটা ফাটি, মিঠাই বিতৰণ কৰি লক্ষ্মী-গণেশ পূজা কৰে। ধনতেৰাছৰ পৰা ভাই দুজলৈকে পাঁচ দিন চলি থাকে।

হোলী হৈছে ৰঙৰ উৎসৱ, অশুভৰ ওপৰত ভালৰ জয় (প্ৰহ্লাদৰ হোলিকাৰ দিনা) আৰু ৰাধা-কৃষ্ণৰ ঐশ্বৰিক প্ৰেম। হোলিকা দাহনৰ নিশা অগ্নি জ্বলোৱা হয়। পিছদিনা মানুহে ৰং আৰু গুলালৰ সৈতে খেলে, নাচে আৰু ভোজ খায়। ই বসন্তৰ আগমনৰ প্ৰতীক।

নৱৰাত্ৰি হৈছে দেৱী দুৰ্গাৰ নটা ৰূপ (নৱদুৰ্গা)ৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত নটা নিশাৰ উৎসৱ। বছৰত দুবাৰকৈ পালন কৰা হয় — চৈত্ৰা নৱৰাত্ৰি (বসন্ত) আৰু শৰদ নৱৰাত্ৰি (শৰৎ)। ভক্তসকলে প্ৰতিদিনে ৰোজা পালন কৰি গৰ্বা/দণ্ডিয়া কৰে আৰু দেৱীৰ এক বেলেগ ৰূপ পূজা কৰে।

গণেশ চতুৰ্থী ভগৱান গণেশৰ জন্মৰ উদযাপন। ১-১০ দিনৰ বাবে ঘৰ আৰু ৰাজহুৱা পণ্ডলত মাটিৰ গণেশৰ মূৰ্তি স্থাপন কৰা হয়। মহোৎসৱৰ সামৰণি পৰে গণেশ বিসৰ্জন – মূৰ্তিবোৰ পানীত বিসৰ্জন। মুম্বাইৰ উদযাপন বিশেষভাৱে ভৱিষ্যৎ।

মকৰ সংক্ৰান্তিৰ দ্বাৰা সূৰ্য্যৰ মকৰ ৰাশিত প্ৰৱেশ, দীঘলীয়া দিনৰ আৰম্ভণি। সৌৰ পঞ্জিকা (১৪/১৫ জানুৱাৰী)ৰ ভিত্তিত হিন্দুসকলৰ কেইটামান উৎসৱৰ ভিতৰত ই অন্যতম। ইয়াক তামিলনাডুত পংগল, পঞ্জাৱত লোহৰী আৰু গুজৰাটত উত্তৰায়ণ (ঘুৰি উৰুৱাই) হিচাপে পালন কৰা হয়।

জন্মাষ্টমী হৈছে ভদ্ৰপদ কৃষ্ণ পক্ষৰ অষ্টমীত মাজনিশা ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ জন্ম। ভক্তসকলে ব্ৰত পালন কৰে, ভজন গায়, কৃষ্ণ লীলা প্ৰণয়ন কৰে আৰু দহী হাণ্ডী ভাঙে – যিটো মহাৰাষ্ট্ৰত বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয়।

ৰক্ষা বন্ধন হৈছে ভাতৃ-ভগ্নীৰ বন্ধনৰ উৎসৱ। ভগ্নীসকলে ভাতৃৰ হাতৰ কব্জিত পবিত্ৰ সূতা (ৰাখী) বান্ধি তেওঁৰ মংগল কামনা কৰে। ভাই-ভনীসকলে নিজৰ ভনীয়েকক ৰক্ষা কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি লয় আৰু উপহাৰ দিয়ে। শ্ৰৱণ মাহৰ পূৰ্ণিমাৰ দিনা পালন কৰা হয়।

মূলতঃ বিহাৰ, ঝাৰখণ্ড আৰু পূব উত্তৰ প্ৰদেশত উদযাপন কৰা চঠ পূজা ভগৱান সূৰ্য্য আৰু ছঠী মাইয়াৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত চাৰিদিনীয়া উৎসৱ। ভক্তসকলে ৩৬ ঘণ্টীয়া নিৰ্জলা উপবাস পালন কৰি সূৰ্য্য উদয় আৰু সূৰ্যাস্তৰ সময়ত নদীত থিয় হৈ সূৰ্য্যক অৰ্ঘ্য আগবঢ়ায়।

ফালগুন মাহৰ কৃষ্ণ পক্ষৰ চতুৰ্দশীত মহাশিৱৰাত্ৰি ("শিৱৰ মহাৰাতি") পালন কৰা হয়। ভক্তসকলে ৰোজা পালন কৰি গোটেই ৰাতি সজাগ কৰি শিৱলিংগক গাখীৰ, পানী, বেলপাত আৰু ফুল আগবঢ়ায়। এই নিশা শিৱই তাণ্ডৱ নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰিছিল।

