शिव अष्टोत्तर शतनामावली — 108 नाम
यह शिव सहस्रनाम से अलग है — अष्टोत्तर शतनामावली में "ॐ X नमः" प्रारूप में भगवान शिव के 108 नाम हैं। सोमवार पूजा में इन नामों का पाठ अत्यंत शुभ माना जाता है।
📌 अष्टोत्तर vs सहस्रनाम: अष्टोत्तर शतनामावली में 108 नाम हैं जो पूजा में "ॐ X नमः" कहते हुए एक-एक फूल या बेलपत्र अर्पित किया जाता है। शिव सहस्रनाम (1008 नाम) पाठ के लिए है।
| # | नाम (संस्कृत) | IAST | अर्थ |
|---|---|---|---|
| 1 | ॐ शिवाय नमः | Oṃ Śivāya Namaḥ | The Auspicious One |
| 2 | ॐ महेश्वराय नमः | Oṃ Maheśvarāya Namaḥ | The Great Lord |
| 3 | ॐ शंभवे नमः | Oṃ Śambhave Namaḥ | Source of Well-being |
| 4 | ॐ पिनाकिने नमः | Oṃ Pinākine Namaḥ | Wielder of Pinaka bow |
| 5 | ॐ शशिशेखराय नमः | Oṃ Śaśiśekharāya Namaḥ | Moon-Crested One |
| 6 | ॐ वामदेवाय नमः | Oṃ Vāmadevāya Namaḥ | The Gracious God |
| 7 | ॐ विरूपाक्षाय नमः | Oṃ Virūpākṣāya Namaḥ | Three-Eyed (odd-eyed) One |
| 8 | ॐ कपर्दिने नमः | Oṃ Kapardine Namaḥ | One with Matted Locks |
| 9 | ॐ नीललोहिताय नमः | Oṃ Nīlalohitāya Namaḥ | Blue-Throated Red One |
| 10 | ॐ शंकराय नमः | Oṃ Śaṅkarāya Namaḥ | Giver of Bliss |
| 11 | ॐ शूलपाणये नमः | Oṃ Śūlapāṇaye Namaḥ | Bearer of the Trident |
| 12 | ॐ खट्वांगिने नमः | Oṃ Khaṭvāṃgine Namaḥ | Holder of Khatvanga club |
| 13 | ॐ विष्णुवल्लभाय नमः | Oṃ Viṣṇuvallabhāya Namaḥ | Beloved of Lord Vishnu |
| 14 | ॐ शिपिविष्टाय नमः | Oṃ Śipiviṣṭāya Namaḥ | Pervader of Light Rays |
| 15 | ॐ अंबिकानाथाय नमः | Oṃ Ambikānāthāya Namaḥ | Lord of Goddess Ambika |
| 16 | ॐ श्रीकण्ठाय नमः | Oṃ Śrīkaṇṭhāya Namaḥ | Of Glorious Throat (Neelakantha) |
| 17 | ॐ भक्तवत्सलाय नमः | Oṃ Bhaktavatsalāya Namaḥ | Beloved of Devotees |
| 18 | ॐ भवाय नमः | Oṃ Bhavāya Namaḥ | Source of Existence |
| 19 | ॐ शर्वाय नमः | Oṃ Śarvāya Namaḥ | Destroyer of Enemies |
| 20 | ॐ त्रिलोकेशाय नमः | Oṃ Trilokéśāya Namaḥ | Lord of the Three Worlds |
| 21 | ॐ शितिकण्ठाय नमः | Oṃ Śitikaṇṭhāya Namaḥ | Dark-Throated One |
| 22 | ॐ शिवाप्रियाय नमः | Oṃ Śivāpriyāya Namaḥ | Beloved of Goddess Shiva (Parvati) |
| 23 | ॐ उग्राय नमः | Oṃ Ugrāya Namaḥ | The Fierce One |
| 24 | ॐ कपालिने नमः | Oṃ Kapāline Namaḥ | Skull-Garland Wearer |