দুৰ্গা পূজা হৈছে পশ্চিম বংগ আৰু পূব ভাৰতৰ এক প্ৰধান উৎসৱ যিয়ে মহিষাসুৰৰ ওপৰত দেৱী দুৰ্গাৰ বিজয় উদযাপন কৰে। কলাত্মক ভাস্কৰ্য্যৰে গ্ৰেণ্ড পণ্ডেল স্থাপন কৰা হয়। ষষ্ঠীৰ পৰা দশমীলৈকে (নৱৰাত্ৰিৰ ৬ তাৰিখৰ পৰা দশম দিনলৈ) চলি থকা এই উৎসৱৰ অন্ত পৰে সিন্দুৰ খেলা আৰু মূৰ্তি বিসৰ্জনেৰে।

ৰাৱণৰ ওপৰত ভগৱান ৰামৰ বিজয় আৰু অশুভৰ ওপৰত ভালৰ জয়ৰ উদযাপন হৈছে দশেৰা। ৰাৱণ, মেঘনাদ আৰু কুম্ভকৰ্ণৰ প্ৰতিমূৰ্তি দাহ কৰা হয়। দক্ষিণ ভাৰতত মহিষাসুৰৰ ওপৰত দেৱী চামুণ্ডেশ্বৰীৰ বিজয়। মহীশূৰৰ দশেৰা বিশ্ববিখ্যাত।

ওনাম হৈছে কেৰালাৰ শস্য চপোৱা উৎসৱ, য'ত কিংবদন্তি ৰজা মহাবলীৰ প্ৰত্যাৱৰ্তন উদযাপন কৰা হয়। ইয়াত পূকালম (ফুলৰ ৰঙালী), ওনাসাদ্যা (২৬+ খাদ্যৰ মহান ভোজ), বল্লাম কালি (নাও দৌৰ) আৰু পুলিকালি (বাঘ নৃত্য) আছে। ই মালয়ালম মাহ চিংগামত পৰে।

কৰভা চৌথ হৈছে বিবাহিত হিন্দু মহিলাসকলে স্বামীৰ দীৰ্ঘায়ু আৰু মংগলৰ বাবে পালন কৰা এদিনীয়া উপবাস। মহিলাসকলে সূৰ্য্য উদয়ৰ পৰা চন্দ্ৰ উদয়লৈকে দ্ৰুতগতিত ৰাখে। চালনীৰে চন্দ্ৰলৈ চাই স্বামীৰ মুখ দেখি ৰোজা ভাঙি যায়। কাৰ্তিক মাহত পৰে।

তুলসী বিবাহ হৈছে তুলসী (পবিত্ৰ তুলসী) উদ্ভিদৰ ভগৱান শলিগ্ৰাম (বিষ্ণুৰ ৰূপ)ৰ লগত আনুষ্ঠানিক বিবাহ। কাৰ্তিক মাহৰ একাদশী বা দ্বাদশীত এই কাৰ্যসূচী পালন কৰা হয় আৰু চতুৰ্মাছ যুগৰ অন্ত পৰে। ইয়াৰ লগে লগে হিন্দু বিয়াৰ বতৰ আৰম্ভ হয়।

চৈত্ৰ শুক্ল পক্ষৰ নৱম দিনা ৰাম নৱমী হৈছে ভগৱান ৰামৰ জন্ম। ভক্তসকলে ৰামায়ণ পাঠ, কীৰ্ত্তন আৰু ৰাম মন্দিৰ পৰিদৰ্শন কৰে। অযোধ্যা, সীতা সমিতি স্থল আৰু ভদ্ৰাচলমত মহান উৎসৱ অনুষ্ঠিত হয়।

হনুমান জয়ন্তী হনুমান ভগৱানৰ জন্মৰ উদযাপন। চৈত্ৰা মাহৰ পূৰ্ণিমাৰ দিনা পালন কৰা হয়। ভক্তসকলে হনুমান চালিছা পাঠ, হনুমান মন্দিৰ পৰিদৰ্শন কৰি চিকুন ফুল আগবঢ়ায়। বিশেষকৈ মল্লযুঁজাৰু আৰু ক্ৰীড়াবিদসকলে হনুমানক শক্তিৰ দেৱতা হিচাপে পূজা কৰে।

বসন্ত পঞ্চমী বসন্ত ঋতুৰ আগমনৰ উপলক্ষে আৰু দেৱী সৰস্বতীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত। মানুহে হালধীয়া কাপোৰ পিন্ধে (বসন্তৰ সৰিয়হৰ পথাৰ প্ৰতীক), জ্ঞানৰ বাবে সৰস্বতী পূজা কৰে আৰু ঘুৰি উৰুৱায়। ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে নিজৰ কিতাপ আৰু বাদ্যযন্ত্ৰ দেৱীৰ আগত ৰাখে।