| 25 | ॐ कामारये नमः | Oṃ Kāmāraye Namaḥ | Destroyer of Kama (desire) |
| 26 | ॐ अंधकासुरसूदनाय नमः | Oṃ Andhakāsurasūdanāya Namaḥ | Slayer of demon Andhaka |
| 27 | ॐ गंगाधराय नमः | Oṃ Gaṅgādharāya Namaḥ | Bearer of Ganga on his locks |
| 28 | ॐ ललाटाक्षाय नमः | Oṃ Lalāṭākṣāya Namaḥ | One with Third Eye on Forehead |
| 29 | ॐ कालकालाय नमः | Oṃ Kālakālāya Namaḥ | Time beyond Time; Conqueror of Death |
| 30 | ॐ कृपानिधये नमः | Oṃ Kṛpānidhaye Namaḥ | Ocean of Compassion |
| 31 | ॐ भीमाय नमः | Oṃ Bhīmāya Namaḥ | The Formidable One |
| 32 | ॐ परशुहस्ताय नमः | Oṃ Paraśuhastāya Namaḥ | Axe-Bearing One |
| 33 | ॐ मृगपाणये नमः | Oṃ Mṛgapāṇaye Namaḥ | Holder of Deer in hand |
| 34 | ॐ जटाधराय नमः | Oṃ Jaṭādharāya Namaḥ | Wearer of Matted Hair (Jata) |
| 35 | ॐ कैलासवासिने नमः | Oṃ Kailāsavāsine Namaḥ | Dweller of Mount Kailasa |
| 36 | ॐ कवचिने नमः | Oṃ Kavacine Namaḥ | Wearer of Cosmic Armour |
| 37 | ॐ कठोराय नमः | Oṃ Kaṭhorāya Namaḥ | The Resolute / Firm One |
| 38 | ॐ त्रिपुरांतकाय नमः | Oṃ Tripurāntakāya Namaḥ | Destroyer of Tripura (three cities) |
| 39 | ॐ वृषांकाय नमः | Oṃ Vṛṣāṅkāya Namaḥ | One with Bull (Nandi) on his flag |
| 40 | ॐ वृषभारूढाय नमः | Oṃ Vṛṣabhārūḍhāya Namaḥ | Rider of the Divine Bull |
| 41 | ॐ भस्मोद्धूलितविग्रहाय नमः | Oṃ Bhasmoddhūlitavigrahāya Namaḥ | Body Smeared with Sacred Ash |
| 42 | ॐ सामप्रियाय नमः | Oṃ Sāmapriyāya Namaḥ | Lover of Sama Veda chants |
| 43 | ॐ स्वरमयाय नमः | Oṃ Svaramayāya Namaḥ | Embodiment of Musical Notes |
| 44 | ॐ त्रयीमूर्तये नमः | Oṃ Trayīmūrtaye Namaḥ | Embodiment of the Three Vedas |
| 45 | ॐ अनीश्वराय नमः | Oṃ Anīśvarāya Namaḥ | The Lordless / Self-Sovereign |
| 46 | ॐ सर्वज्ञाय नमः | Oṃ Sarvajñāya Namaḥ | The Omniscient One |
| 47 | ॐ परमात्मने नमः | Oṃ Paramātmane Namaḥ | The Supreme Self |
| 48 | ॐ सोमसूर्याग्निलोचनाय नमः | Oṃ Somasūryāgnillocanāya Namaḥ | Eyes are Moon, Sun and Fire |
| 49 | ॐ हविषे नमः | Oṃ Haviṣe Namaḥ | Recipient of Ritual Offerings |
| 50 | ॐ यज्ञमयाय नमः | Oṃ Yajñamayāya Namaḥ | Embodiment of Yajna (sacrifice) |
| 51 | ॐ सोमाय नमः | Oṃ Somāya Namaḥ | The Moon God (Soma) |
| 52 | ॐ पंचवक्त्राय नमः | Oṃ Pañcavaktrāya Namaḥ | Five-Faced God |
| 53 | ॐ सदाशिवाय नमः | Oṃ Sadāśivāya Namaḥ | Eternally Auspicious |
| 54 | ॐ विश्वेश्वराय नमः | Oṃ Viśveśvarāya Namaḥ | Lord of the Universe |
| 55 | ॐ वीरभद्राय नमः | Oṃ Vīrabhadrāya Namaḥ | Fierce Warrior form |
| 56 | ॐ गणनाथाय नमः | Oṃ Gaṇanāthāya Namaḥ | Lord of Ganas (Shiva's attendants) |
| 57 | ॐ प्रजापतये नमः | Oṃ Prajāpataye Namaḥ | Lord of all Beings |
| 58 | ॐ हिरण्यरेतसे नमः | Oṃ Hiraṇyaretase Namaḥ | Golden-Seeded One |
| 59 | ॐ दुर्धर्षाय नमः | Oṃ Durdharṣāya Namaḥ | Invincible and Unconquerable |
| 60 | ॐ गिरीशाय नमः | Oṃ Girīśāya Namaḥ | Lord of the Mountains |
| 61 | ॐ गिरिशाय नमः | Oṃ Giriśāya Namaḥ | Dweller on the Mountain (Kailasa) |
| 62 | ॐ अनघाय नमः | Oṃ Anaghāya Namaḥ | The Sinless One |
| 63 | ॐ भुजंगभूषणाय नमः | Oṃ Bhujaṅgabhūṣaṇāya Namaḥ | Adorned with Serpents |
| 64 | ॐ भर्गाय नमः | Oṃ Bhargāya Namaḥ | Destroyer of Sins (Divine Radiance) |
| 65 | ॐ गिरिधन्वने नमः | Oṃ Giridhánvane Namaḥ | Archer with Mountain as Bow |
| 66 | ॐ गिरिप्रियाय नमः | Oṃ Giripriyāya Namaḥ | Lover of Mountains |
| 67 | ॐ कृत्तिवाससे नमः | Oṃ Kṛttivāsase Namaḥ | Wearer of Elephant Hide |
| 68 | ॐ पुरारातये नमः | Oṃ Purārātaye Namaḥ | Enemy of Tripura (Pura) |
| 69 | ॐ भगवते नमः | Oṃ Bhagavate Namaḥ | The Divine Lord with all Shaktis |
| 70 | ॐ प्रमथाधिपाय नमः | Oṃ Pramathādhipāya Namaḥ | Lord of Pramatha Ganas |
| 71 | ॐ मृत्युंजयाय नमः | Oṃ Mṛtyuṃjayāya Namaḥ | Conqueror of Death |
| 72 | ॐ सूक्ष्मतनवे नमः | Oṃ Sūkṣmatanave Namaḥ | Of Subtlest Form |
| 73 | ॐ जगद्व्यापिने नमः | Oṃ Jagadvyāpine Namaḥ | Pervader of the Universe |
| 74 | ॐ जगद्गुरवे नमः | Oṃ Jagadgurave Namaḥ | Guru of the Universe |
| 75 | ॐ व्योमकेशाय नमः | Oṃ Vyomakeśāya Namaḥ | One whose Hair is the Sky |
| 76 | ॐ महासेनजनकाय नमः | Oṃ Mahāsenajánakāya Namaḥ | Father of Kartikeya (Mahasena) |
| 77 | ॐ चारुविक्रमाय नमः | Oṃ Cāravikramāya Namaḥ | Of Beautiful Strides |
| 78 | ॐ रुद्राय नमः | Oṃ Rudrāya Namaḥ | The Fierce Remover of Suffering |
| 79 | ॐ भूतपतये नमः | Oṃ Bhūtapataye Namaḥ | Lord of all Beings/Spirits |
| 80 | ॐ स्थाणवे नमः | Oṃ Sthāṇave Namaḥ | The Immovable Pillar of Cosmos |