১৬টা সংস্কাৰ হৈছে জীৱনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ মাইলৰ খুঁটি চিহ্নিত কৰা ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান: গৰ্ভধাৰণ আৰু নামকৰণৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বিদ্যাৰম্ভ (শিক্ষা), উপনয়ন (পবিত্ৰ সূতা), বিবাহ আৰু অন্ত্যেষ্ঠি (অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ অনুষ্ঠান)। ইহঁতে এজন হিন্দুক জীৱনৰ আধ্যাত্মিক যাত্ৰাত পথ প্ৰদৰ্শন কৰে।

পূৰ্ণিমাক অতি শুভ বুলি গণ্য কৰা হয়। বহু উৎসৱ পূৰ্ণিমাত পৰে – গুৰু পূৰ্ণিমা, শৰদ পূৰ্ণিমা, কাৰ্তিক পূৰ্ণিমা, হোলী আৰু সুৰক্ষা বন্ধন। পূৰ্ণিমাৰ দিনত উপবাস, দান আৰু পবিত্ৰ স্নানৰ দ্বাৰা গুণ বহুগুণে বৃদ্ধি পায়। এই দিনটোত সত্যনাৰায়ণ পূজাও কৰা হয়।

আধ্যাত্মিক গুৰুসকলৰ সন্মানত আছাধ মাহৰ পূৰ্ণিমা দিৱসত গুৰু পূৰ্ণিমা পালন কৰা হয়। মহাভাৰতৰ ৰচনা আৰু বেদ সংকলনকাৰী মহৰ্ষি ব্যাসক উৎসৰ্গিত কৰা হৈছে। শিষ্যসকলে পূজা আৰু প্ৰসাদৰ জৰিয়তে গুৰুসকলৰ প্ৰতি কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰে।

একাদশী হৈছে প্ৰতিটো চন্দ্ৰপক্ষৰ ১১ তাৰিখ, যিটো মাহত দুবাৰকৈ হয়। একাদশী ব্ৰত ভগৱান বিষ্ণুৰ বাবে উচৰ্গা কৰা হয়। বিখ্যাত একাদশীসমূহ হ’ল নিৰ্জলা একাদশী (জলহীন ব্ৰত), দেৱশয়নী একাদশী আৰু দেৱুথানী একাদশী। এবছৰত ২৪টা একাদশী হয়।

বৈশাখী (১৩/১৪ এপ্ৰিল) পঞ্জাৱৰ শস্য চপোৱা উৎসৱ আৰু ইয়াত পাঞ্জাবী/সৌৰ নৱবৰ্ষ পালন কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰিও ১৬৯৯ চনত গুৰু গোবিন্দ সিংহৰ দ্বাৰা খালছা পন্থ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।ভাংৰা নৃত্য, মেলা আৰু গুৰুদ্বাৰা দৰ্শন ইয়াৰ বিশেষত্ব।

আৰতি হৈছে হিন্দু পূজাৰ এক অনুষ্ঠান য'ত কোনো দেৱতাৰ আগত জ্বলোৱা চাকি (সাধাৰণতে ঘিউ বা কৰ্ফূৰ) জোকাৰি দিয়া হয়। ই ঐশ্বৰিক পোহৰ (জ্ঞান) দ্বাৰা অন্ধকাৰ (অজ্ঞানতা) আঁতৰোৱাৰ প্ৰতীক। বাৰাণসী, হৰিদ্বাৰ আৰু ঋষিকেশৰ গংগা আৰতি বিশ্ববিখ্যাত।

পোংগল হৈছে তামিলনাডুৰ চাৰিদিনীয়া চপোৱা উৎসৱ য'ত সূৰ্য্য দেৱতা আৰু প্ৰকৃতিৰ আশীৰ্বাদ উদযাপন কৰা হয়। "পংগল"ৰ অৰ্থ হৈছে "উতলা" যিটোৱে প্ৰচুৰতাৰ প্ৰতীক। চাৰিদিন হ’ল: ভোগী পংগল, থাই পংগল, মট্টু পংগল (জীৱ-জন্তুৰ সন্মান), আৰু কানুম পংগল (পৰিয়ালৰ আউটিং)।

দেৱতাৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিবলৈ আৰু অশুভ শক্তিক দূৰ কৰিবলৈ মন্দিৰৰ ঘণ্টা বাজি উঠে। ঘণ্টাৰ শব্দই “অম” পবিত্ৰ বৰ্ণ উৎপন্ন কৰে। ই ভক্তসকলক মন একাগ্ৰ কৰি ৰখাত সহায় কৰে। বৈজ্ঞানিকভাৱে ইয়াৰ কম্পনে পৰিৱেশৰ ঋণাত্মক শক্তি বিশুদ্ধ কৰে।