| 81 | ॐ अहिर्बुध्न्याय नमः | Oṃ Ahirbudhnyāya Namaḥ | Serpent of the Deep (cosmic substratum) |
| 82 | ॐ दिगंबराय नमः | Oṃ Digambarāya Namaḥ | Sky-Clad (beyond material garments) |
| 83 | ॐ अष्टमूर्तये नमः | Oṃ Aṣṭamūrtaye Namaḥ | Eight-Formed God (earth, water, fire, air, sky, sun, moon, soul) |
| 84 | ॐ अनेकात्मने नमः | Oṃ Anekātmane Namaḥ | Many-Souled / Infinite Manifestations |
| 85 | ॐ सात्त्विकाय नमः | Oṃ Sāttvikāya Namaḥ | Embodiment of Sattva Guna |
| 86 | ॐ शुद्धविग्रहाय नमः | Oṃ Śuddhavigrāhāya Namaḥ | Pure in Form |
| 87 | ॐ शाश्वताय नमः | Oṃ Śāśvatāya Namaḥ | The Eternal One |
| 88 | ॐ खंडपरशवे नमः | Oṃ Khaṇḍaparaśave Namaḥ | Wielder of the Broken Axe |
| 89 | ॐ अजाय नमः | Oṃ Ajāya Namaḥ | The Unborn / Eternal |
| 90 | ॐ पाशविमोचकाय नमः | Oṃ Pāśavimocakāya Namaḥ | Liberator from the Noose (bondage) |
| 91 | ॐ मृडाय नमः | Oṃ Mṛḍāya Namaḥ | Bestower of Happiness |
| 92 | ॐ पशुपतये नमः | Oṃ Paśupataye Namaḥ | Lord of all Souls (bound beings) |
| 93 | ॐ देवाय नमः | Oṃ Devāya Namaḥ | The Shining God |
| 94 | ॐ महादेवाय नमः | Oṃ Mahādevāya Namaḥ | The Great God |
| 95 | ॐ अव्ययाय नमः | Oṃ Avyayāya Namaḥ | The Imperishable |
| 96 | ॐ हरये नमः | Oṃ Haraye Namaḥ | The Remover of Sins |
| 97 | ॐ पूषदंतभिदे नमः | Oṃ Pūṣadantabhide Namaḥ | Breaker of Pusha's teeth (cosmic correction) |
| 98 | ॐ अव्यग्राय नमः | Oṃ Avyagrāya Namaḥ | The Undistracted / Unagitated |
| 99 | ॐ दक्षाध्वरहराय नमः | Oṃ Dakṣādhvaraharāya Namaḥ | Destroyer of Daksha's sacrifice |
| 100 | ॐ हराय नमः | Oṃ Harāya Namaḥ | The Seizer / Dissolver |
| 101 | ॐ भगनेत्रभिदे नमः | Oṃ Bhaganetrabide Namaḥ | Destroyer of Bhaga's eyes (divine justice) |
| 102 | ॐ अव्यक्ताय नमः | Oṃ Avyaktāya Namaḥ | The Unmanifest One |
| 103 | ॐ सहस्राक्षाय नमः | Oṃ Sahasrākṣāya Namaḥ | Thousand-Eyed (all-seeing) |
| 104 | ॐ सहस्रपादे नमः | Oṃ Sahasrapāde Namaḥ | Thousand-Footed (omnipresent) |
| 105 | ॐ अपवर्गप्रदाय नमः | Oṃ Apavargapradāya Namaḥ | Giver of Liberation (Moksha) |
| 106 | ॐ अनंताय नमः | Oṃ Anantāya Namaḥ | The Infinite / Endless |
| 107 | ॐ तारकाय नमः | Oṃ Tārakāya Namaḥ | The Liberating Star / Saviour |
| 108 | ॐ परमेश्वराय नमः | Oṃ Parameśvarāya Namaḥ | The Supreme Lord of All |